Таза заттар және қоспалар
20-параграф · Оқулықтың 68–71-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Таза заттар және қоспалар» тақырыбы, 20-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Басқа компонентсіз, бір ғана химиялық заттан тұратын идеал үлгі қандай санатқа жатады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Таза зат
Жауап нұсқалары
- A.Қоспа
- B.Ерітінді
- C.Суспензия
- D.Таза затдұрыс
- E.Эмульсия
Түсіндірме
Ереже: Таза зат химиялық тұрғыдан бір заттан тұрады және белгілі құрамы болады.
Қолдану: Мектептік идеал мысалда басқа компонентсіз су немесе таза мыс қарастырылады. Мұндай зат жай элемент те, химиялық қосылыс та болуы мүмкін. Бір ғана химиялық қосылыс екі элемент атомдарынан тұрады екен деп қоспа саналмайды. Күнделікті үлгілердегі өте аз қоспалар бөлек практикалық мәселе.
Қате нұсқаларды ажырату: Қоспа бірнеше затты қамтиды, ерітінді оның біртекті түрі. Суспензия мен эмульсия әртекті қоспалар. Сұрақта компонент саны бір деп нақты берілген, сондықтан сыртқы мөлдірлігіне немесе сұйық болуына ғана қарап шешпейміз.
Қайта орындауға ишара: Үлгіде бір ғана химиялық зат бар деп берілгенін ескер.
Дұрыс жауап: Таза зат
Жауап нұсқалары
- A.Ерітінді
- B.Суспензия
- C.Эмульсия
- D.Таза затдұрыс
- E.Қоспа
Түсіндірме
Ереже: Таза зат химиялық тұрғыдан бір заттан тұрады және белгілі құрамы болады.
Қолдану: Мектептік идеал мысалда басқа компонентсіз су немесе таза мыс қарастырылады. Мұндай зат жай элемент те, химиялық қосылыс та болуы мүмкін. Бір ғана химиялық қосылыс екі элемент атомдарынан тұрады екен деп қоспа саналмайды. Күнделікті үлгілердегі өте аз қоспалар бөлек практикалық мәселе.
Қате нұсқаларды ажырату: Қоспа бірнеше затты қамтиды, ерітінді оның біртекті түрі. Суспензия мен эмульсия әртекті қоспалар. Сұрақта компонент саны бір деп нақты берілген, сондықтан сыртқы мөлдірлігіне немесе сұйық болуына ғана қарап шешпейміз.
Қайта орындауға ишара: Үлгіде бір ғана химиялық зат бар деп берілгенін ескер.
Дұрыс жауап: Таза зат
Жауап нұсқалары
- A.Суспензия
- B.Эмульсия
- C.Қоспа
- D.Ерітінді
- E.Таза затдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Таза зат химиялық тұрғыдан бір заттан тұрады және белгілі құрамы болады.
Қолдану: Мектептік идеал мысалда басқа компонентсіз су немесе таза мыс қарастырылады. Мұндай зат жай элемент те, химиялық қосылыс та болуы мүмкін. Бір ғана химиялық қосылыс екі элемент атомдарынан тұрады екен деп қоспа саналмайды. Күнделікті үлгілердегі өте аз қоспалар бөлек практикалық мәселе.
Қате нұсқаларды ажырату: Қоспа бірнеше затты қамтиды, ерітінді оның біртекті түрі. Суспензия мен эмульсия әртекті қоспалар. Сұрақта компонент саны бір деп нақты берілген, сондықтан сыртқы мөлдірлігіне немесе сұйық болуына ғана қарап шешпейміз.
Қайта орындауға ишара: Үлгіде бір ғана химиялық зат бар деп берілгенін ескер.
Дұрыс жауап: Қоспа
Жауап нұсқалары
- A.Жай зат
- B.Қоспадұрыс
- C.Химиялық қосылыс
- D.Атом
- E.Молекула
Түсіндірме
Ереже: Қоспа екі немесе бірнеше заттың бірге болуын білдіреді.
Қолдану: Ауадағы азот, оттек және басқа газдар бірге кездеседі, бірақ олардың бәрі бір жаңа химиялық қосылысқа айналып кеткен жоқ. Қоспаның құрамдық үлестері өзгеруі мүмкін. Біркелкі көрінуі оның таза зат екенін дәлелдемейді: ерітінді сияқты қоспалар да біртекті болады. Негізгі белгі — бірнеше компоненттің болуы.
Қате нұсқаларды ажырату: Жай зат бір элементтен, химиялық қосылыс белгілі байланысқан құрамнан тұрады. Атом мен молекула жеке бөлшектерді білдіреді. Шартта компоненттер физикалық бірге берілгенін, жаңа бір қосылыс түзілгені айтылмағанын ескер.
Қайта орындауға ишара: Бірнеше жеке заттың бірге болғанын байқа.
Дұрыс жауап: Қоспа
Жауап нұсқалары
- A.Химиялық қосылыс
- B.Атом
- C.Қоспадұрыс
- D.Молекула
- E.Жай зат
Түсіндірме
Ереже: Қоспа екі немесе бірнеше заттың бірге болуын білдіреді.
Қолдану: Ауадағы азот, оттек және басқа газдар бірге кездеседі, бірақ олардың бәрі бір жаңа химиялық қосылысқа айналып кеткен жоқ. Қоспаның құрамдық үлестері өзгеруі мүмкін. Біркелкі көрінуі оның таза зат екенін дәлелдемейді: ерітінді сияқты қоспалар да біртекті болады. Негізгі белгі — бірнеше компоненттің болуы.
Қате нұсқаларды ажырату: Жай зат бір элементтен, химиялық қосылыс белгілі байланысқан құрамнан тұрады. Атом мен молекула жеке бөлшектерді білдіреді. Шартта компоненттер физикалық бірге берілгенін, жаңа бір қосылыс түзілгені айтылмағанын ескер.
Қайта орындауға ишара: Бірнеше жеке заттың бірге болғанын байқа.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.