Даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктер

Ереже: Гүлді өсімдіктерді мектептік жіктеуде даражарнақты және қосжарнақты топтарды тұқымжарнақ саны бойынша ажыратады. Даражарнақты ұрықта бір тұқымжарнақ болады. Бұл ұрықтық құрылымды жетілген өсімдіктің кейін шығатын барлық жапырақтарының санымен теңестіруге болмайды. Нақты қарастырылған кезең маңызды.

Қолдану: Шарт гүлді өсімдікті және оның ұрығындағы бір тұқымжарнақты береді. Сондықтан даражарнақтылар дұрыс. Тек «бір жапырақ» деген бақылау жеткіліксіз болар еді, бірақ мұнда дәл ұрықтың тұқымжарнағы анықталған. Топты осы нақты белгі бойынша таңдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Қосжарнақты ұрықта екі тұқымжарнақ болады. Қырықжапырақтар тұқымсыз өсімдіктер. Мүктер де тұқым түзбейді. Балдырда гүлді өсімдік ұрығындағы тұқымжарнақ құрылымы болмайды. Төрт топ шарттың толық белгілеріне сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Шарт жетілген жапырақты емес, ұрықтағы тұқымжарнақты санайтынын ескер.

Ереже: Даражарнақтылар атауы ұрықтағы бір тұқымжарнаққа негізделеді. Астық тұқымдасының бидай мен жүгері сияқты өсімдіктері осы топқа жатады. Қор жинайтын эндоспермді тұқымжарнақпен шатастырмау керек: екеуі бір тұқым құрамында болса да, бөлек құрылымдар.

Қолдану: Шарт бидай мен жүгерінің даражарнақты екенін береді. Сондықтан әр қалыпты ұрықта бір тұқымжарнақ болады. Сұрақ екі өсімдіктің тұқымжарнақтарын қосып санауды емес, әр ұрыққа тән санды анықтатуды көздейді. Өсімдіктің кейінгі жапырақ саны бұл жауапты өзгертпейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Екі саны қосжарнақты ұрыққа тән негізгі белгі. Үш, төрт және бес сандары берілген даражарнақты ұрықтың қалыпты тұқымжарнақ санын көрсетпейді. Гүл бөліктерінің үш еселі болуы тұқымжарнақ та үшеу дегенді білдірмейді. Төрт қате сан әртүрлі мүшелердің санын араластырудан туындауы мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Топ атауындағы «дара» сөзін ұрықтың нақты құрылымымен байланыстыр.

Ереже: Даражарнақтыларда бір тұқымжарнақ, көбіне параллель жүйкелену және шашақ тамыр жүйесі кездеседі. Белгілер жиынтығын пайдалану бір сыртқы белгіге сүйенуден сенімдірек. Жүйкелену мен тамыр үлгісінде ерекшеліктер болуы мүмкін, сондықтан оларды барлық өсімдікке абсолютті таратпаймыз.

Қолдану: Шарт үш белгіні және өсімдіктің гүлді екенін бірге береді. Бұл жиынтық даражарнақты өсімдікке сәйкес. Тұқымжарнақ саны нақты көрсетілгендіктен, тек жапырақтың сыртқы пішініне қарап басқа топты болжауға негіз жоқ. Әр белгі бір қорытындыны қолдайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Қосжарнақтының негізгі ұрықтық белгісі екі тұқымжарнақ. Қырықжапырақ тұқымсыз. Мүкте нағыз тамыр жүйесі жоқ. Бір тұқымжарнақ гүлді өсімдікті ашықтұқымды етпейді. Төрт қорытынды шарттағы толық құрылымдық белгілерді дұрыс біріктірмейді.

Қайта орындауға ишара: Белгілерді жеке-жеке тексеріп, олардың бір топқа сәйкес келетінін анықта.

Ереже: Үрмебұршақ — гүлді өсімдік, оның ұрығында екі тұқымжарнақ бар. Бұл мектептік жіктеудегі қосжарнақты топқа сәйкес. Қазіргі жүйелеуде гүлді өсімдіктердің туыстық топтары неғұрлым күрделі сипатталады, бірақ берілген тапсырма тұқымжарнақ санына негізделген негізгі салыстыруды қолданады.

Қолдану: Шарт үрмебұршақтағы екі тұқымжарнақты нақты көрсетеді. Сондықтан қосжарнақтылар дұрыс. Тұқым қабығын алып, тұқымжарнақтарды көргенде оларды бір тұқымның екі бөлігі ретінде қарастыру керек. Бұл екі бөлек тұқым бар деген мағына емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Даражарнақтыда бір тұқымжарнақ болады. Қырықжапырақ пен мүк тұқым түзбейді. Үрмебұршақ гүл мен жеміс түзеді, сондықтан қылқанжапырақты ашықтұқымды емес. Төрт топ берілген өсімдіктің тұқымжарнағы мен гүлді табиғатына сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Екі тұқымжарнақты екі жеке тұқыммен шатастырма.

Ереже: Астық тұқымдасының бидай, күріш және жүгері өсімдіктері даражарнақтыларға жатады. Бұршақ, алма, күнбағыс және емен мектептік салыстыруда қосжарнақты мысалдар ретінде қарастырылады. Бір қатарды бағалағанда оның бірінші өсімдігі дұрыс болса да, қалған екеуін міндетті түрде тексереміз.

Қолдану: Шарт үшеуі де даражарнақты болатын қатарды сұрайды. Бидай, күріш және жүгері осы талапқа толық сәйкес. Аралас қатарда бір даражарнақты өсімдіктің болуы бүкіл қатарды дұрыс етпейді. Сондықтан әр атауға топ сәйкестігі жеке тексеріледі.

Қате нұсқаларды ажырату: Бидайдан кейінгі бұршақ пен алма қосжарнақты. Жүгері бар қатарда күнбағыс пен бұршақ сәйкес емес. Күріш бар қатарда алма мен емен сәйкес емес. Соңғы қатардағы үш өсімдік қосжарнақты. Төрт қате қатардың ешқайсысында үш даражарнақты бірдей берілмеген.

Қайта орындауға ишара: Қатардағы әр өсімдікті жеке жіктеп, үшеуінің де талапқа сай болуын тексер.