Жануарлардың көптүрлілігі
49-параграф · Оқулықтың 164–165-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жануарлардың көптүрлілігі» тақырыбы, 49-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қай жануар тобы омыртқалыларға жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Балық
Жауап нұсқалары
- A.Көбелек
- B.Өрмекші
- C.Жауынқұрт
- D.Балықдұрыс
- E.Ұлу
Түсіндірме
Ереже: Омыртқалы жануарда омыртқа жотасы болады. Балықтар осы топқа жатады; көптеген суда тіршілік ететін басқа жануарларда омыртқа жоқ.
Қолдану: Берілген нұсқалардан омыртқа жотасы бар топты іздейміз. Су ортасында тіршілік ету өзінен-өзі жеткіліксіз, өйткені шаян мен ұлу да суда кездеседі. Сыртқы жабынның қаттылығы да негізгі белгі емес. Жіктеу тіршілік орнына, қозғалу шапшаңдығына немесе дене өлшеміне емес, ішкі құрылымға негізделеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбелек, өрмекші, жауынқұрт және ұлуда омыртқа жотасы жоқ. Олардың кейбірінде сыртқы қаңқа не қабыршақ болуы омыртқалы дегенді білдірмейді. Тірек құрылымы барын омыртқа барымен теңестірме.
Қайта орындауға ишара: Нұсқалардың ішінен омыртқа жотасы бар жануар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Балық
Жауап нұсқалары
- A.Өрмекші
- B.Жауынқұрт
- C.Балықдұрыс
- D.Ұлу
- E.Көбелек
Түсіндірме
Ереже: Омыртқалы жануарда омыртқа жотасы болады. Балықтар осы топқа жатады; көптеген суда тіршілік ететін басқа жануарларда омыртқа жоқ.
Қолдану: Берілген нұсқалардан омыртқа жотасы бар топты іздейміз. Су ортасында тіршілік ету өзінен-өзі жеткіліксіз, өйткені шаян мен ұлу да суда кездеседі. Сыртқы жабынның қаттылығы да негізгі белгі емес. Жіктеу тіршілік орнына, қозғалу шапшаңдығына немесе дене өлшеміне емес, ішкі құрылымға негізделеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбелек, өрмекші, жауынқұрт және ұлуда омыртқа жотасы жоқ. Олардың кейбірінде сыртқы қаңқа не қабыршақ болуы омыртқалы дегенді білдірмейді. Тірек құрылымы барын омыртқа барымен теңестірме.
Қайта орындауға ишара: Нұсқалардың ішінен омыртқа жотасы бар жануар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Балық
Жауап нұсқалары
- A.Жауынқұрт
- B.Ұлу
- C.Көбелек
- D.Өрмекші
- E.Балықдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Омыртқалы жануарда омыртқа жотасы болады. Балықтар осы топқа жатады; көптеген суда тіршілік ететін басқа жануарларда омыртқа жоқ.
Қолдану: Берілген нұсқалардан омыртқа жотасы бар топты іздейміз. Су ортасында тіршілік ету өзінен-өзі жеткіліксіз, өйткені шаян мен ұлу да суда кездеседі. Сыртқы жабынның қаттылығы да негізгі белгі емес. Жіктеу тіршілік орнына, қозғалу шапшаңдығына немесе дене өлшеміне емес, ішкі құрылымға негізделеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбелек, өрмекші, жауынқұрт және ұлуда омыртқа жотасы жоқ. Олардың кейбірінде сыртқы қаңқа не қабыршақ болуы омыртқалы дегенді білдірмейді. Тірек құрылымы барын омыртқа барымен теңестірме.
Қайта орындауға ишара: Нұсқалардың ішінен омыртқа жотасы бар жануар тобын ізде.
Дұрыс жауап: Көбелек
Жауап нұсқалары
- A.Балық
- B.Бақа
- C.Көбелекдұрыс
- D.Торғай
- E.Суыр
Түсіндірме
Ереже: Омыртқасыз жануарларда омыртқа жотасы болмайды. Көбелек — жәндік, оның сыртқы жамылғысы болғанымен, омыртқасы жоқ.
Қолдану: Нұсқалардағы құс, балық, қосмекенді және сүтқоректі омыртқалы топтарға жатады. Жәндікті ұша алуына қарап құспен біріктіруге болмайды. Қозғалу тәсілі мен дене өлшемі омыртқа құрылысының орнына жүрмейді. Сұрақ нақты осы құрылымдық белгіге негізделген, жануардың күрделі не қарапайым екенін бағаламайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Балық, бақа, торғай және суырда омыртқа жотасы бар. Ұшатын торғай мен ұшатын жәндік бұл белгі бойынша бірдей емес. Сыртқы көрініс не ортақ қозғалу тәсілін негізгі жіктеу белгісінің орнына алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Құс емес, омыртқа жотасы жоқ жәндікті ізде.
Дұрыс жауап: Көбелек
Жауап нұсқалары
- A.Көбелекдұрыс
- B.Бақа
- C.Торғай
- D.Суыр
- E.Балық
Түсіндірме
Ереже: Омыртқасыз жануарларда омыртқа жотасы болмайды. Көбелек — жәндік, оның сыртқы жамылғысы болғанымен, омыртқасы жоқ.
Қолдану: Нұсқалардағы құс, балық, қосмекенді және сүтқоректі омыртқалы топтарға жатады. Жәндікті ұша алуына қарап құспен біріктіруге болмайды. Қозғалу тәсілі мен дене өлшемі омыртқа құрылысының орнына жүрмейді. Сұрақ нақты осы құрылымдық белгіге негізделген, жануардың күрделі не қарапайым екенін бағаламайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Балық, бақа, торғай және суырда омыртқа жотасы бар. Ұшатын торғай мен ұшатын жәндік бұл белгі бойынша бірдей емес. Сыртқы көрініс не ортақ қозғалу тәсілін негізгі жіктеу белгісінің орнына алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Құс емес, омыртқа жотасы жоқ жәндікті ізде.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.