Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінХимия, 2-бөлім, ҚГБ · 11-сынып · 15 сұрақ

Оттекті органикалық қосылыстарға сапалық реакциялар

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

ПЖ2-параграф · Оқулықтың 46–47-беттері

«Химия, 2-бөлім, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Атамұра, 2020) «Оттекті органикалық қосылыстарға сапалық реакциялар» тақырыбы, ПЖ2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Этанол ерітіндісі йод пен сілтінің қатысында йодоформ сынағын берді. Оң нәтиженің негізгі көрінетін белгісі…»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Сары CHI3 тұнбасы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Сары CHI3 тұнбасыдұрыс
    2. B.Қара CuO тұнбасы
    3. C.Қою көк Cu(II) кешені
    4. D.Ақ CaCO3 тұнбасы
    5. E.Жылтыр Ag қабаты

    Түсіндірме

    Ереже: Йодоформ сынағында тиісті органикалық құрылымнан CHI3 түзіледі. Йодоформ суда нашар еритін сары қатты зат, сондықтан оң нәтиже сары тұнба немесе суспензия арқылы байқалады.

    Қолдану: Этанол алдымен этанальға тотығып, әрі қарай галоформ түрленуіне қатыса алады. Нәтижедегі CHI3 сары тұнбасы берілген реактивтер мен оң сынаққа сәйкес.

    Қате нұсқалар: B) Cu реактиві жоқ; қара оксид бұл сынақтың белгісі емес.

    C) Бұл көршілес OH бар заттың мыс реактивімен белгісі, йодоформ сынағы емес.

    D) Ca реагенті жоқ; бұл CO2-нің әк суымен сынағына тән.

    E) Бұл Толленс сынағына тән; йодоформ реактивінде Ag жоқ. Ишара: Тұнбаның CHI3 құрамында мыс не күміс жоқ екенін ескер.

  2. Дұрыс жауап: Этаналь мен метилкетондар да осы оң сынақты бере алады

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тұнба түсі заттың қандай да бір құрылымымен байланысты болмайды
    2. B.CHI3 құрамында оттек бар болғандықтан барлық қышқылдар оң нәтиже береді
    3. C.Кез келген көмірсутек бірдей оң сынақ береді
    4. D.Этанол йодоформ сынағын ешқашан бермейді
    5. E.Этаналь мен метилкетондар да осы оң сынақты бере аладыдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Сапалық сынақтың оң нәтижесі бір затқа ғана тән болмауы мүмкін. Йодоформды этаналь, метилкетондар және оларды тотығу арқылы бере алатын кейбір спирттер түзеді; сондықтан қосымша белгілер қажет.

    Қолдану: Этанол осы сынақты бере алады, бірақ этаналь мен пропанон да оң нәтиже береді. Үлгі кандидаттары шектелмесе, бір сары тұнба этанолды толық бірмәнді анықтамайды.

    Қате нұсқалар: A) Оң белгі нақты өнімнің түзілуімен және бастапқы заттың құрылымымен байланысты.

    B) CHI3 құрамында O жоқ, әрі сынақ барлық оттекті заттарға бірдей тән емес.

    C) Сынақ белгілі функционалдық құрылымға тәуелді, барлық көмірсутектерге тән емес.

    D) Этанол этанальға тотығып осы сынақты бере алады; мәселе оның жалғыз оң кандидат болмауында. Ишара: Сынақтың бір затқа тәндігі мен бірнеше затқа ортақтығын ажырат.

  3. Дұрыс жауап: Этанол

    Жауап нұсқалары

    1. A.Екі кандидат та міндетті түрде бірдей нәтиже береді
    2. B.Тұнба тек таза су барын көрсетеді
    3. C.Екеуінде де оттек жоқ
    4. D.Метанол
    5. E.Этанолдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Этанолдың тотығуы этаналь береді және ол йодоформ түзуге жарайды. Метанолдың біркөміртекті құрылысы бұл жолға сәйкес емес; кандидаттар осы екеумен шектелсе сынақ ажыратуға мүмкіндік береді.

    Қолдану: Берілген таңдау екі спирт арасында. Сары CHI3 оң белгісі этанолға сәйкес, ал метанол мұндай белгі бермейді. Бұл қорытындыны барлық ықтимал органикалық заттарға кеңейтуге болмайды.

    Қате нұсқалар: A) Этанол оң, метанол теріс; көміртек құрылысы айырмашылық жасайды.

    B) Таза су органикалық йодоформға қажетті көміртек көзін бермейді.

    C) Екі кандидат та OH бар спирттер; олардың айырмасы оттектің болмауында емес, көміртек құрылысының осы сынаққа сәйкестігінде.

    D) Метанол этаналь не метилкетон бере алмайды, сондықтан осы классикалық сынақ теріс. Ишара: Қай спирт этанальға дейін тотыға алатынын ойла.

  4. Дұрыс жауап: Пропанон

    Жауап нұсқалары

    1. A.Пропанондұрыс
    2. B.Метаналь
    3. C.Этаналь
    4. D.Екі кандидат та бірдей сәйкесті
    5. E.Сірке қышқылы

    Түсіндірме

    Ереже: Бірнеше сынақтың нәтижесін бірге пайдалану бір сынақтың жеткіліксіз ерекшелігін толықтырады. Этаналь мен пропанон йодоформға оң, бірақ қарапайым пропанон Толленс сынағына теріс болады.

    Қолдану: Оң йодоформ екеуін де мүмкін қалдырады. Теріс Толленс этанальды шығарып тастайды, өйткені оның CHO тобы Ag(I)-ді тотықсыздандырады; қалған кандидат пропанон.

    Қате нұсқалар: B) Метаналь Толленс сынағына оң және йодоформға теріс; берілген екі белгіге сәйкес емес.

    C) Этаналь қалыпты жағдайда Толленс сынағына да оң нәтиже береді, шарттағы теріс нәтижеге сәйкес емес.

    D) Толленс белгісі бұл жұпты ажыратады; екеуін тең таңдау дұрыс емес.

    E) Сірке қышқылының йодоформ сынағы оң болмайды; берілген кандидаттарға да кірмейді. Ишара: Алдымен екі затқа ортақ белгіге, кейін ажырататын белгіге қара.

  5. Дұрыс жауап: Сірке қышқылы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Сірке қышқылыдұрыс
    2. B.Үшеуі де міндетті түрде бірдей
    3. C.Тек үлгіде металдық натрий бар
    4. D.Метаналь
    5. E.Этанол

    Түсіндірме

    Ереже: Карбон қышқылы гидрокарбонатпен CO2 бөледі. Этанол бұл қышқылдық сынақты бермейді, ал метаналь күміс айнаға оң; белгілерді бірге қолдану берілген үш кандидаттың бірін таңдауға мүмкіндік береді.

    Қолдану: CH3COOH+NaHCO3→CH3COONa+H2O+CO2. Сірке қышқылы осы газ белгісін және Толленстің теріс нәтижесін бірге береді; басқа екі кандидат екі шартты орындамайды.

    Қате нұсқалар: B) Функционалдық топтары әртүрлі, сынақ нәтижелері бірдей емес.

    C) Шартта NaHCO3 берілген, Na металы емес; газ CO2 деп көрсетілген.

    D) Метаналь Толленс сынағына оң, ал қышқыл ретінде гидрокарбонаттан CO2 бөлуі бұл таңдау үшін сәйкес емес.

    E) Этанол NaHCO3-пен әдеттегі қышқылдық CO2 бөлу реакциясын бермейді. Ишара: Алдымен CO2 шығаратын карбоксил тобын ізде.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (38 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Химия, 2-бөлім, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.