Табиғат құбылыстарының көптүрлілігі
24-параграф · Оқулықтың 83–86-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Табиғат құбылыстарының көптүрлілігі» тақырыбы, 24-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мұздың жылу алып сұйық суға айналуы физикалық құбылыстардың қай тобына жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Жылу құбылысы
Жауап нұсқалары
- A.Жарық құбылысы
- B.Дыбыс құбылысы
- C.Химиялық құбылыс
- D.Жылу құбылысыдұрыс
- E.Биологиялық құбылыс
Түсіндірме
Ереже: Жылу құбылысы дененің қызуы, салқындауы немесе күйінің энергия алмасумен өзгеруіне қатысты.
Қолдану: Мұз жылы ортадан энергия алып, сұйық суға айналады. Жаңа химиялық зат түзілмейді; негізгі қарастырылған белгі — жылу алмасу мен күй өзгерісі. Бір табиғи оқиға бірнеше қырынан зерттелуі мүмкін, сондықтан сұрақта берілген нақты аспектіні анықтаймыз. Көрінетін рең не дыбыстың болуы бұл шарттың басты белгісі емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Жарық пен дыбыс құбылыстары басқа таралу үдерістерін сипаттайды. Химиялық құбылыста жаңа зат түзіледі, биологиялық құбылыс ағзаның тіршілігіне қатысты. Мұздың суға айналуын жаңа зат пайда болуымен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Энергия алмасуына байланысты қатты күйден сұйыққа өтуді ойла.
Дұрыс жауап: Жылу құбылысы
Жауап нұсқалары
- A.Дыбыс құбылысы
- B.Жылу құбылысыдұрыс
- C.Химиялық құбылыс
- D.Биологиялық құбылыс
- E.Жарық құбылысы
Түсіндірме
Ереже: Жылу құбылысы дененің қызуы, салқындауы немесе күйінің энергия алмасумен өзгеруіне қатысты.
Қолдану: Мұз жылы ортадан энергия алып, сұйық суға айналады. Жаңа химиялық зат түзілмейді; негізгі қарастырылған белгі — жылу алмасу мен күй өзгерісі. Бір табиғи оқиға бірнеше қырынан зерттелуі мүмкін, сондықтан сұрақта берілген нақты аспектіні анықтаймыз. Көрінетін рең не дыбыстың болуы бұл шарттың басты белгісі емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Жарық пен дыбыс құбылыстары басқа таралу үдерістерін сипаттайды. Химиялық құбылыста жаңа зат түзіледі, биологиялық құбылыс ағзаның тіршілігіне қатысты. Мұздың суға айналуын жаңа зат пайда болуымен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Энергия алмасуына байланысты қатты күйден сұйыққа өтуді ойла.
Дұрыс жауап: Жылу құбылысы
Жауап нұсқалары
- A.Химиялық құбылыс
- B.Биологиялық құбылыс
- C.Жарық құбылысы
- D.Дыбыс құбылысы
- E.Жылу құбылысыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жылу құбылысы дененің қызуы, салқындауы немесе күйінің энергия алмасумен өзгеруіне қатысты.
Қолдану: Мұз жылы ортадан энергия алып, сұйық суға айналады. Жаңа химиялық зат түзілмейді; негізгі қарастырылған белгі — жылу алмасу мен күй өзгерісі. Бір табиғи оқиға бірнеше қырынан зерттелуі мүмкін, сондықтан сұрақта берілген нақты аспектіні анықтаймыз. Көрінетін рең не дыбыстың болуы бұл шарттың басты белгісі емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Жарық пен дыбыс құбылыстары басқа таралу үдерістерін сипаттайды. Химиялық құбылыста жаңа зат түзіледі, биологиялық құбылыс ағзаның тіршілігіне қатысты. Мұздың суға айналуын жаңа зат пайда болуымен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Энергия алмасуына байланысты қатты күйден сұйыққа өтуді ойла.
Дұрыс жауап: Жарық құбылысы
Жауап нұсқалары
- A.Жылу құбылысы
- B.Дыбыс құбылысы
- C.Химиялық құбылыс
- D.Жарық құбылысыдұрыс
- E.Биологиялық құбылыс
Түсіндірме
Ереже: Жарық құбылысы жарықтың таралуы, шағылуы, сынуы және басқа оптикалық өзгерістермен байланысты.
Қолдану: Айнадағы бейне сәуленің беттен кері қайтуымен, кемпірқосақ сәуленің су тамшыларындағы өзгеруімен түсіндіріледі. Бұл сұрақта нысанның қызуы немесе жаңа зат түзуі емес, оптикалық жағы қарастырылады. Бір оқиғаның басқа әсерлері болуы мүмкін, бірақ берілген белгі бойынша топ анықталады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу құбылысы температура мен энергия алмасуға, дыбыс тербелістің ортада таралуына қатысты. Химиялық өзгеріс жаңа затпен, биологиялық өзгеріс ағзаның тіршілігімен байланысты. Сәуленің жүрісін осы өзге аспектілермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Сәуленің шағылуы не түрлі түске жіктелуі қарастырылғанын ескер.
Дұрыс жауап: Жарық құбылысы
Жауап нұсқалары
- A.Жарық құбылысыдұрыс
- B.Дыбыс құбылысы
- C.Химиялық құбылыс
- D.Биологиялық құбылыс
- E.Жылу құбылысы
Түсіндірме
Ереже: Жарық құбылысы жарықтың таралуы, шағылуы, сынуы және басқа оптикалық өзгерістермен байланысты.
Қолдану: Айнадағы бейне сәуленің беттен кері қайтуымен, кемпірқосақ сәуленің су тамшыларындағы өзгеруімен түсіндіріледі. Бұл сұрақта нысанның қызуы немесе жаңа зат түзуі емес, оптикалық жағы қарастырылады. Бір оқиғаның басқа әсерлері болуы мүмкін, бірақ берілген белгі бойынша топ анықталады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу құбылысы температура мен энергия алмасуға, дыбыс тербелістің ортада таралуына қатысты. Химиялық өзгеріс жаңа затпен, биологиялық өзгеріс ағзаның тіршілігімен байланысты. Сәуленің жүрісін осы өзге аспектілермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Сәуленің шағылуы не түрлі түске жіктелуі қарастырылғанын ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.