Табиғат ресурстарын өңдеудің технологиясы мен орталықтары

Ереже: Қара металлургия темір және оған негізделген қорытпалар өндірісімен байланысты. Болат оның маңызды өнімі болады. Түсті металлургия мыс, алюминий, мырыш және басқа металдарды өндіреді; өндірісте бәрі қолданылғанымен, олардың салалық тобы бірдей емес.

Қолдану: Берілген материалдардың ішінде темір негізді қорытпа болат болады. Сондықтан ол қара металлургияға жатады. Бұл сала тек бір өнім шығарады деген сөз емес: шойын мен ферроқорытпалар да оның құрамында қарастырылады.

Қате нұсқаларды ажырату: Алюминий, мыс, мырыш және титан түсті металдар тобына кіреді. Металдың түсін күнделікті сыртқы реңкімен ғана анықтау салалық жіктеуді бұзады. Негізгі белгі материалдың темірге негізделуі, ал оның қандай құрылысқа қолданылатыны бұл сұрақтың жалғыз өлшемі болмайды.

Қайта орындауға ишара: Материалдың сыртқы түсін емес, оның негізгі металын анықта.

Ереже: Қорытпа бірнеше компоненттен тұрады, бірақ оның негізін құрайтын металл бойынша сипатталуы мүмкін. Болат пен шойын темір негізді көміртекті қорытпаларға жатады. Құрам мен құрылым айырмашылығы қасиетке әсер етеді; екеуін таза темірмен толық теңестіруге болмайды.

Қолдану: Сұрақ екі қорытпаның ортақ негізгі металын сұрайды. Ол темір болады. Көміртек мөлшері мен басқа қоспалар өзгергенімен, осы қорытпалар қара металлургияның темір негізді өнімдері болып қалады.

Қате нұсқаларды ажырату: Мыс, алюминий, титан және қалайы басқа қорытпаларға негіз болуы мүмкін, бірақ болат пен шойынның негізгі металын алмастырмайды. Құрамда аз мөлшердегі элемент кездесуі оның қорытпа негізі екенін білдірмейді. Жауапты компоненттің жай болуына емес, оның негізгі рөліне қарай таңдау қажет.

Қайта орындауға ишара: Екі қорытпаны бір металлургиялық топқа біріктіретін негізгі металды тап.

Ереже: Шойында көміртек үлесі әдетте болатқа қарағанда жоғары болады. Конверторлық өңдеуде оның артық бөлігі тотықтырылып азаяды және басқа қоспалар да реттеледі. Қорытпаның қасиеті құрам мен құрылымға байланысты; болат алу жай ғана пішінін өзгерту немесе суыту әрекеті емес.

Қолдану: Сұрақ шойыннан болат алу кезіндегі көміртек үлесін реттеуді сұрайды. Сондықтан артық көміртекті тотықтырып азайту дұрыс. Нақты маркаға қажетті құрам технологиялық бақылаумен қамтамасыз етіледі; барлық болаттың құрамы бірдей деп қарауға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Көміртекті үнемі арттыру сұралған шойын–болат ауысуының негізгі бағытына қайшы. Пішіндеу, тегістеу және суыту құрамды өздігінен қажетті деңгейге өзгертпейді. Жылулық немесе механикалық өңдеуді қорытпаның химиялық құрамын реттеумен шатастырмау қажет; технологияның әр сатысының өз міндеті болады.

Қайта орындауға ишара: Бастапқы шойын мен алынатын болаттың көміртек мөлшерін салыстырып, қажетті өзгеріс бағытын анықта.

Ереже: Домна–конверторлық толық циклде алдымен домнада шойын, кейін конверторда болат алынады, одан прокат өнімдері жасалады. Бұл барлық болат міндетті түрде осы жолмен өндіріледі деген сөз емес: электрдоғалы және басқа технологиялық бағыттар да қолданылады.

Қолдану: Шарт нақты домна–конверторлық циклді белгілейді. Сондықтан шойын, болат, прокат реті дұрыс. Алғашқы материалдан соңғы пішінді өнімге дейінгі өзгерісті бірізді бақылау керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Қалған тізбектер материалдардың қалыпты осы циклдегі ретін ауыстырады. Дайын прокатты бастапқы сатыға қою немесе болаттан кейін қайта шойын алуды негізгі жоспар деу шартқа сәйкес емес. Қайта өңдеу мүмкіндігін негізгі өндірістік тізбекпен шатастырмау қажет; сұрақ белгіленген технологияның ретін сұрайды.

Қайта орындауға ишара: Әуелі домна өнімі, одан кейін тазартылған қорытпа, соңында пішінді бұйым алынатынын ескер.

Ереже: Домна пешінде темірлі шикізат тотықсызданып, көміртекті темір балқымасы — шойын алынады. Кокс, флюс және ыстық ауа осы үдерістің құрамына қатысады. Әр агрегаттың қызметі бөлек болғандықтан, бүкіл өндірістегі кез келген пешті бірдей міндет атқарады деп қарауға болмайды.

Қолдану: Сұрақ кеннен шойын алу сатысын көрсеткен. Сондықтан домна пеші дұрыс. Конвертор кейінгі болат алу сатысында жұмыс істейді, ал прокат орнағы дайын металдың пішінін өзгертеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Кокс батареясы көмірден кокс дайындайды, агломерациялық машина ұсақ темірлі шикізатты домнаға қолайлы етіп біріктіреді. Бұлар домнаға қажет дайындықпен байланысты, бірақ негізгі шойын алу агрегаты емес. Технологиялық тізбекте әр құрылғыға кіретін шикізат пен шығатын өнімді салыстыру қажет.

Қайта орындауға ишара: Құрылғыға темірлі шикізат кіріп, одан қандай негізгі металл балқымасы шығатынын анықта.