Өсімдіктің көптүрлілігі және олардың рөлі
51-параграф · Оқулықтың 169–170-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Өсімдіктің көптүрлілігі және олардың рөлі» тақырыбы, 51-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ламинария мен спирогира мектептік сипаттауда қай топқа жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Балдырлар
Жауап нұсқалары
- A.Мүктер
- B.Қырықжапырақтар
- C.Қылқанжапырақтылар
- D.Балдырлардұрыс
- E.Гүлді өсімдіктер
Түсіндірме
Ереже: Балдырлар — оқу мысалдарында денесі нағыз тамыр, сабақ және жапыраққа бөлінбеген фотосинтездеуші ағзалар. Олар біржасушалы не көпжасушалы болуы мүмкін.
Қолдану: Ламинария мен спирогираның денесін құрлық өсімдігінің тамыры мен жапырағымен толық теңестіруге болмайды. Бір топтың барлық мүшесі міндетті түрде суда ғана тіршілік етеді деп айтылмайды. Балдыр атауы қазіргі жіктеуде бір ғана табиғи туыстық топқа дәл сәйкес келе бермейді; мектептік сипаттау мысалдарға негізделеді. Сұрақ осы таныс ағзаларды ажыратуды сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Мүктер, қырықжапырақтар, қылқанжапырақтылар және гүлді өсімдіктер құрлық өсімдіктерінің басқа топтарына жатады. Ламинарияны жапырақ тәрізді бөлігінің көрінісіне қарап гүлді өсімдік деп жіктеме; нағыз мүшелер мен сыртқы ұқсастықты ажырат.
Қайта орындауға ишара: Ламинария мен спирогираның оқу тобын ойла.
Дұрыс жауап: Балдырлар
Жауап нұсқалары
- A.Қырықжапырақтар
- B.Қылқанжапырақтылар
- C.Балдырлардұрыс
- D.Гүлді өсімдіктер
- E.Мүктер
Түсіндірме
Ереже: Балдырлар — оқу мысалдарында денесі нағыз тамыр, сабақ және жапыраққа бөлінбеген фотосинтездеуші ағзалар. Олар біржасушалы не көпжасушалы болуы мүмкін.
Қолдану: Ламинария мен спирогираның денесін құрлық өсімдігінің тамыры мен жапырағымен толық теңестіруге болмайды. Бір топтың барлық мүшесі міндетті түрде суда ғана тіршілік етеді деп айтылмайды. Балдыр атауы қазіргі жіктеуде бір ғана табиғи туыстық топқа дәл сәйкес келе бермейді; мектептік сипаттау мысалдарға негізделеді. Сұрақ осы таныс ағзаларды ажыратуды сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Мүктер, қырықжапырақтар, қылқанжапырақтылар және гүлді өсімдіктер құрлық өсімдіктерінің басқа топтарына жатады. Ламинарияны жапырақ тәрізді бөлігінің көрінісіне қарап гүлді өсімдік деп жіктеме; нағыз мүшелер мен сыртқы ұқсастықты ажырат.
Қайта орындауға ишара: Ламинария мен спирогираның оқу тобын ойла.
Дұрыс жауап: Балдырлар
Жауап нұсқалары
- A.Қылқанжапырақтылар
- B.Гүлді өсімдіктер
- C.Мүктер
- D.Балдырлардұрыс
- E.Қырықжапырақтар
Түсіндірме
Ереже: Балдырлар — оқу мысалдарында денесі нағыз тамыр, сабақ және жапыраққа бөлінбеген фотосинтездеуші ағзалар. Олар біржасушалы не көпжасушалы болуы мүмкін.
Қолдану: Ламинария мен спирогираның денесін құрлық өсімдігінің тамыры мен жапырағымен толық теңестіруге болмайды. Бір топтың барлық мүшесі міндетті түрде суда ғана тіршілік етеді деп айтылмайды. Балдыр атауы қазіргі жіктеуде бір ғана табиғи туыстық топқа дәл сәйкес келе бермейді; мектептік сипаттау мысалдарға негізделеді. Сұрақ осы таныс ағзаларды ажыратуды сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Мүктер, қырықжапырақтар, қылқанжапырақтылар және гүлді өсімдіктер құрлық өсімдіктерінің басқа топтарына жатады. Ламинарияны жапырақ тәрізді бөлігінің көрінісіне қарап гүлді өсімдік деп жіктеме; нағыз мүшелер мен сыртқы ұқсастықты ажырат.
Қайта орындауға ишара: Ламинария мен спирогираның оқу тобын ойла.
Дұрыс жауап: Мүктер
Жауап нұсқалары
- A.Балдырлар
- B.Мүктердұрыс
- C.Қырықжапырақтар
- D.Қылқанжапырақтылар
- E.Гүлді өсімдіктер
Түсіндірме
Ереже: Мүктер — нағыз тамыры жоқ, спора арқылы көбейетін құрлық өсімдіктері. Ризоидтары бекінуге қатысады; оларды нағыз тамырмен теңестіруге болмайды.
Қолдану: Көкек зығыры сияқты мүктерде сабақша мен жапырақша тәрізді бөліктер көрінеді, бірақ тамыр жүйесі болмайды. Шартта спора және ризоид бірге берілген. Тек ылғалды жерде өсу жеткіліксіз, өйткені басқа топтар да мұндай ортада кездеседі. Өсімдік тобын тіршілік орнынан гөрі құрылыс пен көбею белгілеріне сүйеніп анықтаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Балдырлар басқа оқу тобы, қырықжапырақтарда нағыз тамыр бар. Қылқанжапырақтылар мен гүлді өсімдіктер тұқым түзеді. Ризоид пен спора белгілерін нағыз тамыр немесе тұқыммен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Нағыз тамырдың орнына ризоид және көбеюге спора берілгенін ескер.
Дұрыс жауап: Мүктер
Жауап нұсқалары
- A.Қырықжапырақтар
- B.Қылқанжапырақтылар
- C.Гүлді өсімдіктер
- D.Мүктердұрыс
- E.Балдырлар
Түсіндірме
Ереже: Мүктер — нағыз тамыры жоқ, спора арқылы көбейетін құрлық өсімдіктері. Ризоидтары бекінуге қатысады; оларды нағыз тамырмен теңестіруге болмайды.
Қолдану: Көкек зығыры сияқты мүктерде сабақша мен жапырақша тәрізді бөліктер көрінеді, бірақ тамыр жүйесі болмайды. Шартта спора және ризоид бірге берілген. Тек ылғалды жерде өсу жеткіліксіз, өйткені басқа топтар да мұндай ортада кездеседі. Өсімдік тобын тіршілік орнынан гөрі құрылыс пен көбею белгілеріне сүйеніп анықтаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Балдырлар басқа оқу тобы, қырықжапырақтарда нағыз тамыр бар. Қылқанжапырақтылар мен гүлді өсімдіктер тұқым түзеді. Ризоид пен спора белгілерін нағыз тамыр немесе тұқыммен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Нағыз тамырдың орнына ризоид және көбеюге спора берілгенін ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.