Ли Куан Ю мен Махатхир Мохамад: «Үшінші әлемнен бірінші әлемге»
39–40–41-параграф · Оқулықтың 190-беттері
«Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Ли Куан Ю мен Махатхир Мохамад: «Үшінші әлемнен бірінші әлемге»» тақырыбы, 39–40–41-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 45 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «1961 жылы Сингапурда өнеркәсіпті дамыту және кәсіпорындарды тарту үшін Экономикалық даму басқармасы құрылды…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Өндірісті ұйымдастырудағы артық әкімшілік кедергілерді азайту
Жауап нұсқалары
- A.Зауытқа қажет кәсіби білімді инвестордың әкімшілік тіркелуімен алмастыру
- B.Инвестиция тартуды тек импортқа жоғары баж қою арқылы жүргізу
- C.Жеке инвестордың барлық өндірістік шешімін мемлекеттік жоспармен алмастыру
- D.Инвестордың коммерциялық тәуекелін мемлекетке толық өткізу
- E.Өндірісті ұйымдастырудағы артық әкімшілік кедергілерді азайтудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Мамандандырылған даму органы инвесторға өндірісті ұйымдастыруға қажет рәсімдер мен ақпаратты үйлестіруге көмектеседі.
Қолдану: Сингапурдағы ЭДБ кәсіпкерлік пен индустрияландыруды қолдады. Оның ұйымдастырушылық қызметі әкімшілік кедергіні азайтуға бағытталды; бұл жер көлемін не әлемдік сұранысты тікелей өзгертпейді.
Қате нұсқалар: A) Тіркеуді жеңілдету кәсіби даярлық бермейді; кадр мәселесі бөлек білім шараларын қажет етеді.
B) Шарттағы тетік — рәсімдерді үйлестіру; импорт бажы сауда саясатына жатады және осы қызметті сипаттамайды.
C) Қолдау органы кәсіпкерге көмектеседі; бұл жеке шешім қабылдауды түгел жою емес.
D) Әкімшілік кедергіні азайту нарық пен басқару тәуекелін толық мемлекетке жүктемейді. Ишара: Орган өндірісті бастау рәсіміне қалай ықпал етеді?
Дұрыс жауап: Адам капиталы өнімділік пен күрделі өндірісті игеру мүмкіндігін арттырады
Жауап нұсқалары
- A.Білім шығыны пайдалы қазба қорын тікелей көбейтеді
- B.Маманның білімі өндірістік жабдықты толық алмастырады
- C.Адам капиталы өнімділік пен күрделі өндірісті игеру мүмкіндігін арттырадыдұрыс
- D.Кәсіби даярлық сыртқы нарыққа шығу қажеттілігін жояды
- E.Білімді жұмысшы бар жерде инвестициясыз кез келген зауыт ашылады
Түсіндірме
Ереже: Адам капиталы — адамның білімі, дағдысы және тәжірибесі арқылы қалыптасатын өндірістік қабілет.
Қолдану: Ресурс тапшылығы жағдайында білікті еңбек жоғары қосылған құны бар өнім жасауға көмектеседі. Бірақ білім инфрақұрылым мен инвестицияның орнын түгел баспайды, солардың тиімділігін арттырады.
Қате нұсқалар: A) Оқу жер қойнауындағы пайдалы қазбаның көлемін өзгертпейді.
B) Құрал мен білім бірін-бірі толықтырады, толық алмастырмайды.
D) Сыртқы нарықпен байланыс шағын ішкі нарықты толықтыра алады; білім бұл қажеттілікті автоматты жоймайды.
E) Кәсіпорынға капитал мен басқа ресурстар да қажет, білім жалғыз өзі жеткіліксіз. Ишара: Шикізат қорын емес, өндірістегі адамның мүмкіндігін ойла.
Дұрыс жауап: Өндірісті бастау мен тасымалдауды ұйымдастыру шығынын азайту
Жауап нұсқалары
- A.Өнім сапасын бақылау қажеттілігін тоқтату
- B.Барлық кәсіпорынның технологиясын бірдей ету
- C.Өндірісті бастау мен тасымалдауды ұйымдастыру шығынын азайтудұрыс
- D.Өндірістік тәуекелдің барлық түрін жою
- E.Шығарылған өнімге әлемдік сұранысты тұрақты кепілдендіру
Түсіндірме
Ереже: Ортақ инфрақұрылым кәсіпорындардың жеке-жеке құруы қымбат қызметтерге қолжетімділігін жақсартады.
Қолдану: Жол, байланыс және өндірістік желілер дайын болғанда инвестор негізгі өндіріске тезірек кірісе алады. Бұл шығын мен ұйымдастыру уақытын қысқартуы мүмкін, бірақ өнімнің сатылуына толық кепіл емес.
Қате нұсқалар: A) Сапа талабы инфрақұрылым болғанда да өзекті.
B) Ортақ инфрақұрылым фирмалар әртүрлі технология қолдана алмайды деген сөз емес.
D) Нарықтық, технологиялық және басқа тәуекелдер сақталады.
E) Сұраныс тұтынушы мен нарыққа тәуелді; дайын аудан оны толық бекітпейді. Ишара: Дайын өндірістік орта кәсіпкердің қай шығынын азайтады?
Дұрыс жауап: Капитал тарту, жұмыс орындарын ашу және дағды беру
Жауап нұсқалары
- A.Жергілікті бәсекелестердің заң бойынша қызметін тоқтатуы
- B.Барлық пайданың жергілікті жұмысшыларға міндетті бөлінуі
- C.Импорттық бөлшектерге қажеттіліктің міндетті жойылуы
- D.Капитал тарту, жұмыс орындарын ашу және дағды берудұрыс
- E.Мемлекеттік егемендіктің автоматты түрде инвесторға өтуі
Түсіндірме
Ереже: Тікелей инвестиция өндірістік актив, жұмыспен қамту және білім алмасу арналары арқылы қабылдаушы экономикаға әсер етеді.
Қолдану: Шартта зауыт, оқыту және жалдау аталған. Солар нақты көрсетілген үш арнаны дәлелдейді; меншік пен табыс бөлінісіне қатысты өзге қорытындыларға қосымша дерек керек.
Қате нұсқалар: A) Жаңа зауыттың ашылуы басқа фирмалардың заңды түрде жабылуын талап етпейді.
B) Жұмысқа алу бүкіл пайданың қызметкерлерге берілуін білдірмейді.
C) Электроника өндірісі импорттық бөлшектерді қолдана алады, олардың қажеттілігі міндетті жойылмайды.
E) Кәсіпорынға инвестиция салу мемлекеттік егемендік берумен тең емес. Ишара: Шартта нақты аталған үш әрекетті бөліп ал.
Дұрыс жауап: Экспорттық электроника да сыртқы сұраныс пен жеткізу тізбектеріне тәуелді болуы мүмкін
Жауап нұсқалары
- A.Электроника экспорты ішкі сұраныстың маңызын ғана арттырып, сыртқы сұранысты есептен шығарады
- B.Дайын өнім шығару импорттық бөлшектерге қажеттілікті міндетті түрде тоқтатады
- C.Жоғары технологиялы салаға көшу экспорт бағасын әрқашан тұрақты етеді
- D.Шикізат тапшылығы бар ел электроника өндірісін тек ішкі нарық үшін жүргізе алады
- E.Экспорттық электроника да сыртқы сұраныс пен жеткізу тізбектеріне тәуелді болуы мүмкіндұрыс
Түсіндірме
Ереже: Экономиканың салалық құрылымын өзгерту тәуекел түрін өзгерте алады, бірақ сыртқы тәуелділікті толық жоймайды.
Қолдану: Электроника жергілікті пайдалы қазбаға тікелей тәуелділікті азайтса да, бөлшек жеткізуге, технологияға және экспорт нарығына тәуелді болуы ықтимал. Сондықтан толық тәуелсіздік туралы қорытынды артық.
Қате нұсқалар: A) Экспорт өнімі сыртқы сатып алушыға өткізіледі; оның сұранысын елемеу тәуелділікті жоймайды.
B) Дайын электроника импорттық құрамдастардан жасалуы мүмкін; құрастыру барлық жеткізу тізбегін ел ішінде қалыптастырмайды.
C) Бағаға бәсеке, технологиялық өзгеріс пен сұраныс әсер етеді; саланың күрделілігі тұрақты баға кепілі емес.
D) Импортталған құрамдастар мен білікті еңбек экспортқа өнім шығаруға мүмкіндік береді; шикізат тапшылығы оны жоққа шығармайды. Ишара: Жергілікті шикізатқа тәуелділік пен әлемдік нарыққа тәуелділікті ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 40 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Мұстафа Кемал Ататүрік – Түрік мемлекетінің негізін қалаушы
- Франклин Делано Рузвельт және оның «Жаңа бағыты»
- Шарль де Голль: Франция ұлылығының жаңғыруы
- Дэн Сяопин – көрнекті қытай реформаторы
- Н.Назарбаев және модернизацияның қазақстандық моделі.
- Жазу және кітап басып шығару – адамзаттың ең жоғары жетістігі
- Мектептегі білім беру: ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейін
- Жоғары білім беру жүйесі: өткені мен бүгіні
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.