Табиғи және жасанды заттар
22-параграф · Оқулықтың 78–79-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Табиғи және жасанды заттар» тақырыбы, 22-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Табиғатта адам өндірісіне дейін кездескен саз шығу тегі бойынша қай санатқа жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Табиғи зат
Жауап нұсқалары
- A.Табиғи затдұрыс
- B.Синтетикалық полимер
- C.Өндірілген қағаз
- D.Дайын пластик бұйым
- E.Жасанды талшық
Түсіндірме
Ереже: Табиғи зат адам өндірісіне дейін табиғатта кездесетін затты білдіреді.
Қолдану: Табиғаттағы тұз, су немесе саз адамның олардан бұйым жасауына дейін бар. Шыққан тегі заттың қауіпсіз не қауіпті екенін өздігінен анықтамайды. Табиғи заттың үлгісі қоспалы болуы мүмкін; оны автоматты таза затпен теңестірмейміз. Сұрақ химиялық тазалықты емес, шығу тегіне қатысты санатты сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Синтетикалық полимер адам жүргізген синтезбен алынады; өңделген қағаз және дайын бұйымдар өндіріс нәтижелері. Табиғи шикізаттан жасалған бұйымның өзін бастапқы шикізатпен шатастырма. Мұнда табиғатта бұрыннан кездесуі негізгі белгі.
Қайта орындауға ишара: Адам өндірісіне дейін табиғатта бар болғанын ескер.
Дұрыс жауап: Табиғи зат
Жауап нұсқалары
- A.Өндірілген қағаз
- B.Дайын пластик бұйым
- C.Жасанды талшық
- D.Синтетикалық полимер
- E.Табиғи затдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Табиғи зат адам өндірісіне дейін табиғатта кездесетін затты білдіреді.
Қолдану: Табиғаттағы тұз, су немесе саз адамның олардан бұйым жасауына дейін бар. Шыққан тегі заттың қауіпсіз не қауіпті екенін өздігінен анықтамайды. Табиғи заттың үлгісі қоспалы болуы мүмкін; оны автоматты таза затпен теңестірмейміз. Сұрақ химиялық тазалықты емес, шығу тегіне қатысты санатты сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Синтетикалық полимер адам жүргізген синтезбен алынады; өңделген қағаз және дайын бұйымдар өндіріс нәтижелері. Табиғи шикізаттан жасалған бұйымның өзін бастапқы шикізатпен шатастырма. Мұнда табиғатта бұрыннан кездесуі негізгі белгі.
Қайта орындауға ишара: Адам өндірісіне дейін табиғатта бар болғанын ескер.
Дұрыс жауап: Табиғи зат
Жауап нұсқалары
- A.Дайын пластик бұйым
- B.Жасанды талшық
- C.Табиғи затдұрыс
- D.Синтетикалық полимер
- E.Өндірілген қағаз
Түсіндірме
Ереже: Табиғи зат адам өндірісіне дейін табиғатта кездесетін затты білдіреді.
Қолдану: Табиғаттағы тұз, су немесе саз адамның олардан бұйым жасауына дейін бар. Шыққан тегі заттың қауіпсіз не қауіпті екенін өздігінен анықтамайды. Табиғи заттың үлгісі қоспалы болуы мүмкін; оны автоматты таза затпен теңестірмейміз. Сұрақ химиялық тазалықты емес, шығу тегіне қатысты санатты сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Синтетикалық полимер адам жүргізген синтезбен алынады; өңделген қағаз және дайын бұйымдар өндіріс нәтижелері. Табиғи шикізаттан жасалған бұйымның өзін бастапқы шикізатпен шатастырма. Мұнда табиғатта бұрыннан кездесуі негізгі белгі.
Қайта орындауға ишара: Адам өндірісіне дейін табиғатта бар болғанын ескер.
Дұрыс жауап: Табиғи шикізатты өңдеу
Жауап нұсқалары
- A.Дайын өнімді сақтау
- B.Табиғи шикізатты өңдеудұрыс
- C.Дайын өнімді тасымалдау
- D.Дайын өнімді сату
- E.Қалдықты көму
Түсіндірме
Ереже: Табиғи шикізатты өңдеу бастапқы табиғи материалды адам қажетіне сай өнімге айналдыратын өндірістік әрекеттерді қамтиды.
Қолдану: Ағаштан алынған целлюлозаны қағаз өніміне айналдырғанда бастапқы материал арнайы әрекеттерден өтеді. Бұл дайын өнімді жай сақтау не сатудан бөлек. Өңдеуде физикалық және химиялық қадамдар қатар болуы мүмкін; табиғи бастапқы материалдың болуы дайын бұйым адам еңбегінсіз пайда болды дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Дайын өнімді сақтау, тасымалдау және сату оның бастапқы материалдан жасалуын сипаттамайды. Қалдықты көму пайдаланудан кейінгі әрекет. Сұрақ бастапқы материалды өнімге айналдыру кезеңіне қатысты екенін ескер.
Қайта орындауға ишара: Бастапқы ағаш материалынан жаңа бұйым жасау кезеңін ойла.
Дұрыс жауап: Табиғи шикізатты өңдеу
Жауап нұсқалары
- A.Дайын өнімді тасымалдау
- B.Дайын өнімді сату
- C.Қалдықты көму
- D.Табиғи шикізатты өңдеудұрыс
- E.Дайын өнімді сақтау
Түсіндірме
Ереже: Табиғи шикізатты өңдеу бастапқы табиғи материалды адам қажетіне сай өнімге айналдыратын өндірістік әрекеттерді қамтиды.
Қолдану: Ағаштан алынған целлюлозаны қағаз өніміне айналдырғанда бастапқы материал арнайы әрекеттерден өтеді. Бұл дайын өнімді жай сақтау не сатудан бөлек. Өңдеуде физикалық және химиялық қадамдар қатар болуы мүмкін; табиғи бастапқы материалдың болуы дайын бұйым адам еңбегінсіз пайда болды дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Дайын өнімді сақтау, тасымалдау және сату оның бастапқы материалдан жасалуын сипаттамайды. Қалдықты көму пайдаланудан кейінгі әрекет. Сұрақ бастапқы материалды өнімге айналдыру кезеңіне қатысты екенін ескер.
Қайта орындауға ишара: Бастапқы ағаш материалынан жаңа бұйым жасау кезеңін ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.