Смағұл Елубай
10-параграф · Оқулықтың 56–59-беттері
«Қазақ әдебиеті, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Смағұл Елубай» тақырыбы, 10-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Смағұл Елубай дүниеге келген мекен қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Түрікменстандағы Керкі ауданы
Жауап нұсқалары
- A.Түрікменстандағы Керкі ауданыдұрыс
- B.Қарашілік, Сарыарқа
- C.Ақмола өңіріндегі Атбасар
- D.Түркістан өңіріндегі Шорнақ
- E.Сарыарқадағы Қарқаралы өңірі
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Смағұл Елубай туған өңір — Түрікменстандағы Керкі ауданы. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: B) Бұл дерек Сәкен Сейфуллин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Туған жерді жұмыс орны немесе шығарма мекенімен алмастырма.
Дұрыс жауап: 1947
Жауап нұсқалары
- A.1938
- B.1911
- C.1947дұрыс
- D.1894
- E.1915
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Смағұл Елубай туған жыл — 1947. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
B) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Сәкен Сейфуллин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Қаламгердің өмір сүрген дәуірін және туған жылын ажырат.
Дұрыс жауап: Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультеті
Жауап нұсқалары
- A.Омбы мұғалімдер семинариясы
- B.Қазақ тау-кен металлургия институты
- C.Абай атындағы педагогикалық институт
- D.Семей малдәрігерлік техникумы
- E.Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Смағұл Елубай Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультеті оқу орнында білім алған. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Сәкен Сейфуллин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
B) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Оқу мен кейінгі редакторлық қызметті бөлек қарастыр.
Дұрыс жауап: Ойсылқара
Жауап нұсқалары
- A.Өмір сыры
- B.Ойсылқарадұрыс
- C.Өткен күндер
- D.Адамгершілік жыры
- E.Бесін
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: 1972 деген белгі «Ойсылқара» туындысына қатысты. Туынды атауы авторға қатысты библиографиялық мәліметті көрсетеді. Бір тақырыпқа бірнеше жазушы қалам тартса да, олардың шығармалары мен жариялану деректері араласпайды.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Сәкен Сейфуллин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Смағұл Елубай туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Атауды, жанрды және көрсетілген жариялану белгісін бірге тексер.
Дұрыс жауап: Трилогия
Жауап нұсқалары
- A.Драмалық шығарма
- B.Баллада
- C.Монография
- D.Трилогиядұрыс
- E.Поэма
Түсіндірме
Ереже: Жанр мәтіннің құрылысы мен қызметіне қарай анықталады. Өлеңдегі сезім, прозадағы оқиға және сахнаға арналған диалог әртүрлі белгілер береді. Тақырыптың ортақтығы шығармалардың жанрын бірдей етпейді.
Қолдану: Ортақ желідегі үш туындының циклі деген белгі шарттағы мәтіннің құрылысына сәйкес. Жауапты тек автордың атына қарап емес, берілген мәтіннің құрылымы мен қызметіне сүйеніп таңдаймыз. Бір қаламгер әр жанрда жазуы мүмкін, сондықтан нақты туындының белгісі шешуші болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Сахналық әрекет пен диалогқа арналған мәтін деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
B) Оқиға мен лириканы біріктіретін сюжетті өлең деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
C) Белгілі нысанды жүйелі ғылыми зерттеу деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
E) Көлемді сюжетті өлең деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
Қайта орындауға ишара: Мәтіннің құрылымы, қызметі және циклдегі кітап саны сияқты белгілерді тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.