Экологиялық жүйе
45-параграф · Оқулықтың 153–155-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Экологиялық жүйе» тақырыбы, 45-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Көлдегі ағзалар, су, жарық және минералдар өзара байланысқан тұтас жүйе ретінде қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Экожүйе
Жауап нұсқалары
- A.Экожүйедұрыс
- B.Биоценоз
- C.Биотоп
- D.Популяция
- E.Жеке ағза
Түсіндірме
Ереже: Экожүйе тірі ағзалар қауымдастығы мен олардың жансыз ортасының өзара байланысқан жүйесі. Оның құрамында заттар айналымға қатысып, энергия беріледі және түрленеді.
Қолдану: Көлдегі балық, өсімдік пен микроағзаларды су, жарық және минералдармен бірге қарастырғанда тұтас жүйе алынады. Тек тірі бөлікті немесе тек мекенді бөлу бұдан тар ұғым береді. Энергия зат сияқты тұйық айналып, бастапқы қалпына толық қайтады деп айтылмайды; оның бір бөлігі жылулық түрде таралады.
Қате нұсқаларды ажырату: Биоценоз тірі қауымдастықты, биотоп оның орнын сипаттайды. Популяция бір түрдің даралары, жеке ағза бір тіршілік иесі. Тірі және жансыз бөліктердің тұтас байланысын осы тар деңгейлермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Тірі қауымдастық пен жансыз ортаның екеуі бірге алынғанын ескер.
Дұрыс жауап: Экожүйе
Жауап нұсқалары
- A.Биотоп
- B.Популяция
- C.Жеке ағза
- D.Экожүйедұрыс
- E.Биоценоз
Түсіндірме
Ереже: Экожүйе тірі ағзалар қауымдастығы мен олардың жансыз ортасының өзара байланысқан жүйесі. Оның құрамында заттар айналымға қатысып, энергия беріледі және түрленеді.
Қолдану: Көлдегі балық, өсімдік пен микроағзаларды су, жарық және минералдармен бірге қарастырғанда тұтас жүйе алынады. Тек тірі бөлікті немесе тек мекенді бөлу бұдан тар ұғым береді. Энергия зат сияқты тұйық айналып, бастапқы қалпына толық қайтады деп айтылмайды; оның бір бөлігі жылулық түрде таралады.
Қате нұсқаларды ажырату: Биоценоз тірі қауымдастықты, биотоп оның орнын сипаттайды. Популяция бір түрдің даралары, жеке ағза бір тіршілік иесі. Тірі және жансыз бөліктердің тұтас байланысын осы тар деңгейлермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Тірі қауымдастық пен жансыз ортаның екеуі бірге алынғанын ескер.
Дұрыс жауап: Экожүйе
Жауап нұсқалары
- A.Популяция
- B.Жеке ағза
- C.Экожүйедұрыс
- D.Биоценоз
- E.Биотоп
Түсіндірме
Ереже: Экожүйе тірі ағзалар қауымдастығы мен олардың жансыз ортасының өзара байланысқан жүйесі. Оның құрамында заттар айналымға қатысып, энергия беріледі және түрленеді.
Қолдану: Көлдегі балық, өсімдік пен микроағзаларды су, жарық және минералдармен бірге қарастырғанда тұтас жүйе алынады. Тек тірі бөлікті немесе тек мекенді бөлу бұдан тар ұғым береді. Энергия зат сияқты тұйық айналып, бастапқы қалпына толық қайтады деп айтылмайды; оның бір бөлігі жылулық түрде таралады.
Қате нұсқаларды ажырату: Биоценоз тірі қауымдастықты, биотоп оның орнын сипаттайды. Популяция бір түрдің даралары, жеке ағза бір тіршілік иесі. Тірі және жансыз бөліктердің тұтас байланысын осы тар деңгейлермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Тірі қауымдастық пен жансыз ортаның екеуі бірге алынғанын ескер.
Дұрыс жауап: Биоценоз
Жауап нұсқалары
- A.Биоценоздұрыс
- B.Экожүйе
- C.Биотоп
- D.Популяция
- E.Жеке ағза
Түсіндірме
Ереже: Биоценоз — белгілі аумақта бірге тіршілік етіп, өзара байланысатын әртүрлі түр ағзаларының қауымдастығы. Мұнда негізгі қарастырылатын бөлік — тірі ағзалар.
Қолдану: Ормандағы өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар және микроағзалар бірге алынған. Су, ауа мен жыныстар қауымдастықтың ортасы болғанымен, тірі мүшелері емес. Бір түрдің ғана тобы бұдан тар деңгейге жатады. Сұрақ барлық жансыз жағдайды қоспай, экожүйенің тірі құрамын бөліп сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Экожүйе тірі құраммен қатар жансыз ортаны да қамтиды. Биотоп мекен жағдайын, популяция бір түрді, жеке ағза бір дараны сипаттайды. Бірнеше түрдің тірі қауымдастығын осы ұғымдармен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Бірнеше түрге жататын тірі мүшелер ғана қарастырылғанын тексер.
Дұрыс жауап: Биоценоз
Жауап нұсқалары
- A.Биотоп
- B.Популяция
- C.Жеке ағза
- D.Биоценоздұрыс
- E.Экожүйе
Түсіндірме
Ереже: Биоценоз — белгілі аумақта бірге тіршілік етіп, өзара байланысатын әртүрлі түр ағзаларының қауымдастығы. Мұнда негізгі қарастырылатын бөлік — тірі ағзалар.
Қолдану: Ормандағы өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар және микроағзалар бірге алынған. Су, ауа мен жыныстар қауымдастықтың ортасы болғанымен, тірі мүшелері емес. Бір түрдің ғана тобы бұдан тар деңгейге жатады. Сұрақ барлық жансыз жағдайды қоспай, экожүйенің тірі құрамын бөліп сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Экожүйе тірі құраммен қатар жансыз ортаны да қамтиды. Биотоп мекен жағдайын, популяция бір түрді, жеке ағза бір дараны сипаттайды. Бірнеше түрдің тірі қауымдастығын осы ұғымдармен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Бірнеше түрге жататын тірі мүшелер ғана қарастырылғанын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.