XIX ғасырдағы мәдениеттің дамуы

Ереже: Қонақасы келген қонаққа ұсынылатын ас пен қонақ күту дәстүріне қатысты. Оны апатқа ұшырағанға көмек немесе ортақ еңбекпен шатастырмау қажет. Сыбаға белгілі адамға арнайы сақталған үлес болуы мүмкін, ал қонақасы келген адамды күту жағдайына байланысты. Дәстүрдің нақты мағынасы оның кімге және қандай жағдайда ұсынылғанынан анықталады.

Қолдану: Шарт үйге келген қонаққа ақысыз ас беруді сипаттайды. Сондықтан Қонақасы дұрыс. Негізгі белгі қонақты күту және ас ұсыну. Бұл барлық тарихи отбасы әр жағдайдағы дәстүрді бірдей орындады деген статистикалық тұжырым емес; сұрақ қонақжайлық ұғымының атауын анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылу апаттан зардап шеккенге көмек. Асар ортақ тегін еңбек. Бата жақсы тілек. Сыбаға арнайы бөлінген үлес. Төрт ұғым келген қонаққа берілген астың нақты атауын алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Көмектің емес, келген қонаққа ұсынылған астың атауын таңда.

Ереже: Ат-тон айып белгілі дәстүрлік тәртіпті бұзғаны үшін қолданылған айып түрі ретінде сипатталады. Айып пен қонаққа берілген ас, қайырымдылық немесе ортақ еңбек бір ұғым емес. Дәстүрлік құқық туралы мәлімет нақты тарихи тәжірибені түсіндіреді. Оны қазіргі заңдағы автоматты жаза немесе барлық отбасыға әрдайым қолданылған әмбебап норма деп қабылдамаймыз.

Қолдану: Шарт айыптың ат пен тон түрін береді. Сондықтан Ат-тон айып дұрыс. Төлемнің берілген нысаны атауға сәйкеседі. Қонақ күтуге қатысты болғанымен, айыптың өзі қонақасы емес. Бір қоғамдық қатынаста дәстүр, оның бұзылуы және қолданылған шара бөлек ұғымдар ретінде талданады.

Қате нұсқаларды ажырату: Қонақасы ас ұсыну. Жылу апаттық көмек. Асар ортақ жұмыс. Сыбаға арнайы үлес. Төрт дәстүр берілген ат пен тон түріндегі айып шарасын көрсетпейді.

Қайта орындауға ишара: Сұрақ сыйды емес, тәртіп бұзғаннан кейінгі айыпты сұрайды.

Ереже: Жылу апатқа ұшыраған адамға немесе отбасына материалдық көмек жинаумен байланысты. Оның нысаны мал, зат немесе басқа қажет болуы мүмкін. Асардағы ортақ еңбек те көмек, бірақ нақты ұйымдасуы бөлек. Дәстүрді көмек бар екенімен ғана емес, қандай қажеттілікке және қандай түрде берілгенімен ажырату қажет.

Қолдану: Шарт апаттан кейін мал мен зат жинауды береді. Сондықтан Жылу дұрыс. Отбасының жоғалтқан ресурсын толықтыру негізгі мақсат. Қонаққа ас ұсыну немесе жақсы тілек айту осы материалдық жинауды алмастырмайды. Бірнеше көмек дәстүрі қатар қолданылуы мүмкін, бірақ сұрақтағы нақты әрекет жылуға сәйкес.

Қате нұсқаларды ажырату: Асар еңбекті біріктіреді. Қонақасы қонақты күтеді. Бата жақсы тілек білдіреді. Сыбаға арнайы үлес бөлуге қатысты. Төрт ұғым берілген апаттық материалдық жинаудың нақты түрін көрсетпейді.

Қайта орындауға ишара: Апаттан кейінгі заттай көмек пен ортақ еңбек көмегін бөл.

Ереже: Асар көпшілік болып бір жұмысты ақысыз атқаруға негізделеді. Ол үй салу, құдық қазу сияқты еңбекті ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Қатысушыларға ас беру болуы мүмкін, бірақ дәстүрдің негізгі белгісі ортақ еңбек. Материалдық көмек жинау мен еңбек күшін біріктіруді бөлек түсіндіру қажет.

Қолдану: Шарт үй салуға адамдардың жиналып, ақысыз жұмыс істегенін береді. Сондықтан Асар дұрыс. Үйдің өзі апаттан кейін де, басқа қажетпен де салынуы мүмкін; шешуші белгі еңбек ұйымдасуы. Қонақ күтудің болуы жұмыстың негізгі асар сипатын өзгертпейді. Сұрақ нақты берілген әрекетті жіктейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылу заттай көмек жинайды. Қонақасы ас ұсыну. Бата тілек. Сыбаға үлес бөлу. Төрт атау көпшіліктің бірге ақысыз жұмыс атқарғанын дәл бермейді.

Қайта орындауға ишара: Негізгі көмек нысаны зат па, әлде адамдардың бірлескен еңбегі ме екенін тексер.

Ереже: Бата жақсы тілек білдіру дәстүрі. Ол сапар, үлкен іс немесе басқа маңызды жағдайда адамның амандығы мен табысын тілеуге бағытталады. Тілек айту материалдық төлем немесе еңбек шарты емес. Әртүрлі бата мәтіндері болуы мүмкін, сондықтан дәстүрдің атауын нақты бір өзгермейтін сөз тізбегімен шектемейміз.

Қолдану: Шарт сапар алдында амандық пен сәттілік тілеуді береді. Сондықтан Бата дұрыс. Үлкен кісінің айтқан ізгі сөзі жолаушыға рухани қолдау болады. Бата беру сапардың барлық нәтижесі автоматты түрде сәтті болатынын дәлелдемейді; сұрақ дәстүрдің қоғамдық және сөздік қызметін анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Асар ортақ еңбек. Жылу материалдық көмек. Қонақасы ас ұсыну. Ат-тон айып тәртіп бұзуға байланысты шара. Төрт әрекет берілген ізгі сөз бен тілек дәстүрін бермейді.

Қайта орындауға ишара: Нақты әрекет ізгі тілек айту екеніне сүйен.