Ағзалардың көбеюі және өсуі

Ереже: Көбею нәтижесінде жаңа даралар пайда болып, ұрпақтың жалғасуына мүмкіндік туады. Бұл жеке ағзаның күн сайын тірі қалу қызметімен бірдей емес. Түрдің сақталуына көбеюмен қатар мекен жағдайы және ұрпақтың тірі қалуы да әсер етеді, сондықтан тек бір қасиет жеткілікті деген тұжырым жасалмайды.

Қолдану: Сұрақ жаңа даралар мен ұрпақ жалғасуын нақты атайды. Сондықтан көбею дұрыс жауап. Әр жеке дара міндетті өмірінде ұрпақ береді деп айтпаймыз, бірақ популяция деңгейінде ұрпақ жаңаруы маңызды. Қасиетті оның нәтижесі бойынша танимыз. Бір ағзаның дене көлемінің артуы өздігінен жаңа дара пайда болғанын білдірмейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Тыныс алу энергия алмасуға, қоректену зат алуға қатысты. Бөліп шығару қалдықты кетіреді, жауап беру орта әсерімен байланысты. Бұлар тіршілікке қажет болуы мүмкін, бірақ сұрақтағы жаңа дара түзу қызметін алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Сұралған нәтиже ағзаның қызметі ме, әлде жаңа дараның пайда болуы ма, анықта.

Ереже: Көбеюді жынысты және жыныссыз түрлерге ажыратады. Ұрықтанумен жүретін жынысты көбеюде гаметалар қосылады, ал жыныссыз көбеюде ондай қосылу болмайды. Бұл айырманы міндетті екі бөлек дара бар-жоғына ғана тіреуге болмайды, кей ағзаларда өзіндік ұрықтану болуы мүмкін.

Қолдану: Сұрақ көбеюдің екі негізгі тобын нақты белгімен ажыратады. Сондықтан жынысты және жыныссыз жұбы дұрыс. Өсу мен даму тіршілікке қатысты басқа ұғымдар, олар көбеюдің осы екі тобы емес. Жауапта екі атаудың да берілген жіктеу белгісіне сәйкес келуі маңызды. Қарапайым жұпты нақты механизммен түсіндіреміз.

Қате нұсқаларды ажырату: Қалған жұптар қызмет, қозғалыс немесе агрегаттық өзгерістерді атайды. Олар гаметалардың қосылуын негізгі белгі ететін көбею жіктеуін бермейді. Бір сөз биологиялық болғаны үшін бүкіл жұп дұрыс болмайды. Әр терминнің неге қатысты екенін тексеру қажет.

Қайта орындауға ишара: Екі топты ажырататын белгі жыныс жасушаларының қосылуы екенін қолдан.

Ереже: Гаметалар жынысты көбеюге қатысатын арнайы жасушалар. Ұрықтануда аталық және аналық гамета қосылып, зигота түзіледі. Гаметалар бір немесе әртүрлі дарада қалыптасуы мүмкін, бірақ сұрақ олардың жасушалық рөлін сұрайды. Кез келген екі дене жасушасының жанасуы ұрықтану болып саналмайды.

Қолдану: Шарт ұрықтануды нақты атайды. Сондықтан аталық және аналық гаметалар дұрыс жауап. Дененің басқа жасушалары өсу мен жаңаруға қатыса алады, бірақ осы қызметті алмастырмайды. Бір өсімдік не жануардағы барлық жасушаны көбею гаметасы деп атау дұрыс емес. Арнайы қызмет пен жасуша түрі бірге ескеріледі.

Қате нұсқаларды ажырату: Тері, сүйек және қан жасушалары берілген жыныстық қосылу жұбы емес. Тамыр түгі су мен минерал сіңіруге бейімделген. Олардың екеуден берілуі өздігінен ұрықтану жасамайды. Сан ғана емес, жасушаның биологиялық түрі маңызды.

Қайта орындауға ишара: Жасушалардың қайсысы дәл ұрықтануға арнайы қатысатынын анықта.

Ереже: Зигота ұрықтануда гаметалардың қосылуынан түзіледі. Ол әрі қарай бөлініп, ұрықтың дамуына бастама бере алады. Жұмыртқа жасушасы мен аталық гамета қосылуға дейінгі жасушалар, сондықтан оларды қосылудан кейінгі өнім атауымен алмастырмау керек. Даму сатыларының реті маңызды.

Қолдану: Сұрақ екі гамета қосылғаннан кейінгі алғашқы жасушаны сұрайды. Сондықтан зигота дұрыс жауап. Бұл жетілген жаңа ағза бірден барлық мүшесімен пайда болды дегенді білдірмейді, одан кейін даму жүреді. Қосылудың алдындағы жасушалар мен одан кейінгі жасушаны уақыттық ретпен салыстыру жеткілікті. Қосымша сурет қажет емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Жұмыртқа жасушасы мен сперматозоид бастапқы гаметалар. Вегетативті жасуша және бүршік басқа құрылымдар. Олар берілген ұрықтанған алғашқы жасушаның атауын алмастырмайды. Бір ағзаның дамуында кездесетін атаулардың бәрін бір кезеңге қосуға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Қосылуға дейінгі екі жасушаны олардың қосылу өнімінен ажырат.

Ереже: Амеба біржасушалы ағза және қолайлы жағдайда жасушасының бөлінуі жаңа даралардың пайда болуына әкеледі. Біржасушалы ағзада жасуша бөлінуі мен дара санының артуы байланысады. Көпжасушалы жануардың дене жасушасы бөлінсе, ол міндетті жаңа тұтас жануар пайда болды дегенді білдірмейді.

Қолдану: Сұрақ бір жасушаның екі жаңа дараға бөлінуін нақтылайды. Берілген нұсқалардан амеба осы көбеюге сәйкес келеді. Басқа жануарларда да жасушалар бөлінеді, бірақ бұл көбіне өсу мен жаңаруға қатысады. Осы деңгей айырмасы бір ғана бөліну сөзін барлық ағзаға бірдей көбею деп қолданбауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Адам, тауық, қой және жылқы осы сұрақтағы біржасушалы бөліну арқылы тұтас дара түзбейді. Олардың жасушалық бөлінуін жоққа шығармаймыз, тек жаңа дара түзу механизмін ажыратамыз. Құрылымдық деңгей мен нәтижені бірге бағалау қажет.

Қайта орындауға ишара: Бір жасушаның өзі тұтас ағза болатын нұсқаны таңда.