Нәруыздар Олардың қасиеті мен қызметі

Ереже: Нәруыздың полипептидтік тізбегі аминқышқыл қалдықтарынан құралады. Құрылыс бірлігін заттың атқаратын қызметінен бөлек анықтау керек: фермент, тасымалдаушы немесе тірек нәруызы болғанымен, оның тізбегіндегі бірліктер аминқышқылдар болады. Әртүрлі нәруыздағы олардың түрі, саны және реті өзгеруі мүмкін.

Қолдану: Шарт нәруыздың мономерін сұрайды. Сондықтан аминқышқыл дұрыс жауап. Нәруыздың үлкен молекула болуы оны нуклеин қышқылымен бірдей етпейді. Құрамды анықтауда жалпы көлемге емес, тізбекті құрайтын химиялық бірлікке сүйенеміз.

Қате нұсқаларды ажырату: Нуклеотид нуклеин қышқылын құрайды. Глюкоза кей полисахаридтердің бірлігі. Май қышқылы липидтердің құрамына қатысады. Глицерин триглицеридтің негізі болады. Төрт нұсқа басқа органикалық заттармен байланысты, бірақ нәруыздың негізгі құрылыс бірлігі емес.

Қайта орындауға ишара: Нәруыздың тізбегін көмірсу және ДНҚ тізбегімен салыстыр.

Ереже: Нәруыздың бастапқы құрылымы аминқышқыл қалдықтарының тізбектегі ретін білдіреді. Бірліктердің түрлері мен жалпы саны ұқсас болса да, олардың орналасу реті өзгерсе, бастапқы құрылым өзгеше болады. Құрам мен рет — молекуланы сипаттайтын өзара байланысты, бірақ бөлек белгілер.

Қолдану: Шарт реттің өзгергенін нақты береді. Сондықтан бастапқы құрылымдардың әртүрлілігі туралы жауап негізді. Бұл мәлімет олардың барлық биологиялық қасиетін толық анықтауға жеткіліксіз, алайда екі тізбекті реті бойынша бірдей деп айтуға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Жалпы санының бірдейлігі реттің бірдейлігін дәлелдемейді. Қалдықтарды қайта орналастыру олардың түрлерін міндетті түрде ауыстырмайды. Бірдей құрамды тізбектердің массалары сәйкес болса да, реттері өзгеше болуы мүмкін. Рет су мөлшерінің белгісі емес, тізбектегі қалдықтар орналасуын көрсетеді. Төрт жауап құрам, масса және ретті қате теңестіреді.

Қайта орындауға ишара: Түрі мен саны сәйкес болса да, тізбектегі орындар өзгергенін ескер.

Ереже: Полипептидтің негізгі тізбегінде аминқышқыл қалдықтары пептидтік байланыстармен біріктіріледі. Нәруыздың кеңістіктік құрылымын тұрақтандыруға басқа әрекеттесулер де қатысады, бірақ олар негізгі тізбектің байланысын алмастырмайды. Байланыстың қай құрылымдық деңгейге қатысты екенін анықтау маңызды.

Қолдану: Шарт көршілес қалдықтардың негізгі тізбек бойымен бірігуін сұрайды. Бұл пептидтік байланысқа сәйкес келеді. Тек нәруызда белгілі бір байланыстың кездесуі жеткіліксіз; сұралған байланыстың дәл осы қалдықтарды тізбекке біріктіруін тексеру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Гликозидтік байланыс қант қалдықтарын біріктіреді. Сутектік байланыстар кеңістіктік ұйымдасуға қатыса алады, бірақ негізгі тізбекті құрмайды. Фосфодиэфирлік байланыс нуклеин қышқылына тән. Күрделі эфирлік байланыс май құрамында болады. Төрт нұсқа полипептидтің негізгі байланысын дұрыс атамайды.

Қайта орындауға ишара: Негізгі тізбектің байланысын оның кейінгі бүктелуін тұрақтандыратын әрекеттесуден ажырат.

Ереже: Фермент биологиялық реакцияның жүруін жылдамдататын катализатор қызметін атқарады. Ол әсер ететін затпен әрекеттесіп, өнімнің түзілуіне жағдай жасайды. Ферментті реакцияның барлық өнімімен немесе тек қор затымен теңестірмейміз. Катализдік рөл реакция жылдамдығына қатысты.

Қолдану: Шарт фермент барда реакция жылдамдығы артқанын көрсетеді. Сондықтан биологиялық катализатор дұрыс. Бұл реакцияға қажет барлық затты фермент өзі жасап береді дегенді білдірмейді. Ферменттің қызметін бастапқы заттар мен өнімдерден бөлек анықтау керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Соңғы өнім ферменттің міндетті атауы емес. Тұқымқуалау ақпаратын сақтау ДНҚ-мен байланысты. Қор полисахариді көмірсу болып табылады. Қабырғадағы негізгі көмірсу целлюлоза. Төрт жауап берілген реакцияны жылдамдататын молекуланың рөлін сипаттамайды.

Қайта орындауға ишара: Зат реакцияда не істеді: сақталды ма, қор болды ма, әлде жылдамдықты арттырды ма?

Ереже: Пепсин — нәруыздардың ыдырауын катализдейтін асқорыту ферменті. Оның жұмысы нәруыздағы пептидтік байланыстарды үзуге қатысты. Әртүрлі нәруыз молекулалары әртүрлі қызмет атқарғандықтан, нақты әрекетті анықтау қажет. Ферменттің атауы оның барлық қоректік затты бірдей ыдырататынын білдірмейді.

Қолдану: Шарт пепсиннің белгілі химиялық өзгерісті жылдамдатуын береді. Бұл ферменттік қызметке сәйкес. Сұрақ асқазанның механикалық араластыруын немесе қоректің ішекке қозғалуын емес, молекулалық ыдырауды сипаттайды. Сондықтан механикалық қозғалыспен байланысты жауапты таңдауға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Оттек тасымалы гемоглобинге тән. Қан ұюындағы талшық фибринмен байланысты. Сіңірдегі беріктік коллагенге қатысты. Жиырылуға актин мен миозин қатысады. Төрт қызмет нәруыздарға тән болуы мүмкін, бірақ шарттағы пепсиннің катализдік әрекеті емес.

Қайта орындауға ишара: Қай қызмет химиялық реакцияны жылдамдататынын анықта.