Жарық шығару құбылыстары
26-параграф · Оқулықтың 90–91-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жарық шығару құбылыстары» тақырыбы, 26-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қай нысан табиғи жарық көзіне жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Майшам
- B.Қолшам
- C.Көше шамы
- D.Электр шамы
- E.Күндұрыс
Түсіндірме
Ереже: Табиғи жарық көзін адам жасамайды: ол табиғи үдерістер нәтижесінде өзінен сәуле шығарады. Жерге күндізгі жарықтың негізгі бөлігін ең жақын жұлдыз жеткізеді.
Қолдану: Берілген нұсқалардың біреуі — табиғи аспан денесі, қалғандары адамдар жасаған жарық беретін бұйымдар. Жарықтың шығу тегі сұралғанда оның түсін, қуатын немесе көшеде орналасуын емес, нысанның табиғатта пайда болғанын ескереміз. Ай өзінен көрінетін жарық шығармай, түскен сәулені қайтарады.
Қате нұсқаларды ажырату: Майшам, қолшам, көше шамы және электр шамы адам жасағандықтан жасанды көздерге жатады. Олардың жарық бөлуі табиғи шығу тегін білдірмейді. Табиғи көз бен тек түскен сәулені қайтаратын денені де ажырат.
Қайта орындауға ишара: Күндіз Жерді жарықтандыратын ең жақын жұлдызды ойла.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Қолшам
- B.Күндұрыс
- C.Көше шамы
- D.Электр шамы
- E.Майшам
Түсіндірме
Ереже: Табиғи жарық көзін адам жасамайды: ол табиғи үдерістер нәтижесінде өзінен сәуле шығарады. Жерге күндізгі жарықтың негізгі бөлігін ең жақын жұлдыз жеткізеді.
Қолдану: Берілген нұсқалардың біреуі — табиғи аспан денесі, қалғандары адамдар жасаған жарық беретін бұйымдар. Жарықтың шығу тегі сұралғанда оның түсін, қуатын немесе көшеде орналасуын емес, нысанның табиғатта пайда болғанын ескереміз. Ай өзінен көрінетін жарық шығармай, түскен сәулені қайтарады.
Қате нұсқаларды ажырату: Майшам, қолшам, көше шамы және электр шамы адам жасағандықтан жасанды көздерге жатады. Олардың жарық бөлуі табиғи шығу тегін білдірмейді. Табиғи көз бен тек түскен сәулені қайтаратын денені де ажырат.
Қайта орындауға ишара: Күндіз Жерді жарықтандыратын ең жақын жұлдызды ойла.
Дұрыс жауап: Күн
Жауап нұсқалары
- A.Көше шамы
- B.Электр шамы
- C.Майшам
- D.Күндұрыс
- E.Қолшам
Түсіндірме
Ереже: Табиғи жарық көзін адам жасамайды: ол табиғи үдерістер нәтижесінде өзінен сәуле шығарады. Жерге күндізгі жарықтың негізгі бөлігін ең жақын жұлдыз жеткізеді.
Қолдану: Берілген нұсқалардың біреуі — табиғи аспан денесі, қалғандары адамдар жасаған жарық беретін бұйымдар. Жарықтың шығу тегі сұралғанда оның түсін, қуатын немесе көшеде орналасуын емес, нысанның табиғатта пайда болғанын ескереміз. Ай өзінен көрінетін жарық шығармай, түскен сәулені қайтарады.
Қате нұсқаларды ажырату: Майшам, қолшам, көше шамы және электр шамы адам жасағандықтан жасанды көздерге жатады. Олардың жарық бөлуі табиғи шығу тегін білдірмейді. Табиғи көз бен тек түскен сәулені қайтаратын денені де ажырат.
Қайта орындауға ишара: Күндіз Жерді жарықтандыратын ең жақын жұлдызды ойла.
Дұрыс жауап: Электр шамы
Жауап нұсқалары
- A.Күн
- B.Сириус
- C.Электр шамыдұрыс
- D.Найзағай
- E.Жарқырауық қоңыз
Түсіндірме
Ереже: Жасанды жарық көзін адамдар жасайды; ол берілген энергияны жарыққа айналдырады. Электр шамы осы мақсатқа арналған құрылғы.
Қолдану: Нұсқалардағы жұлдыздар, найзағай және жарық шығаратын тірі ағза табиғи құбылыстармен байланысты. Үйдегі жарық беретін техникалық құрылғыны адамдар өндіреді. Құрылғының күндіз не түнде қосылуы оның шығу тегін өзгертпейді; негізгі белгі — адамның мақсатты түрде жасағаны.
Қате нұсқаларды ажырату: Күн мен Сириус — жұлдыздар, найзағай — табиғи электрлік құбылыс, жарқырауық қоңыз — тірі ағза. Бұлар адамның жарықтандыруға арнап жасаған құрылғысы емес. Табиғи электрлік құбылысты электрмен жұмыс істейтін бұйыммен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Бөлмені жарықтандыруға адамдар жасаған құрылғыны ізде.
Дұрыс жауап: Электр шамы
Жауап нұсқалары
- A.Электр шамыдұрыс
- B.Сириус
- C.Найзағай
- D.Жарқырауық қоңыз
- E.Күн
Түсіндірме
Ереже: Жасанды жарық көзін адамдар жасайды; ол берілген энергияны жарыққа айналдырады. Электр шамы осы мақсатқа арналған құрылғы.
Қолдану: Нұсқалардағы жұлдыздар, найзағай және жарық шығаратын тірі ағза табиғи құбылыстармен байланысты. Үйдегі жарық беретін техникалық құрылғыны адамдар өндіреді. Құрылғының күндіз не түнде қосылуы оның шығу тегін өзгертпейді; негізгі белгі — адамның мақсатты түрде жасағаны.
Қате нұсқаларды ажырату: Күн мен Сириус — жұлдыздар, найзағай — табиғи электрлік құбылыс, жарқырауық қоңыз — тірі ағза. Бұлар адамның жарықтандыруға арнап жасаған құрылғысы емес. Табиғи электрлік құбылысты электрмен жұмыс істейтін бұйыммен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Бөлмені жарықтандыруға адамдар жасаған құрылғыны ізде.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.