Ауа райы және оның алдын ала болжау

Ереже: Ауа райы белгілі бір жерде және уақытта атмосфераның, негізінен тропосфераның күйін сипаттайды. Оны температура, жел, бұлттылық, жауын-шашын және басқа көрсеткіштермен береді. Климат ұзақ жылдардағы ауа райының статистикалық ерекшеліктеріне қатысты, бір сәттегі бақылаумен бірдей емес.

Қолдану: Шартта Алматы, бүгінгі күн және сағат 10:00 нақты аталған. Температура, бұлттылық және жел осы сәттің күйін сипаттап тұр. Сондықтан бұл ауа райы туралы ақпарат. Осы бір бақылаудан қаланың көпжылдық климатын толық анықтауға немесе ертеңгі ауа райын дәл білуге болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Болжам болашақ күйді сипаттайды, шартта қазіргі бақылау берілген. Ауа массасы кең аумақтағы ұқсас қасиетті ауа бөлігі. Синоптикалық карта деректерді кеңістікте көрсететін құрал. Климат үшін ұзақ уақыттағы статистикалық бақылаулар қажет.

Қайта орындауға ишара: Нақты жер мен нақты сағаттың берілгенін пайдалан.

Ереже: Ауа массасы — кең аумақты қамтитын, температурасы мен ылғалдылығы салыстырмалы біркелкі ауа бөлігі. Оның қасиеттері қалыптасқан жер бетіне және кейінгі қозғалысына байланысты. «Біркелкі» деген абсолют түрде барлық нүкте бірдей деген емес; ірі аумақта ортақ сипат басым болады.

Қолдану: Шартта үлкен аумақ пен ауаның температурасы және ылғалдылығының ұқсастығы аталған. Сондықтан ауа массасы ұғымы сәйкес келеді. Оның басқа жерге ауысуы жергілікті ауа райын өзгертуі мүмкін, бірақ массаның өзі ауа райын бейнелейтін карта немесе болашақ болжам емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Синоптикалық карта бақылау деректерін шартты белгілермен көрсетеді. Ауа райы болжамы болашақ жағдайды бағалайды. Ауа райы нақты жер мен уақыттағы күйге қатысты. Климат көпжылдық статистикалық ерекшеліктерді білдіреді, кең ауа бөлігінің атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Ұқсас қасиеттері бар кең ауа бөлігін ата.

Ереже: Ауа райының құбылмалылығы оның уақыт ішінде өзгеруімен сипатталады. Бұлттылық, температура, жел немесе жауын-шашын бір күн ішінде де өзгеруі мүмкін. Құбылмалылық болжамның қажетсіздігін білдірмейді; керісінше, бақылаулар мен модельдер өзгерісті алдын ала бағалауға көмектеседі.

Қолдану: Таңертеңгі ашық аспан түстен кейін бұлт пен жаңбырға ауысқан. Нақты қалада уақыт бойынша күй өзгергендіктен, мысал құбылмалылықты көрсетеді. Бұл дерек басқа қалаларда да дәл сол өзгеріс болды дегенді білдірмейді, шартта тек бір жердегі бақылау берілген.

Қате нұсқаларды ажырату: Үнемі бірдей сақталу берілген өзгеріске қарсы келеді. Барлық аумақта бірдей болу туралы дерек жоқ. Дәл уақытты әрқашан сенімді болжау құбылмалылықтан шықпайды. Бұлт пен жаңбырдың қатар аталуы ауа райын бір элементке шектемейді.

Қайта орындауға ишара: Таңертең мен түстен кейінгі жағдайдың айырмасын қара.

Ереже: Қайталанушылық ауа райының ұқсас типтерінің қайта кездесуімен сипатталады. Бұл маусымдық ерекшеліктерді байқауға көмектеседі, бірақ әр күннің дәл бірдей болуына кепіл бермейді. Жиілікті анықтау үшін бірнеше бақылауды салыстырып, «жиі» деген тұжырымның дерекке сүйенуін тексеру керек.

Қолдану: Шартта бірнеше жаздағы ыстық әрі құрғақ күндердің жиі кездесуі берілген. Сондықтан ұқсас типтің қайталануы байқалады. Бұл әр жазда күндер саны бірдей болады немесе жаз бойы жаңбыр жаумайды деген қорытындыға негіз емес; ұқсастық пен толық бірдейлікті ажырату керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Күндердің міндетті дәл бірдейлігі тым күшті тұжырым. Бір рет кездескен құбылыс қайталануды білдірмейді. Әр сағат өзгермейді деген шарт жоқ. Барлық қалалардың ауа райы бірдей болады деген қорытынды бір қаланың күнделіктерінен шықпайды.

Қайта орындауға ишара: «Бірнеше маусымда жиі кездескен» деген сөздерге назар аудар.

Ереже: Салыстырмалы ылғалдылық берілген температурадағы қанығу мөлшерімен салыстырылады. Температура көтерілгенде қанығуға сәйкес су буы мөлшері ұлғаяды, сондықтан нақты бу мөлшері өзгермесе салыстырмалы ылғалдылық төмендейді. Бұл ауа райы элементтері арасында физикалық байланыс бар екенін көрсетеді.

Қолдану: Шартта нақты су буы мөлшері тұрақты деп берілген. Температураның жоғарылауы салыстырмалы ылғалдылықты өзгертеді, сондықтан жауап екі элементтің өзара байланысын атайды. Кез келген бірге байқалған өзгеріс өздігінен себепті дәлелдемейді, бірақ осы мысалда байланысты түсіндіретін нақты шарт бар.

Қате нұсқаларды ажырату: Толық тәуелсіздік берілген қатынасқа қайшы. Жылы ауада су буы бола алады. Температура өзгермейді деген нұсқа шартты жоққа шығарады. Жел бағыты ғана ылғалдылықты анықтауға жеткіліксіз, су буы мен температура туралы мәлімет қажет.

Қайта орындауға ишара: Нақты су буы тұрақты болса да, температура өзгергенде салыстырмалы үлес өзгереді.