Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология · 8-сынып · 15 сұрақ

Қазақстандағы селекция жетістіктері

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

53-параграф · Оқулықтың 214–217-беттері

«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Қазақстандағы селекция жетістіктері» тақырыбы, 53-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қазақстанның суы аз егіншілік аймағында бидай сортын таңдауда қай сынақ көбірек ақпарат береді?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Сорттардың өнімін сол аймаққа тән су жағдайында салыстыру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Сорттарды тек суы үнемі мол жерде салыстыру
    2. B.Сорттардың өнімін сол аймаққа тән су жағдайында салыстырудұрыс
    3. C.Сорт атауының ұзындығын салыстыру
    4. D.Тұқым қаптамасының түсін салыстыру
    5. E.Басқа аймақтағы бір нәтижені жергілікті сынақсыз көшіру

    Түсіндірме

    Ереже: Сортты таңдау оның қасиеттері мен қолданылатын ортаға байланысты. Суы аз жерде өсіру үшін сол жағдайдағы өнім мен тұрақтылықты бағалау маңызды. Басқа аймақтың дерегі пайдалы бастапқы ақпарат болуы мүмкін, бірақ жергілікті сынақты толық алмастырмайды. Генетикалық қасиет пен орта әсері бірге фенотиптік нәтижені қалыптастырады.

    Қолдану: Шарт суы аз аймақ үшін шешім сұрайды. Сондықтан ұқсас су жағдайындағы өнімді салыстыру дұрыс. Үнемі суы мол жердегі тәжірибе құрғақшылықтағы нәтижені жеткілікті көрсетпейді. Атау мен қаптама биологиялық төзімділік өлшемдері емес. Жауап нақты мақсатты ортамен байланысты сынақты таңдап, тек сыртқы белгіге немесе басқа аймаққа сүйенудің шектеуін ескереді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Суы мол орта мақсатты ортаға сай емес. Атау ұзындығы өнім қасиеті емес. Қаптама түсі төзімділікті өлшемейді. Жергілікті сынақсыз көшіру орта айырмасын елемейді.

    Қайта орындауға ишара: Өсірілетін аймақтың су жағдайын сынақта қайталауға тырыс.

  2. Дұрыс жауап: Жаздық жұмсақ бидай

    Жауап нұсқалары

    1. A.Күздік қарабидай
    2. B.Жаздық қатты бидай
    3. C.Суармалы күріш
    4. D.Қант қызылшасы
    5. E.Жаздық жұмсақ бидайдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Сорт атауы нақты өсімдік түрімен және селекциялық материалмен байланысты. Қазақстандық зерттеулерде «Казахстанская 126» жаздық жұмсақ бидай материалы ретінде сипатталған. Жұмсақ және қатты бидайды немесе басқа астық дақылдарын тек атау ұқсастығымен теңестіруге болмайды. Сорт туралы дұрыс бастапқы ақпарат оның зерттеу нәтижелерін қандай дақылға қатысты түсіндіру керегін анықтайды.

    Қолдану: Сұрақ аталған сорттың дақылдық тиесілігін сұрайды. Жаздық жұмсақ бидай дұрыс. Жаздық қатты бидай деген жауап бидай тобын ауыстырады. Қарабидай, күріш пен қызылша басқа дақылдар. Бұл атауды егістік үлесі немесе белгілі аймақтағы қазіргі таралу статистикасымен емес, зерттеуде нақты көрсетілген дақылмен байланыстырамыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қарабидай басқа дақыл. Қатты бидай жұмсақ бидаймен шатастырылған. Күріш басқа астық дақылы. Қызылша бидай емес.

    Қайта орындауға ишара: Атауды жаздық жұмсақ бидайға қатысты зерттеу материалы ретінде таны.

  3. Дұрыс жауап: Жабайы арқар аталықтары мен биязы жүнді үй қойының аналықтары

    Жауап нұсқалары

    1. A.Биязы жүнді үй қойының аталықтары мен жабайы арқар аналықтары
    2. B.Биязы жүнді үй қойының аталықтары мен жергілікті майқұйрықты қой аналықтары
    3. C.Жабайы арқар аталықтары мен биязы жүнді үй қойының аналықтарыдұрыс
    4. D.Жабайы арқар аталықтары мен тек жабайы арқар аналықтары
    5. E.Биязы жүнді үй қойының аталықтары мен тек биязы жүнді үй қойы аналықтары

    Түсіндірме

    Ереже: Арқармеринос селекциясының негізінде жабайы арқар аталықтары мен биязы жүнді үй қойының аналықтарын будандастыру болған. Кейінгі селекциялық жұмыста ұрпақтар бағаланып, қажетті қасиеттері біріктірілген. Ата-аналарды дұрыс атау маңызды: жабайы арқар мен үй қойы бірдей қолтұқым емес. Биязы жүнді аналықтарды жабайы саулық деп атау тарихи материалды бұрмалайды.

    Қолдану: Арқармеринос үшін жабайы арқар аталығы мен биязы жүнді үй қойының аналығы пайдаланылған. Кері ата-аналық жұп аталық пен аналықтың тарихи рөлдерін ауыстырады. Үй қойын майқұйрықты қоймен будандастыру басқа селекциялық бағытқа сәйкес келеді. Тек арқарлар немесе тек биязы жүнді қойлар екі ата-аналық топтың үлесін біріктірмейді. Сондықтан жауапта екі нақты топ пен олардың рөлін бірге сақтаймыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Кері жұп тарихи рөлді ауыстырады. Майқұйрықты қой жұбы басқа бағдарлама. Тек арқарда меринос үлесі жоқ. Тек биязы жүнді қойда арқар үлесі жоқ.

    Қайта орындауға ишара: Арқардан аталық, биязы жүнді үй қойынан аналық алынған.

  4. Дұрыс жауап: Биязы жүн қасиетін таулы жайылымға бейімделумен біріктіру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Биязы жүн қасиетін тек сүт өнімін арттырумен біріктіру
    2. B.Биязы жүн қасиетін таулы жайылымға бейімделумен біріктірудұрыс
    3. C.Биязы жүн қасиетін тек шөлдегі түйе өсірумен алмастыру
    4. D.Биязы жүн қасиетін тек мүйіз ұзындығын арттырумен біріктіру
    5. E.Биязы жүн қасиетін тек тұрақты қорада ұстауға сәйкестендіру

    Түсіндірме

    Ереже: Селекция бірнеше қажетті қасиетті бір шаруашылық топта біріктіруге бағытталуы мүмкін. Арқармеринос бағдарламасында биязы жүнді қойдың пайдалы қасиеттері мен таулы жайылым жағдайына бейімделу маңызды болған. Бір ғана сыртқы белгі барлық мақсатты қамтымайды. Кейінгі ұрпақтарды бағалау қажетті белгілердің көрінуін және қолайсыз қасиеттерді бақылауға мүмкіндік береді.

    Қолдану: Сұрақ арқармеринос бағдарламасының негізгі үйлесімін сұрайды. Биязы жүн мен таулы жайылымға бейімділік дұрыс. Сүт өнімі немесе мүйіз ұзындығы негізгі берілген бейімделу мақсатын алмастырмайды. Түйе өсіру басқа жануарға қатысты. Тек қорада ұстау таулы жайылымдағы жыл бойы өсіру мақсатын қамтымайды. Жауап өнімдік белгі мен қолданылатын ортаны бірге көрсетуі керек.

    Қате нұсқаларды ажырату: Сүт негізгі берілген орта мақсаты емес. Түйе басқа шаруашылық жануары. Мүйіз ұзындығы таулы бейімділікке тең емес. Тек қора жайылым мақсатын алмастырмайды.

    Қайта орындауға ишара: Меринос қасиеті мен таулы жайылымға бейімделуді бірге ойла.

  5. Дұрыс жауап: Қажетті шаруашылық белгілерін жергілікті ортаға бейімділікпен ұштастыру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Барлық жергілікті қасиетті міндетті жою
    2. B.Тек бір дараның уақытша қоректенуін жақсарту
    3. C.Қажетті шаруашылық белгілерін жергілікті ортаға бейімділікпен ұштастырудұрыс
    4. D.Орта жағдайын барлық ұрпақ үшін бірдей маңызды емес деп санау
    5. E.Биязы жүннің өзі барлық ортаға төзімділікті толық дәлелдейді деп шешу

    Түсіндірме

    Ереже: Селекциялық мақсат өнімдік белгілермен қатар өсірілетін ортаға бейімділікті қамтуы мүмкін. Жергілікті жануарлардың бейімділігі мен басқа топтың жүн қасиетін біріктіру осы ұстанымға жатады. Бұл әр буданның барлық қажетті қасиетті бірден алатынына кепіл емес. Ұрпақтарды бағалау және іріктеу қажетті үйлесімді қалыптастыру үшін маңызды.

    Қолдану: Шартта екі қасиет тобы нақты берілген: жергілікті бейімділік және биязы жүн. Оларды ұштастыру дұрыс. Барлық жергілікті қасиетті жою деген жауап мақсаттың жартысын жоққа шығарады. Бір реттік қорек беру ұрпақтық селекцияға тең емес. Жүн сапасы барлық климаттық төзімділіктің толық дәлелі болмайды, сондықтан екі бағытты бірге бағалау қажет.

    Қате нұсқаларды ажырату: Жергілікті қасиетті жою мақсатқа қайшы. Уақытша қорек селекция емес. Орта маңызы сақталады. Жүн сапасы барлық төзімділікті дәлелдемейді.

    Қайта орындауға ишара: Өнімдік белгі мен ортаға бейімділік бір мақсатқа біріктірілген.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.