Шәкәрім Құдайбердіұлы Еңлік Кебек
9-параграф · Оқулықтың 58–79-беттері
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Шәкәрім Құдайбердіұлы Еңлік Кебек» тақырыбы, 9-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Еңлік-Кебек» поэмасының авторы кім?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Шәкәрім Құдайбердіұлы
Жауап нұсқалары
- A.Мұхтар Әуезов
- B.Мағжан Жұмабаев
- C.Сұлтанмахмұт Торайғыров
- D.Шәкәрім Құдайбердіұлыдұрыс
- E.Міржақып Дулатұлы
Түсіндірме
Ереже: Бір атаулы сюжеттің авторлық нұсқасын оның жанры арқылы ажыратамыз.
Қолдану: Шәкәрім Құдайбердіұлы бұл оқиғаны поэма түрінде баяндаған. Атауы ұқсас басқа авторлық нұсқалармен шатастырмау керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Мұхтар Әуезов осы оқиғаны драмада өңдеген. Сұрақ өлеңмен баяндалған поэма нұсқасының авторын сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Абай дәстүрін жалғастырған, «Жастарға» өлеңінің авторын еске түсір.
Дұрыс жауап: Абайға
Жауап нұсқалары
- A.Абайғадұрыс
- B.Ыбырайға
- C.Махамбетке
- D.Сүйінбайға
- E.Шортанбайға
Түсіндірме
Ереже: Туыстық деректі бір әулеттегі аға-іні және әке-бала байланыстарын бөлек құрып анықтаймыз.
Қолдану: Құдайберді Абайдың ағасы болған, ал Шәкәрім — Құдайбердінің ұлы. Сұрақ осы туыстық байланысты тексереді.
Қате нұсқаларды ажырату: Құдайберді — Шәкәрімнің әкесі. Бірақ сұрақ оның кімге аға болғанын сұрайды, екі буынды араластырма.
Қайта орындауға ишара: Құнанбай әулетіндегі Құдайберді мен кейінгі ұлы ақынның байланысын ойла.
Дұрыс жауап: 1780
Жауап нұсқалары
- A.1760
- B.1770
- C.1790
- D.1800
- E.1780дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Көркем туындыдағы оқиға мезгілін оның жазылған не басылған уақытынан ажыратамыз.
Қолдану: Поэмада оқиға шамамен 1780 жылға қатысты беріледі. Бұл — шығарма жазылған жыл емес, баяндалған оқиғаның кезеңі.
Қате нұсқаларды ажырату: 1912 жыл поэманың жариялануымен байланысты. Ол XVIII ғасырда болған сюжет уақытын алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Оқиға XVIII ғасырдың соңына жуық қай онжылдық межесінде беріледі?
Дұрыс жауап: Шыңғыстау
Жауап нұсқалары
- A.Шыңғыстаудұрыс
- B.Алатау
- C.Қаратау
- D.Ұлытау
- E.Тарбағатай
Түсіндірме
Ереже: Оқиға орны кейіпкерлердің жүрген кеңістігі мен тарихи қоныс атаулары арқылы танылады.
Қолдану: Кебек пен Еңліктің тағдыры Шыңғыстау өңірінде өрбиді. Оқиға орны поэманың тарихи кеңістігін анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Ақынның басқа сапарлары бұл сюжеттің мекені болмайды. Екі жастың тағдыры өткен шығыс өңірді ескер.
Қайта орындауға ишара: Абай мен Шәкәрім өмірімен де байланысты тау өңірін еске түсір.
Дұрыс жауап: Тобықты
Жауап нұсқалары
- A.Матай
- B.Беріш
- C.Адай
- D.Найман
- E.Тобықтыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Кейіпкерлердің рулық байланысын олардың поэмадағы жеке таныстырылуынан анықтаймыз.
Қолдану: Кебек Тобықты елінің батыры ретінде таныстырылады. Еңліктің Матайдан шығуы екі ел арасындағы тартысқа негіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Еңліктің елі Кебектің руымен бірдей емес. Дәл осы айырма жастар тағдырына әсер ететін руаралық даудың негізі болады.
Қайта орындауға ишара: Кебекті қолдаған Тоқтамыс қай елдің батыры екенін еске түсір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.