Моноклоналды антиденелер
47-параграф · Оқулықтың 108–114-беттері
«Биология, 2-бөлім, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Атамұра, 2020) «Моноклоналды антиденелер» тақырыбы, 47-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Бір таңдалған антидене өндіруші жасуша клонынан алынған антиденелер бір нысаналық эпитопты таниды. Бұл…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Моноклоналды антиденелер
Жауап нұсқалары
- A.Бір толық ағзаның геномдық көшірмесі
- B.Моноклоналды антиденелердұрыс
- C.Бірнеше әртүрлі клонның поликлоналды қоспасы
- D.Барлық субстратқа әсер ететін әмбебап фермент
- E.Тек антигеннің өзі
Түсіндірме
Ереже: Моноклоналды антиденелер бір клондық көзден тараған, таңдалған тану ерекшелігі бар молекулалар ретінде қаралады. Клондық тегін барлық ықтимал антигенге бірдей байланысумен шатастырмайды.
Қолдану: Шарт бір клон және бір нысаналық эпитопты береді. Сондықтан моноклоналды сипаттама сәйкес; барлық антиденелік препаратты осылай атауға болмайды.
Қате нұсқалар: A) Нәтиже ақуыздық антиденелер, толық ағза немесе геном емес.
C) Шарт бір таңдалған клонды нақтылайды, бірнеше клон қоспасын емес.
D) Антидененің тануы ферменттің каталитикалық қызметіне тең емес, әмбебаптық берілмеген.
E) Антиген — танылатын нысана, ал шарт оны танитын антиденелер туралы. Ишара: Бастапқы клон саны мен танылатын нысананы тексер.
Дұрыс жауап: Эпитоп
Жауап нұсқалары
- A.Эпитопдұрыс
- B.Антидененің антигенге байланысатын бөлігі
- C.Антидененің тұрақты Fc бөлігі
- D.Антидененің бүкіл вариабельді аймағы
- E.Антигеннің барлық молекуласы міндетті түрде
Түсіндірме
Ереже: Эпитоп — антидене танитын антигендік бөлік. Бір антигенде бірнеше эпитоп болуы мүмкін, ал бір тану ерекшелігі олардың бәріне міндетті бірдей байланысады дегенді білдірмейді.
Қолдану: Сұрақ антиген жағындағы арнайы бөлікті атайды. Сондықтан оны антидененің өзімен немесе бүкіл жасушалық қабырғамен алмастырмаймыз.
Қате нұсқалар: B) Бұл антидене жағындағы тану орны; сұрақ антиген жағындағы эпитопты сұрайды.
C) Бұл антиденелік құрылым, антигеннің танылатын бөлігі емес.
D) Ол тануға қатысады, бірақ антиген жағындағы нысананың атауы емес.
E) Бір антигенде бірнеше эпитоп болуы мүмкін; арнайы танылатын бөлік пен бүкіл молекула бірдей ұғым емес. Ишара: Тану жұбының қай жағындағы бөлік сұралған?
Дұрыс жауап: Антидене бөлетін және жады сақтайтын күйлерді ажырату керек
Жауап нұсқалары
- A.Антидене бөлінуі барлық жасушаның бірдей қызметін дәлелдейді
- B.Антидене бөлетін және жады сақтайтын күйлерді ажырату керекдұрыс
- C.Антиденелік жады туа біткен жауаптың ғана негізі
- D.Барлық B-лимфоцит тек жады жасушасы
- E.Жады жасушасы мен дайын антидене бір нысан
Түсіндірме
Ереже: B-жасушалық жауапта антидене секрециясына және иммундық жадыға қатысты күйлер ажыратылады. Барлық B-лимфоцитті тек жады жасушасы деп сипаттау дұрыс емес.
Қолдану: Шарт екі түрлі қызметті береді. Сондықтан жасушалық даму күйін молекулалық өніммен немесе туа біткен иммунитеттің жалпы атауымен теңестірмейміз.
Қате нұсқалар: A) Топтың әртүрлі қызметтік күйлері шартта нақты берілген.
C) Арнайы иммундық жады бейімделген иммунитетпен байланысты.
D) B-жасушалар әртүрлі даму және қызметтік күйлерде болуы мүмкін.
E) Біріншісі жасуша, екіншісі ақуыздық молекула. Ишара: Жасушаның қызметін оның бөліп шығаратын молекуласынан бөл.
Дұрыс жауап: Қажетті антидене секрециясын ұзақ көбею мүмкіндігімен біріктіру
Жауап нұсқалары
- A.Қажетті антидене секрециясын ұзақ көбею мүмкіндігімен біріктірудұрыс
- B.Қоректік ортасыз шексіз өнім беру
- C.Барлық гибридтің кез келген нысанаға бірдей байланысуы
- D.Антидене секрециясын міндетті толық жою
- E.Бірден толық жаңа жануар алу
Түсіндірме
Ереже: Классикалық гибридома тәсілі антидене өндіретін жасушаның қасиетін ұзақ өсетін жасушалық жүйемен біріктіреді. Қажетті клонды таңдау және оның өнімін тексеру бөлек қадамдар.
Қолдану: A және B қасиеттері толықтырушы болғандықтан, біріктіру тұрақты өндірістік жүйе алуға көмектесуі мүмкін. Бұл әр гибридтің автоматты қажетті өнім беретінін немесе орта қажетсіздігін білдірмейді.
Қате нұсқалар: B) Көбею мүмкіндігі нақты мәдениеттік жағдайларды қажет етеді.
C) Жасушаларды біріктіру барлық тану ерекшелігін әмбебап етпейді.
D) Мақсат қажетті өнімді сақтау, оны жою емес.
E) Шарт жасушалық өнім өндіру жүйесі туралы, толық ағзалық клондау емес. Ишара: Қай екі пайдалы қасиет бір жүйеде қажет?
Дұрыс жауап: Өнімнің таңдалған тану ерекшелігін бірізді ету
Жауап нұсқалары
- A.ДНҚ-ны мүлде қолданбай ақуыз өндіру
- B.Тек жасуша санын көбейту арқылы барлық сапаны растау
- C.Кез келген нысананы міндетті танитын препарат алу
- D.Өнімнің таңдалған тану ерекшелігін бірізді етудұрыс
- E.Барлық гибридті тексерусіз бірдей деп қабылдау
Түсіндірме
Ереже: Клон таңдау қажетті антиденелік ерекшелікті бөліп алуға көмектеседі. Әртүрлі бастапқы гибридтерді араластыру өнімнің тану құрамын өзгертуі мүмкін.
Қолдану: Шарт қажетті нысанаға байланысты бір клон алынғанын береді. Нәтиже таңдаулы өнімге бағытталған; оның сапасы әрі қарай тексеріліп, барлық гибрид бірдей деп саналмайды.
Қате нұсқалар: A) Жасушалық өндіріс генетикалық ақпаратпен байланысты; клон таңдау оны жоймайды.
B) Сандық өсім тану ерекшелігінің орнына жүрмейді.
C) Бір клондық ерекшелік әмбебап танумен бірдей емес.
E) Алғашқы гибридтер әртүрлі өнім бере алады, сондықтан таңдау қажет. Ишара: Қанша жасуша барынан бұрын қандай клон алынғанын сұра.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Биология, 2-бөлім, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.