Қазақстанда көмір және мұнай-газ өндірістерінің дамуы

Ереже: Кен орындарын атау, пайдалы қазба түрі және географиялық орта арқылы ажыратады. Қашаған — Солтүстік Каспий мұнай жобасының кен орны.

Қолдану: Қашағанның орналасуы Қазақстанның батысындағы Каспий теңізімен байланысты. Ішкі көлдер мен орталық көмір бассейндерін оған теңестіруге болмайды.

Қате нұсқалар: A) Екібастұз құрлықтағы көмір бассейні, Қашағанның теңіздік орналасуын көрсетпейді.

B) Бұл орталықтағы көмір аймағы; Қашаған теңіздік мұнай кен орны.

C) Қашаған Арал өңірінде емес, Солтүстік Каспийде орналасқан.

D) Балқаш Қазақстанның оңтүстік-шығыс ішкі су айдыны; Қашаған Каспийге қатысты. Ишара: Кен орнын Солтүстік Каспий жобасымен байланыстырыңыз.

Ереже: Мұнай-газ географиясында Теңіз батыс Қазақстанның Атырау облысымен байланысты. Облыс пен нақты кен орнын бөлек ажырату қажет.

Қолдану: Сұрақ теңіз атаулы су айдынын емес, Теңіз мұнай кен орнын сұрайды. Оның орналасуы Атырау облысы.

Қате нұсқалар: A) Қостанайдың пайдалы қазбалары өзге аймақтық топқа жатады; Теңіз мұнда орналаспаған.

B) Павлодар Екібастұз көмірімен байланысты; Теңіз батыстағы Атырау аймағында.

C) Бұл оңтүстік облыс, Теңіз кен орнының әкімшілік орналасуы емес.

E) Бұл оңтүстік-шығыс аймақ; Теңіз Атырауда. Ишара: Теңіз кен орнын Екібастұз көмір бассейнімен шатастырмаңыз.

Ереже: Қарашығанақ — Батыс Қазақстан облысындағы Ақсай маңына байланысты мұнай-газ-конденсат кен орны.

Қолдану: Ақсай Қарашығанақ жобасының инфрақұрылымы мен қызмет көрсетуіне байланысты қала. Өзге қалаларда басқа өндірістік география бар.

Қате нұсқалар: B) Екібастұз көмір бассейнінің орталығы; Қарашығанақпен көрсетілген жақындыққа сәйкес емес.

C) Бұл оңтүстік-шығыс қала; Қарашығанақтың Ақсай маңындағы орналасуына сәйкес емес.

D) Теміртау орталықтағы металлургиялық қала; Қарашығанақ солтүстік-батыста.

E) Жаңаөзен Өзен кен орнымен байланысты, Қарашығанақ басқа облыста. Ишара: Ақсайды Батыс Қазақстан облысынан іздеңіз.

Ереже: Бір облыстың мұнай-газ кендерін өзге облыстағы ірі кен орындарымен шатастырмау керек. Өзен мен Жетібай Маңғыстау мұнайлы аймағына жатады.

Қолдану: Екі кен де Маңғыстау түбегінің мұнай өнеркәсібінің дамуына байланысты. Олардың бір жұпта аталуы облыс сәйкестігін анықтауға мүмкіндік береді.

Қате нұсқалар: A) Орталық көмір-металлургиялық облыс, аталған мұнай кендерінің орналасуы емес.

C) Атырау Теңіз және Қашаған жобаларымен байланысты; Өзен мен Жетібай Маңғыстауда.

D) Павлодардағы Екібастұз көмір географиясы бұл мұнай кендеріне сәйкес емес.

E) Қарашығанақ осы облыста, ал Өзен мен Жетібай Маңғыстауда. Ишара: Өзен–Жетібай жұбын Маңғыстау аймағымен байланыстырыңыз.

Ереже: Көмір бассейнін географиялық және әкімшілік орналасуына қарай таниды. Екібастұз — Павлодар облысының ірі көмір бассейні.

Қолдану: Қазақстанның солтүстік-шығыс бөлігіндегі Екібастұз Павлодар облысында. Батыс мұнайлы аймақтарды көмір бассейнімен алмастырмаймыз.

Қате нұсқалар: A) Бұл Қарашығанақпен байланысты солтүстік-батыс аймақ, Екібастұз емес.

B) Маңғыстауда мұнай-газ кендері бар; Екібастұз бассейнінің орны басқа.

D) Бұл оңтүстік өңір; Екібастұз Павлодар облысына жатады.

E) Бұл батыс мұнайлы облыс; Екібастұз солтүстік-шығыстағы Павлодар аймағында. Ишара: Екібастұзды Павлодар Ертіс өңірімен байланыстырыңыз.