Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология · 8-сынып · 15 сұрақ

Саңырауқұлақтар тірі ағзалардың ерекше патшалығы

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

7-параграф · Оқулықтың 30–33-беттері

«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Саңырауқұлақтар тірі ағзалардың ерекше патшалығы» тақырыбы, 7-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Саңырауқұлақтың жіпшелі денесіндегі жеке жіңішке жіпше қалай аталады?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Гифа

    Жауап нұсқалары

    1. A.Гифадұрыс
    2. B.Мицелий
    3. C.Жемісті дене
    4. D.Спора
    5. E.Тұқым

    Түсіндірме

    Ереже: Гифа — саңырауқұлақтың жіпшелі денесін құрайтын жеке жіпше. Көптеген гифалар бірігіп мицелий түзеді. Құрылымды тануда жеке бөлік пен олардың тұтас жиынтығын ажырату маңызды. Барлық саңырауқұлақ міндетті түрде бірдей жіпшелі денелі емес: ашытқы сияқты біржасушалы түрлер де бар.

    Қолдану: Шарт жеке жіңішке жіпшені сұрайды. Сондықтан гифа дұрыс. Жіпшелердің бүкіл желісін мицелий деп атайды, ал бұл сұрақ сол желінің бір бөлігін анықтайды. Көбеюге қатысатын спораны вегетативті жіпшемен алмастырмаймыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Мицелий гифалар жиынтығы. Жемісті дене кей саңырауқұлақтың көбею құрылымы. Спора таралу мен көбеюге қатысады. Тұқым саңырауқұлақта түзілмейді. Төрт атау жеке жіпшенің дұрыс атауы емес.

    Қайта орындауға ишара: Жеке жіпше мен көптеген жіпшеден құралған желіні бөлек ата.

  2. Дұрыс жауап: Мицелий

    Жауап нұсқалары

    1. A.Жеке спора
    2. B.Бүр
    3. C.Хлоропласт
    4. D.Бір гифаның қабырғасы
    5. E.Мицелийдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Мицелий саңырауқұлақ гифаларының тұтас желісіне қатысты атау. Ол қоректік ортамен жанасып, заттардың ыдырауы мен сіңірілуіне қатысады. Желі мен жеке жіпшені бірдей деңгейде атамау керек. Құрылымның толық көлемі сұрақтың нені анықтататынын көрсетеді.

    Қолдану: Шарт бір гифаны емес, көптеген тармақталған гифаның желісін береді. Бұл мицелийге сәйкес. Кей мицелий сырт көзге көрінбеуі мүмкін, бірақ көрінбеуі оның жоқ екенін дәлелдемейді. Атауды көзге көрінуіне емес, құрамындағы жіпшелер жиынтығына сүйеніп таңдаймыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Жеке спора толық гифалық желі емес. Бүр тұқымды өсімдікпен байланысты. Хлоропласт фотосинтез органоиды, саңырауқұлақта болмайды. Бір гифаның қабырғасы желінің бәрін білдірмейді. Төрт нұсқа сипатталған тұтас жіпшелер желісінің атауын дұрыс бермейді.

    Қайта орындауға ишара: Шарт бір құрылымды ма, әлде көптеген гифаның жиынтығын ба сипаттайды?

  3. Дұрыс жауап: Жемісті дене

    Жауап нұсқалары

    1. A.Өсімдік жемісі
    2. B.Нағыз тамыр
    3. C.Тұқымбүрі
    4. D.Жемісті денедұрыс
    5. E.Хлоропласт

    Түсіндірме

    Ереже: Кей саңырауқұлақтың жемісті денесі спора түзуге және таратуға қатысатын құрылым. Қалпақшалы саңырауқұлақта ол қалпақ пен түбіртектен тұруы мүмкін. Атауындағы «жемісті» сөзі өсімдіктің тұқымдары бар жемісімен толық бірдейлік білдірмейді. Ұғымдарды нақты қызметі арқылы ажыратамыз.

    Қолдану: Шарт жер үстіндегі спора түзетін қалпақшалы бөлікті сипаттайды. Сондықтан жемісті дене дұрыс. Бұл саңырауқұлақтың бүкіл денесі тек осы көрінетін бөліктен тұрады деген қорытынды емес. Оның қоректенетін мицелийі субстратта орналасуы мүмкін.

    Қате нұсқаларды ажырату: Өсімдік жемісі гүлден дамып, тұқыммен байланысты. Нағыз тамыр саңырауқұлақтың мүшесі емес. Тұқымбүрі тұқымды өсімдікке қатысты. Хлоропласт жасушалық органоид, берілген сыртқы құрылым емес. Төрт атау саңырауқұлақтың спора түзетін бөлігін дұрыс сипаттамайды.

    Қайта орындауға ишара: Көрінетін қалпақшаны қоректенетін мицелийден және өсімдік жемісінен ажырат.

  4. Дұрыс жауап: Гетеротрофты

    Жауап нұсқалары

    1. A.Гетеротрофтыдұрыс
    2. B.Фотосинтездік автотрофты
    3. C.Тек минералдық заттардан органикалық зат түзетін фотосинтездік
    4. D.Дайын органикалық заттарды пайдаланбайтын
    5. E.Өсімдік сияқты барлық қорегін хлоропластта түзетін

    Түсіндірме

    Ереже: Гетеротроф ағза дайын органикалық заттарды пайдаланады. Саңырауқұлақтар фотосинтез арқылы өз органикалық қорегін түзбейді және органикалық заттарды қоршаған ортадан алады. Жасуша қабырғасының болуы ағзаны автоматты түрде өсімдік етпейді. Қоректену типін энергия мен органикалық заттың көзі бойынша анықтаймыз.

    Қолдану: Шарт дайын органикалық заттардың сіңірілуін және хлоропласттың жоқтығын береді. Бұл гетеротрофты қоректенуге сәйкес. Саңырауқұлақтың орнынан қозғалмауы қоректенуін автотрофты деп тануға негіз емес. Нақты зат көзі қозғалыс ерекшелігінен маңыздырақ.

    Қате нұсқаларды ажырату: Фотосинтездік автотрофтық хлоропласттағы органикалық зат түзуімен байланысты. Минералдардан фотосинтезбен қорек түзу де шартқа сай емес. Органикалық заттарды пайдаланбайды деген жауап оларды сіңіруіне қайшы. Барлық қоректі хлоропластта түзу саңырауқұлақта болмайды. Төрт түсіндіру берілген қоректену жолын бұрмалайды.

    Қайта орындауға ишара: Дайын органикалық заттың қайдан алынатынын анықта, қабырға не қозғалысты негізгі өлшем етпе.

  5. Дұрыс жауап: Сыртқы ыдырату → еріген өнімдерді сіңіру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Сыртқы ыдырату → еріген өнімдерді сіңірудұрыс
    2. B.Ірі қатты қоректі ауызбен жұту → асқазанда қорыту
    3. C.Хлоропластта қант түзу → сол қантты жарықпен ыдырату
    4. D.Жеміс ішінде тұқым түзу → тұқымбүрін сіңіру
    5. E.Тек минералдарды сіңіру → барлық органикалық затты пайдаланбау

    Түсіндірме

    Ереже: Көп саңырауқұлақ қоректенгенде ферменттерін ортаға бөліп, күрделі заттарды сыртта ыдыратады. Еріген ұсақ өнімдер кейін дене бетімен сіңіріледі. Қоректің бастапқы көлемі мен сіңірілетін өнімнің айырмасын ескеру қажет. Бұл жануардың ауызбен қорек жұтуына ұқсамайтын жол.

    Қолдану: Шарт фермент бөлуді, сыртқы ыдырауды және кейінгі сіңірілуді кезекпен береді. Дұрыс жауап осы реттілікті сақтайды. Ферменттер арқылы ыдырау қоректік заттың ағзаға тұтас ірі бөлшек күйінде кіруін талап етпейді. Әр кезеңнің қай жерде жүретінін ажыратамыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Ауыз бен асқазан саңырауқұлақта жоқ. Хлоропласттағы қант түзу фотосинтезге қатысты. Жеміс пен тұқымбүрі өсімдіктің көбею құрылымдары. Органикалық затты пайдаланбау шарттағы қоректенуге қайшы. Төрт реттілік саңырауқұлақтың берілген қоректену жолын дұрыс көрсетпейді.

    Қайта орындауға ишара: Алдымен ыдырау ағзаның ішінде ме, сыртында ма жүретінін анықта.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.