Транскрипция

Ереже: Транскрипция — ДНҚ матрицасына сәйкес РНҚ синтезі. Ақуыз кодтайтын генде осы жолмен мРНҚ түзіліп, кейін трансляцияда пайдаланылады.

Қолдану: Берілген екі негізгі белгі: матрица ДНҚ, ал өнім РНҚ. Осы белгілер транскрипцияны ДНҚ көшірмеленуінен және ақуыз түзілуінен ажыратады.

Қате нұсқалар: A) Репликацияда жаңа өнім ДНҚ; шарт РНҚ түзілуін береді.

B) Трансляцияда мРНҚ ақпаратымен полипептид түзіледі; бұл жерде ДНҚ-дан РНҚ алынады.

C) Кері транскрипция РНҚ матрицасынан ДНҚ түзілуі; берілген бағыт керісінше.

E) Сплайсинг дайын РНҚ-ны өңдейді; ДНҚ матрицасынан алғашқы тізбекті синтездеу емес. Ишара: Матрица мен өнімнің химиялық түрлерін салыстыр.

Ереже: РНҚ-полимераза ДНҚ тізбегін матрица ретінде пайдаланып, комплементарлы РНҚ тізбегін синтездейді. Фермент атауындағы РНҚ оның түзетін өнімін көрсетеді.

Қолдану: Сұрақ өсіп жатқан РНҚ-ға нуклеотид қосу туралы. Сондықтан ДНҚ түзетін ферментті емес, РНҚ-полимеразаны таңдаймыз.

Қате нұсқалар: B) Ол жаңа ДНҚ тізбегін құрайды; берілген өнім РНҚ.

C) Лигаза үзілген қаңқаның бөліктерін біріктіреді; матрица бойынша РНҚ-ны ретімен синтездейтін негізгі фермент емес.

D) Бұл аминқышқылдар арасындағы пептидтік байланысқа қатысады, РНҚ тізбегінің өсуіне емес.

E) Рибонуклеаза РНҚ ыдыратуға қатысады; жаңа тізбекті ұзартып синтездеумен тең емес. Ишара: Ферменттің атауын синтезделетін өніммен сәйкестендір.

Ереже: ДНҚ–РНҚ комплементарлы жұптасуында A–U, T–A, G–C және C–G сәйкестіктері қолданылады. РНҚ тимин емес, урацил қамтиды.

Қолдану: Матрицада A берілгендіктен өсетін РНҚ-да оған U қосылады. ДНҚ–ДНҚ жұптасуындағы A–T ережесін РНҚ-ға сол күйінде көшірмеу керек.

Қате нұсқалар: A) Цитозин ДНҚ-дағы гуанинге сәйкес; аденинге емес.

B) Гуанин ДНҚ-дағы цитозинге сәйкес; аденинге емес.

C) РНҚ құрамында тиминнің орнына урацил болады; A-ға РНҚ жағында U сәйкес.

D) Екі аденин бұл жағдайда комплементарлы жұп түзбейді. Ишара: Өнім РНҚ екенін ескер.

Ереже: РНҚ матрицалық ДНҚ-ға комплементарлы және оған антипараллель синтезделеді. 3′→5′ берілген матрицаға сәйкес өнім 5′→3′ жазылады.

Қолдану: T→A, A→U, C→G, G→C, G→C, A→U. Сондықтан 3′-TAC GGA-5′ үшін 5′-AUG CCU-3′ шығады; бағдар мен негіз түрі бірге тексеріледі.

Қате нұсқалар: A) T-ні U-ға ауыстыру матрицалық тізбек үшін жеткіліксіз; комплементарлық керек.

C) Бұл комплементарлы ДНҚ жазылуына ұқсас; РНҚ-да T емес, U қажет.

D) GGA матрицасына CCU сәйкес; соңғы триплет қате жазылған.

E) Матрицаны өзгеріссіз көшірген және РНҚ-ға T енгізген; екеуі де дұрыс емес. Ишара: Әр негізді жеке сәйкестендіріп, өнімге U қолдан.

Ереже: Кодтаушы ДНҚ тізбегі мРНҚ-мен бірдей 5′→3′ бағытта салыстырылса, олардың негіздік реті сәйкес келеді; айырмасы — ДНҚ-дағы T орнына РНҚ-да U болады. Матрицалық тізбек бұған комплементарлы.

Қолдану: Сұрақ матрицалық емес тізбекті берген. Сондықтан қайта комплементарламай, ATG CCT-дегі T негіздерін U-ға ауыстырамыз: AUG CCU.

Қате нұсқалар: A) Кодтаушы тізбектің берілген 5′→3′ ретін кері жазуға негіз жоқ.

B) Берілген кодтаушы реттің негіздері бұл жауапқа сәйкес келмейді.

D) Кодтаушы тізбекті қайта комплементарлаған; мРНҚ осы тізбекке негіздік реті бойынша сәйкес келеді.

E) Рет сәйкес болғанымен, РНҚ құрамында T орнына U болуы керек. Ишара: Алдымен берілген тізбектің матрицалық па, кодтаушы ма екенін тексер.