Фотосинтездің қараңғы фазасы. Кальвин циклі

Ереже: Кальвин циклі хлоропласт стромасындағы ферменттер арқылы жүзеге асады. Оның орналасуы тилакоид мембранасындағы жарық реакцияларынан бөлек.

Қолдану: Сұрақ көміртек бекітуге қатысты циклдің орнын сұрайды. Сондықтан протондық градиент қалыптасатын люменді емес, ферменттер орналасқан строманы таңдаймыз.

Қате нұсқалар: A) Бұл кеңістік циклдің негізгі ферменттік ортасына тең емес.

B) Ядро генетикалық аппаратпен байланысты; хлоропласттағы көміртек бекітудің орны емес.

D) Люмен протон жинақталуымен байланысты; көміртек бекітудің негізгі стромалық ферменттері мұнда орналаспаған.

E) Қабықша органоидті шектейді; циклдің ферменттік реакциялары стромада жүреді. Ишара: Жарық реакциялары мен көміртек бекіту орталарын бөлек ата.

Ереже: Көміртек бекіту бейорганикалық CO2 көміртегін органикалық қосылыстар құрамына енгізуді білдіреді. АТФ энергия, NADPH тотықсыздандырғыш қуат береді, бірақ CO2-нің көміртек көзі рөлін алмастырмайды.

Қолдану: Дұрыс молекула құрамында көміртек бар және циклге сырттан түседі. Су мен O2-де көміртек жоқ; энергия тасымалдаушыларын көміртек көзімен араластырмау керек.

Қате нұсқалар: A) Сутек пен электрон тасымалы көміртек атомының сыртқы көзін алмастырмайды.

B) Суда көміртек атомы жоқ; ол көміртек қаңқасының көзі бола алмайды.

C) Фосфат энергия алмасуға қатысады, бірақ сыртқы көміртек көзі емес.

E) O2 көміртек қамтымайды; циклдің көміртек көзі емес. Ишара: Түзілетін органикалық заттағы C атомының қайдан келгенін қадағала.

Ереже: АТФ пен NADPH жарық реакцияларынан келетін екі түрлі ресурсты тасиды. Энергия жұмсау мен электрон беру байланысты болғанымен, бір молекулалық қызмет емес.

Қолдану: Көміртек қосылыстарын тотықсыздандыруға NADPH қажет, ал энергия талап ететін сатыларда АТФ жұмсалады. Сондықтан бірінің рөлін екіншісіне толық ауыстыруға болмайды.

Қате нұсқалар: A) Көміртек көзі CO₂; NADPH электрон береді, O₂ су тотығуынан шығады.

B) Екі тасымалдаушының негізгі қызметтері керісінше қойылған.

C) Көміртек акцепторы RuBP; энергия және электрон тасымалдаушылар онымен тең емес.

E) Олар әртүрлі ресурстар береді; бірінің артығы екіншісін автоматты өтемейді. Ишара: Энергия беру мен электрон беру арасындағы айырманы сақта.

Ереже: Циклдік реакциялар тізбегінде бастапқы қабылдаушы зат регенерацияланып, келесі айналымға қайта қатысады. Өнімнің бір бөлігі сыртқа шықса да, қабылдаушының қалпына келуі үздіксіз жұмысты қолдайды.

Қолдану: Кальвин циклінде көміртек қосылғаннан кейін аралық заттар өзгереді, ал RuBP қайта түзіледі. Осы регенерация «цикл» ұғымының негізгі себебі.

Қате нұсқалар: A) Аралықтар химиялық өзгереді; бастапқы акцептор реакциялар соңында қалпына келеді.

B) Бір бөлігі өнім, ал негізгі бөлігі қабылдаушыны регенерациялау үшін қалады.

C) Цикл химиялық регенерацияны білдіреді; күнтізбелік уақытқа берілген атау емес.

D) Кальвин цикліндегі RuBP аралықтардан қайта түзіледі; сырттан дайын акцептордың тұрақты келуі негізгі механизм емес. Ишара: Келесі CO2 молекуласын қабылдау үшін қандай ресурс қайта қалпына келуі керек?

Ереже: Көміртек атомдары реакция барысында сақталады. 5+1=6 көміртекті аралық екі бірдей үшкөміртекті қосылысқа бөлінеді; алғашқы тұрақты өнімдер 3-фосфоглицерат болады.

Қолдану: Жалпы C саны 6. Екі бірдей өнімге бөлгенде 6/2=3 көміртектен келеді. Алғашқы 3-фосфоглицератты кейінгі тотықсызданған G3P өнімімен бір атауға біріктірмейміз.

Қате нұсқалар: A) Бастапқы қабылдаушының 5 көміртегін өнімнің әрқайсысына жеке беру жалпы көміртек санын арттырып жібереді.

C) Алты — бөлінгенге дейінгі аралықтың саны; екі өнімнің әрқайсысына алтыдан беру дұрыс емес.

D) Екі өнім болса, 2+2=4; бастапқы 6 көміртек сақталмайды.

E) Бұл тек қосылған CO2 көміртегі; RuBP көміртектері де өнім құрамына өтеді. Ишара: Бастапқы екі молекуладағы C санын қосып, өнім санына бөл.