Тірі ағзалардың бір біріне жағымсыз әсерлері

Ереже: Жыртқыштықта бір ағза басқа тірі ағзаны ұстап, қорек ретінде пайдаланады. Бұл жыртқыш үшін қоректік пайда, жемтік үшін зиянмен байланысты. Бір кеңістікте тіршілік ету немесе бірдей ресурсты пайдалану оны толық сипаттамайды. Қатынасты шарттағы нақты әрекет пен нәтижеден анықтаймыз, ағзалардың тек өлшеміне немесе атауына сүйенбейміз.

Қолдану: Шартта бақа жәндікті ұстап жейді. Жыртқыштық дұрыс. Мутуализм екі пайдаға, комменсализм бір пайда және екіншісіне әсерсіздікке қатысты; жәндік үшін мұндай нәтиже берілмеген. Бәсекелестік ортақ шектеулі ресурсқа байланысты, ал мұнда бір ағза екіншісін жейді. Бейтараптық та нақты қоректік әсерді елемейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Мутуализм екі пайда жоқ. Комменсализм жемтік зиянын елемейді. Бәсекелестік ортақ ресурс емес, тікелей жеу берілген. Бейтараптық әсер барын жоққа шығарады.

Қайта орындауға ишара: Бір ағза екіншісін тірі жемтік ретінде жеген.

Ереже: Паразит иесін тіршілік орны немесе қорек көзі ретінде пайдаланып, оның есебінен пайда алады. Шартта иеге зиян берілсе, оны екі жақты пайдамен немесе әсерсіздікпен алмастыруға болмайды. Паразитизм үшін иенің міндетті бірден өлуі анықтаушы шарт емес. Қатынасты пайданың және зиянның қай серіктеске қатысты екенін ажыратып анықтаймыз.

Қолдану: Кене қорек алады, ал иесі зиян шегеді. Паразитизм дұрыс. Мутуализм иеге де пайда қосуды талап етер еді. Комменсализм иеге әсерсіздік берер еді, бірақ шарт теріс әсерді нақты көрсетеді. Бәсекелестікте екі ағза ортақ ресурсқа таласады; мұнда біреуі иесінің денесінен қорек алады. Бейтараптық екі нақты әсерге сәйкес емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Мутуализм иеге пайда жоқ. Комменсализм иеге зиянды елемейді. Бәсекелестік қоректену үлгісін ауыстырады. Бейтараптық екі әсерді жоғалтады.

Қайта орындауға ишара: Кенеге плюс, иеге минус берілген.

Ереже: Сыртқы паразиттер иенің дене бетімен байланысты, ал ішкі паразиттер дене ішінде тіршілік етеді. Эктопаразит атауы сыртқы орналасуға қатысты. Бұл жіктеу қоректік байланыстың бар-жоғын емес, иеге қатысты орналасуды ажыратады. Кене мен битті эктопаразиттердің мысалы ретінде пайдалану олардың барлық даму сатысы үнемі бір иеде өтеді дегенді білдірмейді.

Қолдану: Шарт паразиттік тіршілік пен иесінің дене бетін нақтылайды. Эктопаразиттер дұрыс. Ішкі мүшедегі мекен эндопаразиттік орналасу болар еді. Еркін редуцент өлі қалдықты пайдаланады, иеге паразиттік тәуелді емес. Комменсализмде зиян берілмейді, ал мутуализмде екі жақ пайда алады. Сондықтан бұл рөлдер паразиттік сыртқы мекенді алмастырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Ішкі мекен сыртқы бет емес. Еркін редуцент өлі қалдықпен байланысты. Комменсализмде иеге зиян жоқ деп алынады. Мутуализмде екі жаққа пайда бар.

Қайта орындауға ишара: «Экто» сыртқы орналасуға қатысты.

Ереже: Эндопаразит иесінің ішінде тіршілік етеді. Бұл атауды дене бетіндегі эктопаразитпен ажырату керек. Шарттағы паразиттік қоректену оның иемен байланысын, ал ішекте орналасуы ішкі мекенін анықтайды. Ағзаның құрт болуының өзі барлық құрт паразит деген қорытынды бермейді; осы сұрақтағы нақты тіршілік жағдайы маңызды.

Қолдану: Ішек иесінің ішкі мүшесі, ал құрттың қоректенуі иесіне зиян келтіреді. Сондықтан эндопаразит дұрыс. Эктопаразит сыртқы бетке қатысты. Комменсал нұсқасы берілген зиянды жоққа шығарады. Редуцент өлі қалдықпен байланысты және шарттағы тірі иені алмастырмайды. Мутуалист екі жаққа пайда берер еді, бірақ шартта иеге зиян нақты берілген.

Қате нұсқаларды ажырату: Эктопаразит сыртта. Комменсализм зиянсыздықты талап етеді. Редуцент өлі қалдық рөлі. Мутуализмде иеге пайда болуы керек.

Қайта орындауға ишара: Ішектің ішінде орналасқанын негізгі белгі ет.

Ереже: Паразиттік қатынас тек денедегі қорекпен шектелмейді; басқа ағзаның ұрпақ өсіруге арналған қызметі мен ресурсын пайдалану да болуы мүмкін. Ұялық паразитизмде бір құстың ұрпағын басқа құс өсіреді. Жіктеу үшін осы пайдаланудың иеге әсерін ескеру қажет. Шарт Б үшін ресурс шығынын нақты бергендіктен, әсерсіздік немесе өзара пайда деп алмастырмаймыз.

Қолдану: А ұрпағын Б қоректендіреді, ал Б өз ұрпағына аз ресурс бөледі деп берілген. Ұялық паразитизм дұрыс. Тікелей бірін-бірі жеу жоқ, сондықтан ол жыртқыштық мысалы емес. Екі пайда немесе Б-ға әсер жоқ деген жауаптар нақты шығынды елемейді. Қорытынды шарттағы құстар моделіне қатысты, барлық ұяға бірге келген құстарға жалпыланбайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Мутуализм үшін Б пайдасы жоқ. Комменсализм Б шығынын елемейді. Тікелей жеу берілмеген. Бейтараптық ресурстық әсерді жоғалтады.

Қайта орындауға ишара: Басқа құстың ұрпақ өсіру ресурсы пайдаланылған.