Сағаттық белдеулер және жергілікті уақыт

Ереже: Толық айналым шеңберді бір рет толық айналып өтуді білдіреді және үш жүз алпыс градусқа тең. Бұл геометриялық мән айналатын дененің түріне немесе айналу жылдамдығына тәуелді емес.

Қолдану: Сұрақ бір толық айналымның бұрышын сұрайды, уақыт ұзақтығын сұрамайды. Сондықтан жауап шеңбердің толық бұрышына сәйкес келуі керек. Жердің қозғалысын уақытпен байланыстыратын есептерде осы толық бұрыш бастапқы мән ретінде пайдаланылады.

Қате нұсқаларды ажырату: Тоқсан градус айналымның төрттен бірі, жүз сексен жартысы болады. Жиырма төрт саны тәуліктегі сағатпен шатастырылуы мүмкін, ал он бес градус мектептік модельдегі бір сағаттық бұрышқа сәйкес келеді. Уақыт санын бұрышпен алмастырмаймыз.

Қайта орындауға ишара: Толық шеңбер мен оның бір бөлігін ажырат; сұралған бірлікке назар аудар.

Ереже: Бірқалыпты айналу моделінде уақыттың әр тең аралығына бірдей бұрыш сәйкес келеді. Бір сағаттағы бұрышты табу үшін толық айналым бұрышын толық уақыттың сағат санына бөлеміз. Бұл оқу есебінде орташа қозғалыс алынады.

Қолдану: Есептеу: 360° ÷ 24 сағат = 15°/сағат. Сондықтан бір сағатқа он бес градус сәйкес келеді. Бұл нәтиже жергілікті орташа күн уақыты мен бойлық айырмасын байланыстыратын есептерде қолданылады.

Қате нұсқаларды ажырату: Жиырма төрт толық уақыттағы сағат саны, алпыс бір сағаттағы минут саны. Төрт минут бір градусқа қатысты басқа түрлендірумен байланысты. Бір градус бұл есептегі толық бұрышты жиырма төртке бөлудің нәтижесі емес.

Қайта орындауға ишара: Толық бұрышты толық сағат санына бөл, көбейтпе.

Ереже: Теориялық сағаттық белдеу Жердің толық үш жүз алпыс градусын тәуліктің жиырма төрт сағатына бөлу арқылы алынады. Уақыт айырмасы осьтік айналуға байланысты бойлық бойынша есептеледі, ендік бойынша емес.

Қолдану: 360 ÷ 24 = 15. Демек, бір теориялық белдеу бойлықтың он бес градусына сәйкес келеді. Нақты әкімшілік уақыт аймақтарының шекарасы осы мінсіз геометриялық модельден ауытқуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Он бес градус ендік дұрыс санды қате координатпен біріктіреді. Тоқсан, бір және үш жүз алпыс градус бір сағаттық бөліктің енін бермейді. Әкімшілік шекараларды теориялық бірдей белдеулермен толық теңестіруге болмайды.

Қайта орындауға ишара: Бөліну шығыс-батыс бағыты бойынша жүретінін және толық шеңбер жиырма төртке бөлінетінін ескер.

Ереже: Тең бөліктердің санын табу үшін толық шаманы бір бөліктің шамасына бөлеміз. Теориялық белдеулер моделінде толық бойлық шеңбері үш жүз алпыс градус, бір белдеу он бес градус деп алынады.

Қолдану: 360 ÷ 15 = 24. Бұл сан тәуліктің сағат санымен сәйкес келеді. Дегенмен оны әлемдегі барлық нақты ресми уақыт аймақтарының саны дәл осынша болады деген тұжырымға айналдыруға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Он бес бір белдеудің бұрыштық ені, бөліктер саны емес. Он екі жарты шеңберге сәйкес болар еді. Отыз және алпыс берілген толық бұрышты бір бөліктің еніне бөлудің нәтижесі емес. Нақты уақыт жүйелерінде жарты немесе ширек сағат ығысулары да кездесуі мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Бір бөліктің енін бөліктер санымен шатастырма.

Ереже: Жергілікті орташа күн уақыты нүктенің бойлығымен байланысты. Бір меридиандағы нүктелердің бойлығы бірдей болғандықтан, олардың осы уақыттары да бірдей болады. Ресми сағат уақытын үкімет белгілейтін аймақтар бөлек мәселе.

Қолдану: Сұрақ нақты орташа күн уақытын сұрайды. Сондықтан ендік, биіктік немесе ауа райы бойынша қосымша сағат айырмасын енгізбейміз. Осы айырмашылық жергілікті күн уақыты мен әкімшілік уақытты шатастырмауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Ендік жарық күн ұзақтығына әсер етуі мүмкін, бірақ бір меридианның орташа күн уақытын сағатқа жылжытпайды. Жауын мен температура да бұл координаттық қатынасты өзгертпейді. Биіктіктен дәл екі сағат айырма шығару шартта негізделмеген.

Қайта орындауға ишара: Екі нүктенің қай координаты бірдей екенін анықтап, уақыттың сол координатпен байланысын қолдан.