Мұрат Мөңкеұлы Сарыарқа
8-параграф · Оқулықтың 54–57-беттері
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Мұрат Мөңкеұлы Сарыарқа» тақырыбы, 8-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Сарыарқа» толғауын кім шығарған?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Мұрат Мөңкеұлы
Жауап нұсқалары
- A.Дулат Бабатайұлы
- B.Шортанбай Қанайұлы
- C.Махамбет Өтемісұлы
- D.Сүйінбай Аронұлы
- E.Мұрат Мөңкеұлыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Авторлықты бір атаулы шығарманың нақты әдеби мұрасымен анықтаймыз.
Қолдану: «Сарыарқа» мен «Үш қиян» Мұрат Мөңкеұлының жер мен ел тағдырын жырлаған туындыларына жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Сарыарқа туралы өзге шығармалар да бар. Сұрақта «Үш қиянмен» сабақтас зар заман толғауы аталған.
Қайта орындауға ишара: «Үш қиян» толғауын да шығарған ақынды еске түсір.
Дұрыс жауап: Сарыарқа
Жауап нұсқалары
- A.Маңғыстау
- B.Сарыарқадұрыс
- C.Жетісу
- D.Нарын
- E.Түркістан
Түсіндірме
Ереже: Көштің бастапқы орнын жол үстіндегі мекендерден және келген жерінен бөлек анықтаймыз.
Қолдану: Шығармада көштің басталған жері Сарыарқа деп аталады. Бұл — жолдың бастапқы өңірі, соңғы келген мекен емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Маңғыстау көш аяқталған өңірге қатысты. Туындының алғашқы жолындағы қайдан деген бағытқа назар аудар.
Қайта орындауға ишара: Біз көштік ... бермен асып жолындағы бастапқы өңірді тап.
Дұрыс жауап: Сағыз бен Жем
Жауап нұсқалары
- A.Еділ мен Жайық
- B.Сырдария мен Шу
- C.Сағыз бен Жемдұрыс
- D.Талас пен Іле
- E.Есіл мен Тобыл
Түсіндірме
Ереже: Жолдың географиясы өзен атауларының жұбын нақты сәйкестендіруді талап етеді.
Қолдану: Сағыз бен Жем көш жолындағы өзендер ретінде аталады. Оларды көштің басталған және аяқталған өңірлерінен ажырату керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Өңір атауын өзен жұбының орнына қоюға болмайды. Қатар аталған екі су арнасы көш жолын көрсетеді.
Қайта орындауға ишара: Көлденең ... басып жолындағы батыс өңірдің екі өзенін еске түсір.
Дұрыс жауап: Маңғыстау
Жауап нұсқалары
- A.Сарыарқа
- B.Жетісу
- C.Ұлытау
- D.Маңғыстаудұрыс
- E.Түркістан
Түсіндірме
Ереже: Қоныс аударудың соңғы бағыты кейіпкердің келген жерін атауынан анықталады.
Қолдану: Лирикалық кейіпкер Маңғыстауға еріксіз келгенін білдіреді. Сондықтан бұл мекенге келу еркін таңдалған сапар ретінде берілмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көш басталған өңір соңғы мекенмен бірдей емес. Еріксіз келу туралы сөз қай атауға қатысты екенін тексер.
Қайта орындауға ишара: Тәңір айдап деген тіркестен кейін аталған өңірді еске түсір.
Дұрыс жауап: Жерден айырылу және ел тағдыры
Жауап нұсқалары
- A.Жерден айырылу және ел тағдырыдұрыс
- B.Ғашықтық пен қызғаныш
- C.Қала тірлігі мен сауда
- D.Балалық ойын мен қуаныш
- E.Табиғат пен аңшылық
Түсіндірме
Ереже: Негізгі тақырып көш, қоныс және тарихи қысымды біріктіретін ортақ мәселе арқылы танылады.
Қолдану: Қоныстан айырылу халықтың тұрмысы мен болашағына әсер етеді. Осы байланыс жер мәселесін ел тағдырымен ұштастырады.
Қате нұсқаларды ажырату: Еріксіз көшу — тақырыптың бір көрінісі. Негізгі өзек халық тағдырын оның жерімен бірге қарастырады.
Қайта орындауға ишара: Қоныс жоғалту жеке адамға ғана емес, бүкіл елге қалай әсер етеді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.