Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінЖаратылыстану · 6-сынып · 15 сұрақ

Өндіруші өнеркәсіптің қоршаған ортаға әсері

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

30-параграф · Оқулықтың 106–109-беттері · Сұрақ оқулықтың 106-бетіне негізделген

«Жаратылыстану» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Өндіруші өнеркәсіптің қоршаған ортаға әсері» тақырыбы, 30-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қатты пайдалы қазбаны игеру әдісін таңдағанда қандай деректер маңызды?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Кеннің тереңдігі, пішіні және жыныстардың жағдайы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кеннің тереңдігі, пішіні және жыныстардың жағдайыдұрыс
    2. B.Тек өнімнің нарықтағы бағасын, жыныс жағдайын ескермей
    3. C.Тек кендегі металдың атауын, жату тереңдігін ескермей
    4. D.Тек фабрика өнімділігін, кен денесінің пішінін ескермей
    5. E.Тек тасымал көлігі санын, жердің тұрақтылығын ескермей

    Түсіндірме

    Ереже: Пайдалы қазбаны өндіру тәсілі оның орналасуы мен табиғи жағдайына тәуелді. Тереңдік, кен денесінің пішіні және айналадағы жыныстар ашық не жерасты әдісін бағалауға әсер етеді. Экономикалық және экологиялық талаптар да ескеріледі, бір ғана белгі барлық шешімді анықтамайды.

    Қолдану: Сұрақ игеру әдісіне қажетті деректерді сұрайды. Геологиялық сипаттар қазбаға қалай жетуге болатынын тікелей көрсетеді. Сондықтан осы мәліметтерді қамтитын жауап дұрыс. Бірдей атаулы қазбаның әр кен орнында әртүрлі әдіспен өндірілуі мүмкін екенін сақтау маңызды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Баға, металл атауы, фабрика өнімділігі және көлік саны жобаның басқа міндеттеріне қатысты. Бірақ қатты кенді қауіпсіз қазу тәсілі үшін оның тереңдігі, денесінің пішіні және жыныс тұрақтылығы қажет. Бір экономикалық көрсеткіш геологиялық жағдайды алмастырмайды. Нақты таңдау техникалық, экономикалық және экологиялық талдауды бірге талап етеді; бұл сұрақ ең алдымен физикалық орналасу деректерін ажыратуды сұрайды.

    Қайта орындауға ишара: Қазбаға жету мен оны алу қиындығын қандай мәлімет түсіндіретінін анықта.

  2. Дұрыс жауап: Ашық әдіс

    Жауап нұсқалары

    1. A.Жерасты шахталық әдіс
    2. B.Ұңғымалық мұнай өндіру
    3. C.Ашық әдісдұрыс
    4. D.Ерітіндімен жерасты шаймалау
    5. E.Металл сынығын қайта балқыту

    Түсіндірме

    Ереже: Ашық өндіруде кенге жер бетінен қол жеткізіліп, карьер қалыптасады. Әдіс кей жағдайда жер бетіне жақын орналасқан қорды игеруге қолайлы. Бірақ жақындық жалғыз талап емес, кеннің пішіні, көлемі және қоршаған ортаға әсері де бағаланады.

    Қолдану: Шарт үстіңгі қабатты алу мен ашық ойыстан қазуды сипаттайды. Бұл ашық әдіске сәйкес келеді. Карьердің пайда болуы оны жерасты шахта жолдарынан ажыратады. Өндіруді кейінгі кен байыту немесе металл балқытумен теңестіруге болмайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Шахталық әдісте жерасты қазбалары пайдаланылады. Ұңғыма сұйық не газ қорына немесе арнайы технологияларға қатысты. Қайта балқыту бұрын алынған металлды өңдейді, жаңа кен қазу емес. Әр нұсқаны шикізат пен қолжеткізу жолы арқылы салыстыру керек.

    Қайта орындауға ишара: Кенге жер бетіндегі ашық ойыстан қол жеткізіліп тұрғанына назар аудар.

  3. Дұрыс жауап: Шахталық жерасты өндіру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Карьерлік ашық өндіру
    2. B.Мұнайды ұңғымамен өндіру
    3. C.Кенді фабрикада флотациялау
    4. D.Шахталық жерасты өндірудұрыс
    5. E.Дайын металды прокаттау

    Түсіндірме

    Ереже: Шахталық өндіруде жер астындағы кенге оқпан, штольня немесе басқа қазба жолдары арқылы жетеді. Қауіпсіз тіреу, желдету және су мәселелері технологиялық бағалаудың бөлігі болады. Терең кеннің бәрін бірдей міндетті осы әдіспен өндіреді деген әмбебап тұжырым жасалмайды.

    Қолдану: Шарт нақты оқпан мен жерасты жолдарын береді. Сондықтан шахталық әдіс дұрыс жауап. Бұл деректер сұрақты кеннің атауына немесе көрші тапсырмаға сүйенбей шешуге жеткілікті. Қол жеткізу тәсілі негізгі анықтаушы белгі болып тұр.

    Қате нұсқаларды ажырату: Карьер жер бетіне ашық болады. Мұнай ұңғымасы берілген қатты кен қазба жолдарын сипаттамайды. Флотация байытуға, прокаттау металды пішіндеуге қатысты. Өндіру сатысын кейінгі өңдеу әрекеттерімен шатастырмау қажет.

    Қайта орындауға ишара: Жерасты қазба жолдары қандай өндіру тәсіліне тән екенін анықта.

  4. Дұрыс жауап: Бұрғыланған ұңғыма

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кен байыту флотация ыдысы
    2. B.Дайын өнім құю қалыбы
    3. C.Металл прокаттау білігі
    4. D.Бұрғыланған ұңғымадұрыс
    5. E.Кірпіш кептіру камерасы

    Түсіндірме

    Ереже: Ұңғыма бұрғылау арқылы жер қабаттарына жетуге арналған тар инженерлік арна жасалады. Мұнай өндіруде ол қабатпен байланыс орнатуға пайдаланылады. Мұнайдың өздігінен ағын беруі немесе қосымша көтеру тәсілі қажет болуы нақты кен жағдайына байланысты, барлығында бірдей емес.

    Қолдану: Сұрақ мұнай қабатына жер бетінен жетуді сұрайды. Бұрғыланған ұңғыма осы міндетке сәйкес келеді. Бұл мұнайды кейін зауытта өңдеуге арналған аппарат емес, өндіру инфрақұрылымының бөлігі. Нысанның қызметін өндірістің дұрыс сатысымен байланыстыру қажет.

    Қате нұсқаларды ажырату: Флотация ыдысы кенді бөлуге, қалып пен білік металл бұйымдарын жасауға, камера кірпіш кептіруге арналған. Олардың ешқайсысы терең мұнай қабатына жол ашпайды. Барлығы техникалық құрал болғанымен, қызметтері бірдей емес.

    Қайта орындауға ишара: Қай нысан жердің терең қабатымен тікелей байланыс орнататынын таңда.

  5. Дұрыс жауап: Жаңа ойыс пен жасанды төбелердің пайда болуы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кен қазылғанымен, жер пішіні толық өзгеріссіз қалуы
    2. B.Барлық ойыстың автоматты тегістелуі
    3. C.Үйіндінің табиғи өзен аңғарына міндетті айналуы
    4. D.Жаңа ойыс пен жасанды төбелердің пайда болуыдұрыс
    5. E.Карьер түбінің өндіру кезінде бұрынғы деңгейден жоғары көтерілуі

    Түсіндірме

    Ереже: Жер бедері жер бетіндегі ойыстар мен көтеріңкі пішіндерді қамтиды. Қазу мен жынысты үйіп жинау осындай пішіндерді адам әрекетімен өзгертеді. Бұл жергілікті өзгеріс, оны ғаламшардың орбитасы немесе тәуліктік айналуының өзгеруімен теңестіруге болмайды.

    Қолдану: Шартта екі әрекет бар: ойыс қазу және үйінді жинау. Сондықтан жаңа ойыс пен жасанды төбелердің пайда болуы тікелей салдар болады. Қоршаған су, топырақ және тіршілік ортасы да әсер алуы мүмкін, бірақ сұрақ нақты бедерді сұрайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қазу бастапқы пішінді өзгеріссіз қалдырмайды және ойысты өздігінен тегістемейді. Үйінді міндетті өзен аңғары болмайды. Карьер түбі қазу кезінде төмендейді, сондықтан оның бұрынғы беттен жоғары көтерілуін тікелей салдар деу қате.

    Қайта орындауға ишара: Қазылған және үйілген материал жер бетінің пішінін қалай өзгертетінін елестет.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.