Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінЖаратылыстану · 6-сынып · 15 сұрақ

Қазақстандағы пайдалы қазбаларды өңдеу орталықтары

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

29-параграф · Оқулықтың 104–106-беттері · Сұрақ оқулықтың 104-бетіне негізделген

«Жаратылыстану» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Қазақстандағы пайдалы қазбаларды өңдеу орталықтары» тақырыбы, 29-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Кенді байыту үдерісінің негізгі мақсаты қандай?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Пайдалы құрамбөліктің үлесін арттыру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кендегі пайдалы құрамбөліктің үлесін азайту
    2. B.Пайдалы құрамды өзгертпей, тек ылғалын арттыру
    3. C.Кенді кез келген жағдайда бірден таза металлға айналдыру
    4. D.Кеннің геологиялық жасын өндіріс арқылы өзгерту
    5. E.Пайдалы құрамбөліктің үлесін арттырудұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Кенді байыту пайдалы минералдарды бос жыныстан мүмкіндігінше бөлуге бағытталады. Соның нәтижесінде қажетті құрамбөліктің үлесі жоғары өнім алынады. Байыту дайын таза металды балқытып алу әрекетімен бірдей емес, бұл өңдеудің бөлек сатысы.

    Қолдану: Сұрақ байытудың негізгі мақсатын сұрайды. Сондықтан пайдалы құрам үлесін арттыру дұрыс жауап болады. Әдіс кеннің қасиетіне сай таңдалады және барлық қажетсіз құрамды міндетті түрде толық жояды деген кепілдік бермейді. Нәтиже нақты құрам көрсеткішімен бағаланады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Байытуда пайдалы құрамбөлік бос жыныстан ішінара ажыратылып, оның үлесі артады. Бұл тек ылғал қосу немесе геологиялық жасты өзгерту емес. Концентрат әлі қоспа болуы мүмкін, сондықтан байытуды барлық жағдайда дайын таза металл алуымен теңестіру қате. Металл өндірудің кейінгі химиялық және металлургиялық кезеңдері бөлек қарастырылуы мүмкін; үдерістің негізгі мақсатын ажыратамыз.

    Қайта орындауға ишара: Бастапқы кен мен байытылған өнімдегі пайдалы заттың үлесі қалай өзгеретінін ойла.

  2. Дұрыс жауап: Концентрат

    Жауап нұсқалары

    1. A.Бос жыныс
    2. B.Концентратдұрыс
    3. C.Байыту қалдығы
    4. D.Шикі кен
    5. E.Аршынды жыныс

    Түсіндірме

    Ереже: Концентрат байыту нәтижесінде пайдалы құрамбөлігі көбірек шоғырланған өнімді білдіреді. Ол әлі қоспалардан тұруы мүмкін және міндетті түрде таза металл емес. Байытуда концентратпен қатар қалдық өнім де шығуы мүмкін, сондықтан барлық соңғы өнімді бір атаумен атамаймыз.

    Қолдану: Шарт пайдалы минерал үлесі жоғары өнімді нақтылайды. Бұл концентратқа сәйкес келеді. Бастапқы шикі кен өңдеуге дейінгі материал, ал бос жыныс пен қалдық пайдалы өніммен бірдей рөл атқармайды. Атауды құрам мен өндірістік қызмет арқылы танимыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қалдықта пайдалы зат мүлде жоқ деп әмбебап айтуға болмайды, бірақ ол сұралған негізгі шоғырланған өнім емес. Аршынды жыныс кенге жету үшін алынатын қабат болуы мүмкін. Осы атауларды бір-біріне алмастыру өңдеу тізбегін шатастырады.

    Қайта орындауға ишара: Өнімнің пайдалы құрам үлесі артқан ба, әлде бөлу кезінде сыртқа шығарылған материал ма, анықта.

  3. Дұрыс жауап: Ұсату және майдалау

    Жауап нұсқалары

    1. A.Дайын металды прокаттау
    2. B.Дайын бұйымды бояу
    3. C.Таза металдан сым созу
    4. D.Ұсату және майдалаудұрыс
    5. E.Соңғы бұйымды қаптамаға салу

    Түсіндірме

    Ереже: Кендегі пайдалы минералдар басқа жыныспен бірге байланысқан болуы мүмкін. Ұсату мен майдалау бөлшек өлшемін азайтып, минерал түйірлерін кейінгі бөлуге дайындайды. Қажетті ұсақтық технологияға сай таңдалады, барлығын шексіз майдалау міндетті тиімді емес.

    Қолдану: Сұрақ байыту алдындағы дайындау әрекетін сұрайды. Ұсату және майдалау осы кезеңге сәйкес келеді. Дайын металл немесе бұйым әлі алынбағандықтан, оларды өңдеуге арналған кейінгі әрекеттер мұнда негізгі жауап бола алмайды. Өңдеу тізбегінің ретін сақтау қажет.

    Қате нұсқаларды ажырату: Прокаттау мен сым созу металлға пішін береді. Бояу мен қаптамаға салу дайын бұйым кезеңіне қатысты. Бұлар шикі кендегі минералдарды бөлуге дайындаудың орнына жүрмейді. Бастапқы материалдың қай сатыда тұрғанына назар аудару маңызды.

    Қайта орындауға ишара: Қай әрекет кен түйірін кішірейтеді, ал қайсысы дайын өнімге пішін береді, ажырат.

  4. Дұрыс жауап: 3 есе

    Жауап нұсқалары

    1. A.2 есе
    2. B.3 еседұрыс
    3. C.4 есе
    4. D.40 есе
    5. E.80 есе

    Түсіндірме

    Ереже: Бір шаманың екіншісінен неше есе үлкен екенін табу үшін соңғы мән бастапқы мәнге бөлінеді. Екі көрсеткіш те массалық үлес және бірдей пайыз бірлігімен берілген. Үлестің артуын өнімнің жалпы массасы артты деген қорытындымен шатастыруға болмайды.

    Қолдану: Алпыс пайызды жиырма пайызға бөлеміз: 60 ÷ 20 = 3. Демек, концентраттағы пайдалы құрамның үлесі үш есе жоғары. Бұл бастапқы кен мен концентраттың толық массалары туралы мәлімет бермейді, өйткені олар шартта көрсетілмеген.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қырық — пайыздық тармақпен алынған айырма, еселік қатынас емес. Сексен қосындыдан шығады. Екі мен төрт берілген бөліндіге сәйкес келмейді. Сұрақ айырманы емес, неше есе артқанын сұрайтынын ажырату қажет.

    Қайта орындауға ишара: Еселік өзгерісті табу үшін бірдей бірліктегі соңғы мәнді бастапқысына бөл.

  5. Дұрыс жауап: Магнит өрісіне әсерлену айырмашылығы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тек судағы ерігіштік айырмашылығы
    2. B.Тек қайнау температурасының айырмашылығы
    3. C.Тек жарық өткізу айырмашылығы
    4. D.Магнит өрісіне әсерлену айырмашылығыдұрыс
    5. E.Тек дәм айырмашылығы

    Түсіндірме

    Ереже: Магниттік бөлуде бөлшектердің магнит өрісіне әртүрлі жауап беруі пайдаланылады. Кей минерал өріске көбірек тартылып, басқа құрамнан бөлінуі мүмкін. Барлық металл немесе барлық кен бірдей магниттік қасиетке ие емес, сондықтан әдіс құрамға сай таңдалады.

    Қолдану: Сұрақ нақты магниттік байытуды атайды. Сондықтан магнит өрісіне әсерлену айырмасы негізгі жауап. Бөлшектің түсі немесе атауы емес, физикалық магниттік қасиеті бөлу механизмін анықтайды. Тиісті қасиет айырмасы болмаса, осы әдіс жеткілікті тиімді болмауы мүмкін.

    Қате нұсқаларды ажырату: Ерігіштік пен қайнау температурасы басқа бөлу тәсілдеріне негіз болуы мүмкін. Жарық өткізу де өзге қасиет. Дәмін тату кенді зерттеудің қауіпсіз тәсілі емес және магниттік механизмге қатысы жоқ. Әдіс атауын қолданылатын қасиетпен байланыстыру керек.

    Қайта орындауға ишара: Бөлуге пайдаланылатын өрістің түрін бөлшек қасиетімен сәйкестендір.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.