Мұрат Мөңкеұлы Үш қиян
7-параграф · Оқулықтың 47–53-беттері
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Мұрат Мөңкеұлы Үш қиян» тақырыбы, 7-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Үш қиян» толғауының авторы кім?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Мұрат Мөңкеұлы
Жауап нұсқалары
- A.Шортанбай Қанайұлы
- B.Дулат Бабатайұлы
- C.Махамбет Өтемісұлы
- D.Сүйінбай Аронұлы
- E.Мұрат Мөңкеұлыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Авторлықты туындының атауы мен қаламгердің белгілі мұрасы арқылы анықтаймыз.
Қолдану: Мұрат Мөңкеұлының бұл толғауында атақоныстың тарылуы мен ел тағдыры жырланады. Ол зар заман әдебиетімен байланысты шығарма.
Қате нұсқаларды ажырату: Зар заман мәселесін бірнеше ақын көтерген. Бағыттың ортақтығы жеке туындының авторын алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: «Сарыарқа» толғауымен қатар осы туындыны шығарған ақынды еске түсір.
Дұрыс жауап: 1843–1906
Жауап нұсқалары
- A.1833–1896
- B.1843–1896
- C.1853–1906
- D.1843–1906дұрыс
- E.1853–1916
Түсіндірме
Ереже: Өмір сүрген кезең екі жылмен анықталады, екеуі де дерекке сай болуы керек.
Қолдану: Өмірбаян бойынша ақын 1843 жылы туып, 1906 жылы қайтыс болған. Ол XIX ғасырдың екінші жартысындағы жер мәселесін жырлады.
Қате нұсқаларды ажырату: Туған жыл ғана сәйкес келсе, аралық толық дұрыс емес. Ақынның XIX ғасыр ортасына жақын туып, XX ғасыр басында қайтыс болғанын ескер.
Қайта орындауға ишара: 1840-жылдардың басы мен 1900-жылдардың алғашқы жартысын қатар тексер.
Дұрыс жауап: Қарабау
Жауап нұсқалары
- A.Қарасаз
- B.Қасқабұлақ
- C.Қарабаудұрыс
- D.Бөрілі
- E.Шілікті
Түсіндірме
Ереже: Туған ауылды шығармаларда аталған өзен мен қоныс атауларынан ажыратамыз.
Қолдану: Ақынның туған ауылы — Қарабау. Туған жер туралы сұрақты шығармаларында аталған басқа қоныстармен шатастырмау керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Еділ не Жайық туындының тарихи кеңістігіне қатысты, бірақ туған ауылдың атауы емес.
Қайта орындауға ишара: Атырау өңірінің Қызылқоға ауданындағы туған ауылын еске түсір.
Дұрыс жауап: Матай
Жауап нұсқалары
- A.Есет
- B.Абыл
- C.Матайдұрыс
- D.Мұрын
- E.Жылқышы
Түсіндірме
Ереже: Отбасылық тәрбиеші мен өнер үйреткен ұстаздың қызметі бөлек анықталады.
Қолдану: Жетім қалған Мұратты ағасы Матай тәрбиелегені айтылады. Бұл — ақынның отбасына қатысты дерек.
Қате нұсқаларды ажырату: Есет пен Абылдан ақындық өнеге алғанымен, сұрақ жетім қалған баланы тәрбиелеген туысын сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Ақынның қамқоршы болған туған ағасының есімін ойла.
Дұрыс жауап: Мұрын жырау
Жауап нұсқалары
- A.Абыл ақын
- B.Мұрын жыраудұрыс
- C.Есет би
- D.Махамбет Өтемісұлы
- E.Қазтуған жырау
Түсіндірме
Ереже: Ұстаз бен шәкірт байланысы әдеби дәстүрдің кейінгі буынға берілуін көрсетеді.
Қолдану: Мұраттың жыраулық өнері Мұрын жырауға ұстаздық етуімен де жалғасқан. Мұнда әдеби дәстүрдің кейінгі буынға берілуі көрінеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ақын өзі үлгі алған үлкендерді оның шәкірті деуге болмайды. Мұраның қай бағытта берілгенін тексер.
Қайта орындауға ишара: Сеңгірбайұлы деген әке атымен белгілі кейінгі жырауды еске түсір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.