Қазақстандағы жаппай отаршылдық қоныс аудару саясаты

Ереже: Помещик шаруаларының басыбайлы тәуелділігін жоюға қатысты манифест 1861 жылы қабылданды. Жеке еркіндік пен жерге қатысты өтпелі міндеттер бөлек болды. Манифесттің қабылдануын барлық төлем, жер мәселесі және уақытша міндет сол күні толық жойылды деген қорытындыға айналдыруға болмайды. Реформаның құқықтық басталуы сұралады.

Қолдану: Шарт помещик шаруаларына қатысты манифесттің жылын анықтайды. Сондықтан 1861 дұрыс. Жауап барлық империялық қауымның барлық тәуелділік түрі бір мезетте жойылғанын білдірмейді. Нақты құжат пен нақты топты көрсету тарихи реформаның ауқымын сақтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: 1822 Сібір басқару ережесіне қатысты. 1848 Ұлы жүз приставының кезеңі. 1867 Түркістан реформасы. 1881 Ресей–Қытай келісімінің жылы. Төрт дата 1861 жылғы манифесттің қабылдануын бермейді.

Қайта орындауға ишара: Жеке тәуелділікті жоюдың жылын кейінгі жер және төлем мәселелерінен бөл.

Ереже: Жеке тәуелділіктен босау жеткілікті жер мен шаруашылық ресурсына автоматты қол жеткізу емес. Көптеген шаруада жерсіздік немесе жер аздығы сақталды. Реформаның жеке құқыққа әсерін оның экономикалық салдарымен ажырату қажет. Барлық шаруа мүлде жер алмады деген абсолютті тұжырым да дұрыс емес.

Қолдану: Шарт жеткілікті жердің болмағанын нақты береді. Сондықтан Жерсіздік немесе жердің аздығы дұрыс. Бір шаруаның аз надел алуы барлық отбасының жағдайы бірдей болды дегенді білдірмейді. Сұрақ реформадан кейінгі кең әлеуметтік-экономикалық мәселені анықтайды, әр жеке шаруашылықты бірдей бағаламайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Шексіз жер көбейді деу шартқа қайшы. Барлық міндет бір күнде тоқтамады. Барлық ресурс тегін берілді деген дерек жоқ. Басқа кәсіпке түгел міндеттелу де сұралған жер мәселесін түсіндірмейді.

Қайта орындауға ишара: Құқықтық еркіндік пен жеткілікті шаруашылық жерін екі бөлек нәтиже ретінде қарастыр.

Ереже: Жер мәселесіне байланысты шаруалар толқуы билік үшін ішкі әлеуметтік қауіп болды. Қоныс аудару саясаты осы қысымды басқа аумаққа көшіру арқылы азайтуды көздеді. Биліктің мақсаты мен әр отбасының жеке көшу себебі бірдей болмауы мүмкін. Мемлекеттік саясат пен жеке әрекет бөлек бағаланады.

Қолдану: Шарт жері жеткіліксіз шаруаларды көшірудің ішкі әлеуметтік мақсатын сұрайды. Сондықтан Шаруалар толқуын дұрыс. Бұл барлық шаруа міндетті мәжбүрлеп көшірілді деген сөз емес. Қоныс аударудың мемлекеттік бағытын жеке отбасылардың қолайлы жер іздеу мүддесімен бірге, бірақ бөлек талдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Барлық өндірісті бәсеңдету осы мақсат емес. Басқару деңгейін түгел азайту көрсетілмеген. Экспортты түгел тоқтату басқа саясат. Мектептің жұмысын азайту да жер мәселесінен туған толқуды түсіндірмейді.

Қайта орындауға ишара: Мемлекеттің ішкі әлеуметтік мақсатын жеке отбасының көшу себебінен бөл.

Ереже: Қоныс аудару саясаты халықты орналастырумен қатар империялық биліктің тірегін қалыптастыруға бағытталды. Бұл саяси мақсат барлық келген шаруаның жеке әрекеті бірдей болды дегенді білдірмейді. Мемлекеттік ұйымдастырудың отарлық бағыты мен адамдар арасындағы нақты байланыстар бөлек қарастырылады.

Қолдану: Шарт әкімшілікке сүйенетін қауым қалыптастыруды береді. Сондықтан Отарлық биліктің сенімді тірегін қалыптастыру дұрыс. Жауап саясаттың ұйымдастырушылық мақсатын анықтайды. Оны барлық қоныстанушының жеке ниеті туралы толық бірдей тұжырымға айналдыру тарихи қоғамның күрделілігін жоғалтады.

Қате нұсқаларды ажырату: Толық жергілікті тәуелсіздік империялық тірекке қайшы. Барлық гарнизонды шығару айтылған мақсат емес. Әкімшілікті тарату тірек қалыптастыруды жоққа шығарады. Қоқанға беру де басқа саяси нәтиже. Төрт нұсқа берілген саясат бағытын алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Саясаттың жалпы мақсатын әр адамның жеке ниетіне автоматты таратпа.

Ереже: Батыс Сібір Бас басқармасы 1866 жылғы осы рұқсатпен байланысты. Кейінгі Түркістан құрылымын әлі құрылмаған уақытқа кері қолдануға болмайды. Мекемені рұқсаттың өңірі, уақыты және әкімшілік бағынысы арқылы анықтау қажет. Қоныс аударуға рұқсат барлық жерді тегін толық меншіктеу құқығына тең емес.

Қолдану: Шарт 1866 жылды және Көкшетау бағытын береді. Сондықтан Батыс Сібір Бас басқармасы дұрыс. Рұқсаттың бар болуы жерді пайдалану мен бөлу тәртібінің барлық шектеуі жойылды дегенді білдірмейді. Сұрақ рұқсат берген органды ғана анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Орынбор басқа басқару бағыты. Түркістан генерал-губернаторлығы 1867 жылы құрылды. Қоқан хан кеңесі империялық рұқсат органы емес. Жетісу басқармасы осы Көкшетау рұқсатын бермейді. Төрт мекеме уақыт не аумақ бойынша сәйкес емес.

Қайта орындауға ишара: Органның сол жылы болғанын және сұралған өңірге қатысты екенін тексер.