Мұхит суларының қозғалысы

Ереже: Жел толқыны желдің су бетіне энергия беруінен қалыптасады. Толқынның таралуы мен судың барлық массасының сол қашықтыққа көшіп кетуі бірдей құбылыс емес. Су бөлшектері тербеле алады, ал толқын энергиясы таралады. Жел мұхит ағысына да әсер етеді, сондықтан тек жел сөзінің болуы екі қозғалысты ажыратуға жеткіліксіз.

Қолдану: Шартта желмен бірге кезектескен қырлар мен ойыстар және беттік тербеліс берілген. Осы белгілер жел толқынын көрсетеді. Сұрақ үлкен су массасының ұзақ бағытталған тасымалын емес, толқындық қозғалысты сипаттайды. Себеп пен қозғалыс сипатын қатар оқу бірмәнді жауап таңдауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Цунами судың кенет ығысуынан пайда болады. Қайту деңгейдің мерзімді төмендеуі. Толысу деңгейдің мерзімді көтерілуі. Мұхит ағысы су массасын тасымалдайды; ол желден болуы мүмкін, бірақ берілген кезектескен қыр-ойыс тербелісінің нақты атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Жел әсерін қырлар мен ойыстардың тербелісі белгісімен бірге қара.

Ереже: Цунами үлкен су көлемінің кенет ығысуынан туатын ұзын толқындар тізбегі. Суасты жер сілкінісі мұхит түбін жеткілікті өзгерткенде оны тудыруы мүмкін. Әр жер сілкінісі міндетті түрде цунами туғызбайды. Басқа себептер, мысалы суға түскен көшкін де су көлемін ығыстыра алады; атау тек жел толқынын білдірмейді.

Қолдану: Шарт мұхит түбінің кенет көтерілуін және үстіндегі судың ығысуын нақты көрсетеді. Сондықтан цунами дұрыс. Бұл тәуліктік толысу емес және желдің су бетіне энергия беруі сипатталмаған. Қозғалыстың себебі мен ұзын толқындар тізбегі бірге жауапты анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Толысу Ай мен Күн әсеріне байланысты мерзімді деңгей өзгерісі. Мұхит ағысы бағытталған су тасымалы. Қайту толысу цикліндегі төмендеу. Жел толқыны жел әсерінен түзіледі; олардың ешқайсысы шарттағы кенет түп ығысуынан туған ұзын толқындардың атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Шешуші себеп — үлкен су көлемінің кенет ығысуы.

Ереже: Толысу теңіз деңгейінің толысу циклінде көтерілуін білдіреді. Ол Ай мен Күннің тартылыс әсерімен байланысты, бірақ нақты жағалаудағы уақыт пен биіктік алап пішініне де тәуелді. Әр жерде тәулігіне дәл екі бірдей толысу болады деу дұрыс емес. Дауылды су көтерілуі басқа себепті құбылыс болуы мүмкін.

Қолдану: Шарт мерзімді циклді, оның себебін және деңгейдің көтерілу бағытын берген. Сондықтан толысу дұрыс. Су деңгейінің кез келген көтерілуін автоматты түрде толысу деуге болмайды, ал осы сұрақтағы нақты белгілер оны анықтайды. Кезеңді атауда деңгейдің өзгеру бағыты шешуші.

Қате нұсқаларды ажырату: Мұхит ағысы көлденең су тасымалына қатысты. Цунами кенет су ығысуынан туған толқындар. Қайту осы циклдегі төмендеу, берілген бағытқа кері. Жел толқыны қысқарақ беттік тербеліс; қалған төрт атау берілген циклдік көтерілу кезеңі емес.

Қайта орындауға ишара: Толысу циклінде деңгей көтерілсе — қай кезең?

Ереже: Қайту теңіз деңгейінің толысу циклінде төмендеуін білдіреді. Ол толысумен бірге мерзімді деңгей өзгерісін құрайды. Деңгейдің түсуі мұхит суының түгел жоғалғанын білдірмейді; су кеңістікте қайта бөлінеді. Жағалаудың пішіні мен тереңдігі циклдің көрінісін өзгертеді, сондықтан барлық жерде бірдей биіктік талап етілмейді.

Қолдану: Берілген қозғалыс жоғары деңгейден төменге бағытталған және толысу цикліне қатысты. Сондықтан қайту дұрыс. Егер көтерілу берілсе, толысу таңдалар еді. Сұрақ су ағысының бағытын немесе толқын қырының пішінін емес, жағалаудағы деңгейдің циклдік төмендеуін атайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Жел толқыны жел туғызған тербеліс. Мұхит ағысы бағытталған тасымал. Толысу циклдегі көтерілу, шартқа кері. Цунами кенет ығысуға байланысты ұзын толқындар; осы төрт атау берілген қайту кезеңін алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Қайту мен толысуды деңгейдің төмендеуі және көтерілуі бойынша ажырат.

Ереже: Мұхит ағысы судың белгілі бағыттағы тасымалын білдіреді. Ағыстардың қалыптасуына жел, тығыздық айырмасы және басқа жағдайлар әсер етеді. Олар міндетті түрде өзгермейтін жылдамдықпен түзу сызық бойымен жүрмейді. Толқын энергиясының таралуы мен үлкен су массасының бағытталған тасымалын ажырату қозғалысты дұрыс жіктеуге көмектеседі.

Қолдану: Шарт үлкен су массасының ұзақ бағытталған тасымалын нақты берген. Сондықтан мұхит ағысы дұрыс. Қыр-ойыс тербелісі мен жағалау деңгейінің циклі арнайы ажыратылғандықтан, толқын және толысу кезеңдері сәйкес емес. Ағыстың суы жылу мен басқа заттарды да тасымалдай алады, бірақ негізгі белгі — судың қозғалысы.

Қате нұсқаларды ажырату: Цунами кенет ығысудан туған ұзын толқындар тізбегі. Қайту циклдік деңгей төмендеуі. Жел толқыны қырлар мен ойыстардың таралуы. Толысу деңгей көтерілуі; олардың нақты атаулары берілген ұзақ бағытталған су тасымалын толық атамайды.

Қайта орындауға ишара: Толқынның таралуы мен су массасының тасымалын ажырат.