Экожүйенің алуан түрлілігі

Ереже: Биологиялық алуан түрлілік тірі дүниенің бірнеше деңгейін қамтиды: бір түр ішіндегі генетикалық айырмашылықтар, түрлердің әртүрлілігі және экожүйелердің әртүрлілігі. Оны тек жануарлар санымен немесе өсімдіктер массасымен толық сипаттауға болмайды.

Қолдану: Шарт толық мағынаны сұрайды. Сондықтан тірі дүниенің үш деңгейін бірге қамтитын нұсқа сәйкес келеді. Климат пен бедер әртүрлілікке әсер етеді, бірақ өздері биологиялық әртүрліліктің осы деңгейлері емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Даралар саны түрлер санына тең емес: бір түрдің дарасы көп болуы мүмкін. Өсімдіктер массасы да түрлік құрамды немесе генетикалық айырмашылықтарды түгел көрсетпейді. Бір көрсеткішті өлшеу пайдалы болғанымен, оның биологиялық алуан түрліліктің қай жағын сипаттайтынын нақты атау қажет. Толық ұғымды бір көрсеткішпен шектеу дұрыс емес.

Қайта орындауға ишара: Бір түрдің ішіндегі, түрлер арасындағы және тіршілік орталары арасындағы айырмашылықтарды бөлек ойла.

Ереже: Экожүйелерді тіршілік ортасы бойынша құрлықтық, тұщы сулы және теңіздік ірі топтарға бөлуге болады. Әр топ ішінде көптеген нақты экожүйе түрлері бар; бұл ірі бөлу бүкіл әртүрлілікті үш нақты мекенмен ғана шектемейді.

Қолдану: Сұрақ ірі орта топтарын сұрайды. Орман, дала және шөл тек құрлық ішіндегі мысалдар; өзен мен көл су ортасының бір бөлігін ғана көрсетеді. Дұрыс нұсқа үш негізгі ортаны бірге қамтиды.

Қате нұсқаларды ажырату: Жағалау мен теңіз түбі теңіздік топтың ішіндегі мекендер, ал егістік пен бақ адам басқаруына қатысты мысалдар. Жіктеу белгісін ауыстыру нұсқаларды салыстыруды қиындатады. Нақты мекен атауларын негізгі ірі орта топтарымен шатастырмай, барлық жауапты бірдей ауқымда бағалау қажет.

Қайта орындауға ишара: Жауаптың бір орта ішіндегі мысалдардан ғана тұрмай, негізгі орталарды түгел қамтитынын тексер.

Ереже: Тұщы сулы экожүйелерге тұздылығы төмен ішкі су нысандары жатады. Берілген өзен мен көл осы шартқа сәйкес келеді; көл атауының өзі жеткіліксіз, өйткені табиғатта тұзды көлдер де кездеседі.

Қолдану: Шарт суының тұщы екенін нақты көрсетеді. Сондықтан жауапты су нысанының атауына ғана емес, көрсетілген тұздылық пен ортаға сүйеніп таңдаймыз. Өзеннің ағуы мен көлдің салыстырмалы тұйық болуы олардың осы ірі топқа бірге кіруіне кедергі емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Теңіздік орта тұзды мұхит және теңіз жүйелеріне қатысты. Орман, дала және шөл құрлық ортасының мысалдары; олардың жанында су нысандары болуы мүмкін, бірақ бұл көлдің өзін құрлықтық экожүйеге айналдырмайды. Нысан мен оны қоршаған аймақты бөлек қарастыру қажет.

Қайта орындауға ишара: Судың тұздылығы туралы берілген деректі пайдаланып, нысанның өз тіршілік ортасын анықта.

Ереже: Мұхит экожүйелері теңіздік ортаға жатады. Олардың суы табиғи түрде тұзды, ал жарық, тереңдік және ағыс жағдайлары әр бөлігінде өзгеше болуы мүмкін; бір ірі топқа жату барлық учаскенің жағдайы бірдей дегенді білдірмейді.

Қолдану: Шарт ашық мұхитты және тұзды суды нақты атайды. Сондықтан тұщы су не құрлық топтарын емес, теңіздік орта нұсқасын таңдаймыз. Мұхитта тіршілік ететін ағзалар әртүрлі болғанымен, ірі орта тобы осы белгімен анықталады.

Қате нұсқаларды ажырату: Дала, орман және шөл құрлықтағы мекендерді сипаттайды. Тұщы сулы орта мұхит суына сәйкес келмейді. Мұхит жағасындағы орманның болуы ашық мұхит экожүйесін орманға айналдырмайды. Жіктеуде зерттелетін жүйенің шекарасын және негізгі орта белгісін сақтап салыстыру маңызды.

Қайта орындауға ишара: Нысанның құрлықта ма, суда ма екенін, содан кейін судың тұздылығын анықта.

Ереже: Биотоп тірі бірлестік орналасқан, абиотикалық жағдайлары салыстырмалы біртекті мекенді сипаттайды. Мұнда топырақ, ылғал және басқа физикалық орта жағдайлары ескеріледі; біртектілік барлық көрсеткіштің әр нүктеде дәл бірдей екенін білдірмейді.

Қолдану: Сұрақ тірі ағзалар тобын емес, солардың мекенін сұрайды. Сондықтан ортаға қатысты анықтаманы таңдаймыз. Бірлестік пен оның тіршілік ортасы өзара байланысты болғанымен, осы екі ұғымды бөлек қарастыру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Популяция бір түр дараларына, фауна жануарлар құрамына, флора өсімдіктер құрамына қатысты. Қоректік деңгей ағзаның қорек байланысындағы орнын көрсетеді. Бұлардың ешқайсысы абиотикалық мекеннің анықтамасын толық алмастырмайды. Термин таңдағанда тірі құрам мен физикалық орта арасындағы айырманы сақтау маңызды.

Қайта орындауға ишара: Анықтамада тірі ағзалар жиынтығы ма, әлде олар орналасатын орта ма сипатталғанын тексер.