Энергия көздері

Ереже: Энергия көзі табиғи зат немесе құбылыс болуы мүмкін. Оның энергиясы қажетті жылуға, қозғалысқа немесе электр энергиясына түрлендіріледі, бірақ әр көздің қасиеті мен жаңару уақыты бірдей емес.

Қолдану: Көмірдің химиялық энергиясы, күн сәулесі және ағын судың қозғалысы пайдалы жұмысқа қолданылуы мүмкін. Сондықтан олардың ортақ белгісі — энергия алуға негіз болуы, бірдей құрылым не агрегаттық күй емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Табиғи көзді дайын аккумулятормен немесе өлшеу аспабымен шатастыру қате. Көмір мен күн сәулесінің қоры бірдей жолмен жаңармайды. Энергия алу оны жоқтан жасау дегенді білдірмейді: табиғи көздегі энергия басқа түрге өтеді немесе басқа денеге беріледі.

Қайта орындауға ишара: Мысалдардың материалдық айырмасына емес, олардан қандай пайдалы мүмкіндік алынатынына назар аудар.

Ереже: Қалпына келмейтін ресурстың қалыптасуы өте ұзақ уақыт алады, ал оны пайдалану сол табиғи толықтырудан әлдеқайда жылдам жүреді. Қазба мұнай осындай ресурсқа жатады.

Қолдану: Мұнайды өндіру табиғатта жаңа мұнайдың адам пайдаланатын уақыт ішінде жеткілікті мөлшерде пайда болуымен өтелмейді. Ал басқа берілген нұсқалар табиғи энергия ағындарын пайдалануға негізделеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Қалпына келмейді деген сөз табиғатта ешқашан еш өзгеріс жүрмейді дегенді емес, адамзатқа маңызды уақыт ауқымындағы шектеуді білдіреді. Ағын су мен желдің нақты қолжетімділігі өзгеруі мүмкін, бірақ бұл оларды қазба қорымен бірдей етпейді. Ресурс түрін ауа райының бір күндік жағдайымен шатастырмау керек.

Қайта орындауға ишара: Қордың қалай және қанша уақытта пайда болатынын оны пайдалану жылдамдығымен салыстыр.

Ереже: Жел энергиясы қозғалып тұрған ауа ағынынан алынады. Ауа қозғалысы атмосферадағы табиғи үдерістермен қайта қалыптасатындықтан, жел қалпына келетін энергия көздеріне жатады.

Қолдану: Берілген нұсқалардың ішінде ауа қозғалысына негізделген көзді таңдау керек. Қазба отын мен уранның шектеулі қорын жел ағынының қайта пайда болуымен бірдей деп қарастырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Қалпына келетін көз оның қуаты әр сәтте бірдей болады деген кепіл емес: жел әлсіреуі немесе бағытын өзгертуі мүмкін. Мұнай, көмір және тақтатас ұзақ геологиялық үдерістерде қалыптасады. Уран жанатын органикалық отын емес, бірақ оның өндірілетін қоры да жаңаратын ауа ағынына жатпайды.

Қайта орындауға ишара: Шектеулі зат қорын пайдалануды табиғатта қайта пайда болатын қозғалыс ағынын пайдаланудан ажырат.

Ереже: Фотоэлектрлік құрылғы жарық энергиясын электр энергиясына тікелей түрлендіреді. Жылулық күн коллекторы болса сәулені сіңіріп, алдымен сұйықты немесе басқа ортаны қыздыруға пайдаланады.

Қолдану: Шартта тікелей электр алу және аралық бу турбинасының болмауы көрсетілген. Осы белгілер фотоэлектр элементін күн жылуымен жұмыс істейтін басқа технологиядан ажыратуға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Күн сәулесін пайдаланатын кез келген құрылғы бірдей тәсілмен электр өндіреді деу қате. Жел мен су турбиналары қозғалыс энергиясына сүйенеді, қазандық отын жағудан жылу алады. Күн коллекторының жылуды беруі фотоэлектр элементінің жарықты электрге тікелей түрлендіруімен бір механизм емес.

Қайта орындауға ишара: Кіретін энергия түрін және құрылғыдан алынатын негізгі нәтижені салыстыр, аралық қыздыру бар-жоғын ескер.

Ереже: Күн сәулесі жылыжай ішіндегі беттерді қыздырып, ішкі ортаның жылу алмасуына әсер етеді. Қорғалған кеңістікте жылуды сақтау салқын сыртқы жағдаймен салыстырғанда өсіруге қолайлы болуы мүмкін.

Қолдану: Шарт күн сәулесінің жылулық үлесін сұрайды. Бұл ішкі температураны көтеруге көмектеседі, бірақ нақты температура сыртқы ауаға, құрылысқа, желдетуге және қосымша жылытуға да байланысты болады.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылу су мен минералды қоректенуді алмастырмайды. Жылыжайдың болуы кез келген маусымда автоматты түрде бірдей жағдай жасайды дегенді білдірмейді. Өсімдікке жарықтың фотосинтез үшін қажет болуы да оның жылулық әсерінен бөлек қарастырылады. Бір пайдалы әсерді барлық қажеттілікті өтейтін жалғыз факторға айналдыру қате.

Қайта орындауға ишара: Сұрақтағы жылулық қызметті өсімдіктің су, минерал және жарыққа басқа қажеттіліктерінен бөлек қарастыр.