Литосфераны зерттеуге арналған картография және географиялық деректер қоры

Ереже: Тектоникалық карта жер қыртысы мен литосфераның құрылымына, тектоникалық бөліктеріне және шекараларына қатысты мәлімет береді. Карта түрін анықтауда қосымша атауларға емес, оның негізгі тақырыбына қарайды. Бір картада басқа нысандар бағдар үшін берілуі мүмкін, бірақ олар негізгі тақырыпты өзгертпейді.

Қолдану: Шартта плиталардың шекаралары мен қозғалыс бағыттары басты ақпарат ретінде көрсетілген. Сондықтан бұл тектоникалық карта. Мұндай карта қозғалыс белдеулерін кеңістікте салыстыруға көмектеседі, бірақ әр шекарада дәл қашан жер сілкінісі болатынын өздігінен болжай алмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Физикалық карта негізінен жер бедері мен су нысандарын көрсетеді. Саяси карта мемлекеттер мен әкімшілік шекараларға арналған. Экономикалық карта шаруашылықтың орналасуын сипаттайды. Топографиялық карта шағын аумақтың жер бедері мен нысандарын егжей-тегжей береді, плиталық шекаралар оның негізгі міндеті емес.

Қайта орындауға ишара: Негізгі тақырыпты анықта: плиталар мен олардың шекаралары.

Ереже: Физикалық карта аумақтың табиғи бейнесін, соның ішінде жер бедері мен су нысандарын көрсетеді. Биіктік түстері мен сандық белгілерді легендаға сәйкес оқу қажет. Таудың немесе көлдің картада болуының өзі жеткіліксіз: карта түрін анықтауда осы нысандар негізгі мазмұн екені ескеріледі.

Қолдану: Шартта таулар, жазықтар, өзендер мен көлдер негізгі ақпарат ретінде аталған. Биіктік түстері бедерді салыстыруға мүмкіндік береді. Сондықтан физикалық карта сәйкес келеді. Картадан абсолют биіктікті оқу үшін оның биіктік шкаласын және белгіленген нүктелердің сандық мәндерін тексеру керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Климаттық карта температура мен жауын-шашын тәрізді климат көрсеткіштерін басты тақырып етеді. Тектоникалық карта құрылымдар мен плиталық шекараларды көрсетеді. Саяси карта мемлекеттік шекараларға арналған. Экономикалық карта өндіріс пен шаруашылық салаларының орналасуын бейнелейді.

Қайта орындауға ишара: Жер бедері мен өзен-көлдер басты тақырып болса, табиғи бейнені көрсететін карта керек.

Ереже: Топографиялық карта салыстырмалы шағын аумақтың табиғи және жасанды нысандарын егжей-тегжей көрсетеді. Бедер горизонтальдармен және биіктік белгілерімен берілуі мүмкін. Ірі масштаб жергілікті жолдар мен ұсақ нысандарды анық көруге көмектеседі, бірақ маршруттың қазіргі қауіпсіздігін тек картадан толық бағалау мүмкін емес.

Қолдану: Шартта 1:25 000 масштаб, жергілікті жолдар және горизонтальдар берілген. Осы үйлесім топографиялық картаға тән. Турист жолды, су нысанын және жер бетінің биіктік өзгерісін бірге салыстырады. Картада көрсетілген жолдың бүгін ашық екені туралы бөлек өзекті мәлімет қажет болуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Экономикалық карта өндіріс салаларын негізгі тақырып етеді. Саяси карта шекараларға арналған. Физикалық шолу карта кең аумақтың табиғатын көрсетеді, берілген егжей-тегжейлі жергілікті картаға ең дәл атау емес. Тектоникалық карта жер қыртысының құрылымы мен шекараларын зерттейді.

Қайта орындауға ишара: Жергілікті жолдар, ірі масштаб және горизонтальдар бірге берілген.

Ереже: Экономикалық карта шаруашылық салаларының аумақтық орналасуын және олардың ерекшеліктерін көрсетеді. Өнеркәсіп орталықтары, кен өндіру және ауыл шаруашылығы сияқты мәліметтер осы тақырыпқа жатады. Мұндай картада өзендер мен қалалар бағдар үшін берілуі мүмкін, бірақ негізгі мазмұны экономикалық қызмет болады.

Қолдану: Шарттағы металлургия кәсіпорындары, кен өндіру аудандары және ауыл шаруашылығы салалары шаруашылыққа қатысты. Сондықтан экономикалық карта дұрыс. Зерттеуші одан өндірістің қай жерде шоғырланғанын салыстыра алады, алайда кәсіпорынның қазіргі жұмыс жағдайын білу үшін карта дерегінің жылын тексеру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Топографиялық карта жергілікті нысандар мен бедерді егжей-тегжей көрсетеді. Тектоникалық карта геологиялық құрылымдарға арналған. Физикалық карта бедер мен су жүйесін басты мазмұн етеді. Саяси карта мемлекеттер мен әкімшілік бірліктердің шекараларын көрсетеді, өндіріс салаларын емес.

Қайта орындауға ишара: Аталған нысандар табиғаттың қабаттары емес, шаруашылық салалары.

Ереже: Саяси карта мемлекеттердің аумақтық бөлінуін, мемлекеттік шекараларды және астаналар сияқты саяси-әкімшілік нысандарды көрсетеді. Картадағы түстер елдерді ажырату үшін қолданылуы мүмкін. Түстердің мағынасын легендадан тексеріп, картаның шығарылған жылын ескеру қажет, себебі саяси жағдай өзгеруі мүмкін.

Қолдану: Шартта негізгі мақсат мемлекет аумағын, шекараны және астананы көрсету деп берілген. Сондықтан саяси карта сәйкес келеді. Басқа карталарда да шекаралар қосымша белгі ретінде болуы мүмкін, бірақ осы сұрақта олар басты мазмұн болғандықтан жіктеу анық.

Қате нұсқаларды ажырату: Экономикалық карта шаруашылықтың орналасуына арналған. Топографиялық карта жергілікті аумақты егжей-тегжей береді. Физикалық карта табиғи бедер мен су нысандарын басты тақырып етеді. Тектоникалық карта жер қыртысының құрылымдық бөліктерін зерттейді, мемлекеттік бөліністі негізгі мақсат етпейді.

Қайта орындауға ишара: Картаны қосымша белгілермен емес, мемлекеттерді көрсету мақсатымен жікте.