Көмірсулар мен липидтер Олардың қасиеті мен қызметі

Ереже: Глюкоза — моносахарид, яғни қарапайым қант. Көмірсуды жіктеу оның молекуласындағы қант бірліктерінің ұйымдасуына негізделеді. Энергия көзі болу бірнеше түрлі затқа тән болғандықтан, тек қызметке сүйеніп химиялық топты анықтау жеткіліксіз. Заттың нақты атауы мен құрылымы маңызды.

Қолдану: Шарт глюкозаны нақты атайды және қарапайым қант екенін көрсетеді. Сондықтан моносахарид таңдалады. Оның молекулалық формуласы кей басқа қанттармен сәйкес болуы мүмкін; бір формуладан глюкозаны жалғыз зат деп тану дұрыс емес. Бұл тапсырмада заттың атауы берілген.

Қате нұсқаларды ажырату: Дисахарид екі қант қалдығынан құралған. Полисахаридте көптеген қант қалдығы бар. Фосфолипид көмірсу тобына жатпайды. Нәруыз аминқышқыл қалдықтарынан тұрады. Төрт нұсқа берілген глюкозаның нақты химиялық тобын алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Заттың энергия беруінен бұрын оның қарапайым қант екеніне сүйен.

Ереже: Дисахарид екі моносахарид қалдығынан құралады. Сахарозада олар глюкоза және фруктоза қалдықтары болады. Қант бірліктерінің түрін де, санын да ескеру керек. Екі қалдықты молекуланы көптеген қалдықтардан құралған полисахаридпен шатастырмаймыз.

Қолдану: Шарт сахарозаның құрамына екі түрлі қант қалдығы кіретінін береді. Екі қалдық болғандықтан, ол дисахаридке жатады. Құрамы глюкоза мен фруктозадан тұруы оның екі бос қанттың жай қоспасы екенін білдірмейді: олар бір молекула құрамында байланысқан.

Қате нұсқаларды ажырату: Моносахарид қарапайым жеке қант. Полисахарид көптеген қант қалдығынан тұрады. Нуклеин қышқылының бірлігі нуклеотид. Триглицерид глицерин мен май қышқылдарына негізделеді. Төрт топ шарттағы екі қант қалдығы бар молекуланың жіктелуіне сәйкес емес.

Қайта орындауға ишара: Бір молекуладағы қант қалдықтарының санын анықта.

Ереже: Өсімдіктегі ерітіндімен тасымал үшін заттың суда еруі маңызды. Сахароза суда еритін дисахарид болғандықтан, флоэмадағы ерітінді құрамымен тасымалдана алады. Тасымалданатын заттың қасиетін өткізгіш ұлпаның қызметімен байланыстырамыз. Барлық органикалық зат бірдей жолмен тасымалданады деп қорытпаймыз.

Қолдану: Шарт сахарозаның ерітінді түрінде қозғалғанын көрсетеді. Осыған тікелей мүмкіндік беретін қасиет — суда еруі. Сұрақ тасымалдың барлық механизмін емес, берілген заттың ерітіндіге қатысуын түсіндіреді. Сахарозаны суға араласпайтын липидпен теңестіру шартқа қайшы.

Қате нұсқаларды ажырату: Сахароза аминқышқыл тізбегі емес. Балауыз липидтермен байланысты әрі суда нашар ериді. Жасуша қабырғасының негізгі көмірсуы целлюлоза. Фосфолипид мембранаға қатысады, сахароза емес. Төрт жауап заттың құрамын не қызметін басқа молекуламен алмастырады.

Қайта орындауға ишара: Шарттағы «ерітінді» сөзіне сәйкес физикалық қасиетті таңда.

Ереже: Крахмал — өсімдіктердегі негізгі қор полисахаридтерінің бірі. Ол көптеген глюкоза қалдықтарынан құралады және түйнекте не тұқымда жиналуы мүмкін. Қор қызметін құрылымдық қызметтен ажырату керек: глюкозадан құралған барлық полисахарид бірдей рөл атқармайды.

Қолдану: Шарт картоп түйнегіндегі қор көмірсуын және оның көптеген глюкоза қалдығымен байланысын береді. Бұл крахмалға сәйкес. Целлюлоза да глюкоза қалдықтарынан тұрады, бірақ сұралған негізгі қор затын атамайды. Сондықтан құраммен бірге ағзадағы қызмет тексеріледі.

Қате нұсқаларды ажырату: Целлюлоза негізінен қабырғаға беріктік береді. Сахароза екі қант қалдығынан құралған. Гликоген жануарлар мен саңырауқұлақтарда қор қызметімен белгілі. Фосфолипид көмірсу емес. Төрт нұсқа түйнектегі сұралған негізгі қор полисахаридіне сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Өсімдік мүшесіндегі қор сақтау мен жасуша қабырғасын құрауды ажырат.

Ереже: Қор заттары ағзада жиналып, қажетті кезде зат және энергия көзі ретінде пайдаланылуы мүмкін. Крахмал өсімдік тұқымында осындай қор қызметін атқарады. Тұқымның өнуі кезінде қордың жұмсалуы оның кейінгі өсуді қамтамасыз етуге қатысатынын көрсетеді.

Қолдану: Шарт крахмалдың алдын ала жиналғанын және өну кезінде пайдаланылғанын айтады. Сондықтан қор жинау қызметі дұрыс. Бұл крахмалдың өзі барлық өсу реакциясын тікелей орындайды дегенді білдірмейді. Оның ыдырау өнімдері жасушалық үдерістерге жұмсалады.

Қате нұсқаларды ажырату: Тұқымқуалау ақпаратын негізінен ДНҚ сақтайды. Мембранада фосфолипидтер маңызды. Рибосома нәруыз синтезіне қатысады. Бұлшықет жиырылуы өсімдік крахмалының қызметі емес. Төрт әрекет қордағы көмірсудың өну кезінде пайдаланылуын дұрыс түсіндірмейді.

Қайта орындауға ишара: Зат алдымен жиналып, кейін жұмсалса, оның қандай рөл атқарғанын ойла.