Ағзаларды клондау

Ереже: Вегетативті көбею бір өсімдіктің сомалық бөліктерінен ұрпақ береді. Жаңа генетикалық өзгерістер болмаса, олар бастапқы генотипті сақтайтын клондар ретінде қаралады.

Қолдану: Қалемше бір ата-аналық өсімдіктен алынған және шағылыстыру жасалмаған. Сондықтан генотиптің сақталуы күтіледі; орта әсерінен сыртқы белгілердің бірдей болуы міндетті емес.

Қате нұсқалар: A) Бөтен ген енгізу көрсетілмеген; клондау трансгенді өзгертуге тең емес.

B) Гаметалардың қосылуы болмаған, сондықтан шағылыстырудан жаңа үйлесім берілмеген.

C) Қалемшелік ұрпақтар бастапқы жасушалардың генетикалық материалын сақтайды.

D) Шарт бір өсімдіктің қалемшелерін береді, екі түрді будандастыру жоқ. Ишара: Көбеюде гамета қосылды ма, әлде сомалық бөлік қолданылды ма?

Ереже: Клондау ұғымы молекула, жасуша және ағза деңгейлерінде қолданылады. Ген не ДНҚ бөлігі көшірмелерін алу молекулалық деңгейге жатады.

Қолдану: Шарт генді көбейтуді ғана береді. Сондықтан ДНҚ көшірмесін толық ағзаның көшірмесімен теңестірмейміз.

Қате нұсқалар: B) Мұнда нақты ДНҚ көшірмелері жасалған, тек сыртқы жауап емес.

C) Гаметалар мен ағзаларды шағылыстыру көрсетілмеген.

D) Мүше түзілуі жоқ, нысан молекулалық ген бөлігі.

E) Шарт тек ген көшірмелері туралы; тұтас дара алынбаған. Ишара: Көшірілген нысанның ұйымдасу деңгейін анықта.

Ереже: Жасушалық клон бір бастапқы жасушаның ұрпақтарынан тұрады. Генетикалық біртектілік күтілуі мүмкін, бірақ кейінгі мутация мен жасушалық күй өзгерістерін бөлек ескеру керек.

Қолдану: Негізгі дерек — ортақ бастапқы жасуша. Бірдей пішін не көлем клонның жалғыз анықтамасы емес; ұрпақтарда кейін өзгерістер болуы ықтимал.

Қате нұсқалар: A) Бұл бір бастапқы жасушадан бөліну шартына қайшы.

C) Клон бір бастапқы нысаннан тарауды сипаттайды, аралас түрлік қоспа емес.

D) Клондық таралу генетикалық материалдың көшірілуімен байланысты, жоқтығымен емес.

E) Өсу сатысы мен ортаға қарай көлем өзгеруі мүмкін; клонның негізгі белгісі ортақ тегі. Ишара: Ортақ сыртқы көрініс пен ортақ шығу тегін бөл.

Ереже: Біржұмыртқалы егіздер бір зиготалық бастамадан тарайды және бастапқы генетикалық құрамы өте ұқсас. Алайда кейінгі даму, орта және өзгерістер фенотиптік айырмашылықтарға әкелуі мүмкін.

Қолдану: Шарт бір зиготаның екі эмбрион бергенін көрсетеді. Ортақ генетикалық тегін мойындаймыз, бірақ барлық белгі, мінез не өмір жолы бірдей болады деп қорытындыламаймыз.

Қате нұсқалар: A) Эмбрионның бөлінуі түрді автоматты өзгертпейді.

B) Орта мен даму үдерістері олардың белгілеріне ықпал ете алады.

C) Ұрықтанған жұмыртқа екі ата-ананың материалын қамтиды; ананың ғана көшірмесі емес.

E) Шарт бір ұрықтанған жұмыртқа деп нақтылайды. Ишара: Егіздердің ортақ бастауы ата-ананың қай геномымен тең емес?

Ереже: Фенотип генотип пен орта әсерінің нәтижесі болып табылады. Клондық материал орта ықпалын зерттеуде пайдалы, өйткені бастапқы генетикалық айырмашылықты азайтады.

Қолдану: Екі топтың жарығы әртүрлі, генотипі бірдей. Сондықтан жарық ықпалы негізді болжам; әсерді нақты бағалау үшін басқа жағдайлар мен қайталамалар да бақылануы керек.

Қате нұсқалар: A) Орта әсері геномның түгел жойылуына тең емес.

C) Шарт орта факторын өзгертеді; мутацияны жалғыз себеп деп бекітуге дерек жоқ.

D) Генотип бірдей болуы барлық ортада фенотип бірдей дегенді білдірмейді.

E) Бойдың айырмашылығы түрдің міндетті өзгеруін дәлелдемейді. Ишара: Топтар арасында әдейі өзгерген факторды тап.