Көмірсутектердің табиғи көздері

Ереже: Табиғи газ — құрамы кен орнына тәуелді қоспа, әдетте метан басым болады. Кіші құрамбөліктер негізгі компонентпен тең емес.

Қолдану: CH4 ең қарапайым алкан және табиғи газдың басым көмірсутегі. Қоспаның құрамын барлық кен орындарына бірдей нақты пайызбен бекітуге болмайды.

Қате нұсқалар: A) Этин жоғары температуралық синтезде алынуы мүмкін; табиғи газдағы негізгі газ емес.

B) Этен негізінен химиялық өңдеудің шикізаты; кәдімгі табиғи газдың негізгі компоненті емес.

C) Бензол қалыпты жағдайда сұйық ароматты көмірсутек; табиғи газдың негізгі компоненті емес.

D) Пропан кей газ қоспасында бар, бірақ кәдімгі табиғи газдың басым компоненті метан. Ишара: Табиғи газды пропан-бутан сұйытылған газымен шатастырмаңыз.

Ереже: Табиғи мұнай жеке химиялық қосылыс емес. Қоспалардың бір молекулалық формуласы мен бір ғана нақты қайнау нүктесі болмайды.

Қолдану: Мұнай құрамындағы молекулалардың C қаңқасы мен молекулалық массасы әртүрлі. Сондықтан оны фракцияларға бөліп, әрі қарай өңдейді.

Қате нұсқалар: A) Октан мұнай құрамының бір бөлігі болуы мүмкін; барлық мұнай бір заттан тұрмайды.

B) Бұл мұнайдың сұйық органикалық қоспа екенін және H бар молекулаларын ескермейді.

C) Мұнайда әртүрлі кластар бар; тек бензолға теңестіру дұрыс емес.

D) Тұзды су қоспа ретінде кездесуі мүмкін, бірақ мұнайдың негізгі органикалық табиғатын алмастырмайды. Ишара: Таза зат пен күрделі қоспаның қасиеттерін салыстырыңыз.

Ереже: Қазба отын көздерін одан алынған өңделген өнімдерден және жануды қолдайтын заттардан ажырату керек.

Қолдану: Көмір, мұнай мен табиғи газ жер қойнауындағы табиғи ресурстар. Бензин тәрізді өнімдер осы көздерді өңдеуден алынады.

Қате нұсқалар: A) Су мен азот әдеттегі отын емес.

C) Бұлар міндетті түрде қазба табиғи көздер емес; полистирол синтетикалық материал.

D) Оттек жануды қолдайды, CO2 әдеттегі жанғыш отын емес.

E) Бензин мен керосин өңдеу өнімдері, полиэтилен полимер; бұл табиғи көздер қатары емес. Ишара: «Көз» және «өңдеу өнімі» сөздерін бөлек қарастырыңыз.

Ереже: Су басқан, оттегі шектеулі ортада өсімдік қалдықтарының ыдырауы баяулап, органикалық масса жиналуы мүмкін.

Қолдану: Қалдықтар толық минералданбай сақталады және шымтезек қабатын қалыптастырады. Бұл мұнайды айдау немесе жеке молекуланың синтезі емес.

Қате нұсқалар: B) Бұл мұнай фракцияларын бөлу; шымтезек табиғи қалдықтардың жиналуымен қалыптасады.

C) Бұл этин түзетін химиялық реакция; өсімдік қалдықтарының шымтезекке айналуы емес.

D) Бұл CO2 мен су береді, өсімдік қалдықтарын шымтезекке жинамайды.

E) Бұл полиэтилен береді, шымтезек түзілудің биогеохимиялық процесі емес. Ишара: Қалдықтардың толық ыдырауын баяулататын орта жағдайын іздеңіз.

Ереже: Табиғи отынның құрамы таза элемент формуласына тең емес. Көмірдің түрі мен кен орнына қарай органикалық бөлік, ылғал және минералдар үлесі өзгереді.

Қолдану: Берілген үлгіде кемінде үш құрамбөлік бар. C-ке бай болуы барлық массасы таза C дегенді білдірмейді.

Қате нұсқалар: B) Ылғал үлгінің бір құрамбөлігі ғана, жанғыш органикалық масса да бар.

C) Минералдардан күл қалуы мүмкін; оларды элементтік C-ге айналды деуге негіз жоқ.

D) Қатты көмірдің күрделі құрылымы газ метанына тең емес.

E) Көмір C-ке бай, мәселе оның жоқтығында емес, үлгінің таза элемент болмауында. Ишара: Көміртекке бай материал мен таза көміртекті ажыратыңыз.