Тұрмыстағы химия
26-параграф · Оқулықтың 95–96-беттері · Сұрақ оқулықтың 95-бетіне негізделген
«Жаратылыстану» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Тұрмыстағы химия» тақырыбы, 26-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ыдыс жуғыш сұйықтық пен кір жуу ұнтағының ортақ қолданылу саласы қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Тұрмыстық жуу және тазалау
Жауап нұсқалары
- A.Тағамды дәмдеу
- B.Өсімдікті тыңайту
- C.Қозғалтқышты майлау
- D.Құрылысты цементтеу
- E.Тұрмыстық жуу және тазалаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Тұрмыстық химия өнімдері үйдегі жуу, тазалау және күтім жұмыстарына арналады. Әр өнімнің нақты қолданылатын беті мен мақсаты болады. Бір топқа жатуы олардың бірін кез келген жағдайда екіншісінің орнына қолдануға болады дегенді білдірмейді.
Қолдану: Екі өнім де күнделікті тазалық міндетін орындайды. Ыдыс жуғыш сұйықтық ыдысқа, кір жуу ұнтағы тоқыма бұйымына арналған. Ортақ сала осы қолданылуларды біріктіреді, бірақ нақты қолдану тәртібін қаптамадағы нұсқаудан білу қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Тағам дәмдеу, тыңайту, майлау және цементтеу басқа мақсаттар. Өнімнің сұйық не ұнтақ болуы оның тағамға немесе өсімдікке жарамдылығын дәлелдемейді. Жіктеуде сыртқы түрге емес, көрсетілген қызметіне сүйену керек.
Қайта орындауға ишара: Екі өнімнің қандай жұмыс үшін шығарылғанын салыстыр.
Дұрыс жауап: Пайдалану нұсқаулығы мен ескерту таңбасынан
Жауап нұсқалары
- A.Ұқсас атаулы басқа өнімнің нұсқаулығынан
- B.Тек жарнаманың қысқаша ұранынан
- C.Пайдалану нұсқаулығы мен ескерту таңбасынандұрыс
- D.Бұрын қолданылған басқа өнімнің мөлшерінен
- E.Тек өнімнің иісі мен түсін салыстырудан
Түсіндірме
Ереже: Пайдалану нұсқаулығы өнімге тән қолдану тәртібін береді. Онда мөлшер, шектеу, қажетті сақтық және қандай бетке қолдануға болатыны көрсетілуі мүмкін. Ұқсас қаптама немесе бірдей иіс өнімдердің құрамы мен талабын бірдей етпейді.
Қолдану: Сұрақ бірнеше нақты қолдану шартын сұрайды. Сол деректердің негізгі көзі — өнімнің өз нұсқаулығы және ескертуі. Егер мәлімет түсініксіз болса, оқушы өздігінен тәжірибе жасамай, ересек адамнан түсіндіруін сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Атауы немесе иісі ұқсас өнімдердің құрамы мен қолдану шарты әртүрлі болуы мүмкін. Басқа өнімнің мөлшерін автоматты көшіру дұрыс емес. Жарнама толық нұсқаулықтың орнына жүрмейді. Нақты өнімге арналған мәліметті оқып, белгісіз жағдайды жауапты ересекпен анықтау қажет; нұсқаулық болмаған затты танысқа ұқсайды деп қолдануға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Дерек дәл осы өнімге қатысты ма және толық қолдану шартын бере ме, тексер.
Дұрыс жауап: Өнімді сақтауға арналған ыдыс және ақпарат көзі болу
Жауап нұсқалары
- A.Өнімді сақтауға арналған ыдыс және ақпарат көзі болудұрыс
- B.Тек тасымалдау салмағын көрсету және барлық мөлшерді теңестіру
- C.Тек өнімдерді араластыру ыдысы болу және нұсқауды алмастыру
- D.Тек жарнамалық белгі болу және сақтау талабын қажетсіз ету
- E.Тек қалдық жинау ыдысы болу және барлық өнімге ортақ мерзім белгілеу
Түсіндірме
Ереже: Қаптама өнімді белгіленген жағдайда сақтауға көмектеседі және оның атауы, мақсаты, құрамы мен ескертуі туралы ақпарат береді. Қаптаманың бүтіндігі маңызды, бірақ ол кез келген сақтауға толық кепілдік емес. Температура мен басқа сақтау шарттары да орындалуы қажет.
Қолдану: Сұрақ екі негізгі қызметті бірге сұрайды. Ыдыс болу және ақпарат жеткізу осы қызметтерге сәйкес келеді. Өнімді басқа белгісіз бөтелкеге құю оның атауы мен нұсқауын жоғалтып, қате қолдану қаупін арттыруы мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Түпнұсқа қаптама өнімді сақтауға лайықталған және таңбасында қолдану мен қауіп туралы ақпарат беріледі. Оны араластыру ыдысы деп қабылдау немесе сақтау шартын қажетсіз санау қате. Әртүрлі өнімдердің мөлшері мен мерзімі бірдей болмайды. Қаптама жарнамалық көріністен бөлек нақты қызмет атқарады; оның ақпаратын басқа өнімге тексермей көшіруге болмайды.
Қайта орындауға ишара: Өнімді сақтау қызметі мен тұтынушыға мәлімет беру қызметін бірге ізде.
Дұрыс жауап: Сұйық
Жауап нұсқалары
- A.Қатты
- B.Газ
- C.Плазма
- D.Сұйықдұрыс
- E.Бір мезетте барлық негізгі күй
Түсіндірме
Ереже: Сұйық заттың көлемі салыстырмалы сақталып, пішіні ыдысына бейімделеді. Тұрмыстық өнімді физикалық сипатына қарай сипаттағанда сұйық және қатты сияқты күй атаулары қолданылады. Гель мен аэрозольді міндетті түрде жаңа негізгі агрегаттық күй деп санауға болмайды.
Қолдану: Шарт еркін құйылатын және ыдыс пішінін қабылдайтын өнімді береді. Осы белгілер сұйыққа сәйкес келеді. Сұрақ оның тазалау мақсатын емес, берілген температурадағы физикалық күйін анықтауды талап етеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Қатты дене әдетте өз пішінін сақтайды. Газ ыдыстың қолжетімді көлемін толтыруға бейім, ал плазма кәдімгі жуу сұйықтығына тән емес. Барлық күй бір мезетте бар деуге шартта дәлел жоқ. Бақыланған қасиеттерді пайдалану жеткілікті.
Қайта орындауға ишара: Пішін мен көлемнің ыдысқа тәуелділігін салыстыр.
Дұрыс жауап: Қатты күйде
Жауап нұсқалары
- A.Сұйық күйде
- B.Газ күйінде
- C.Плазма күйінде
- D.Қатты күйдедұрыс
- E.Тек су буы күйінде
Түсіндірме
Ереже: Ұнтақ — көптеген ұсақ қатты бөлшектердің жиынтығы. Оның сусып құйылуы әр түйірдің сұйық екенін білдірмейді. Түйірлер бір-біріне қатысты қозғалады, бірақ жеке бөлшектерінің материалы қатты күйін сақтайды.
Қолдану: Сұрақ ұнтақ үйіндісінің пішінін емес, түйірлердің күйін сұрайды. Құрғақ түйірлер қатты болғандықтан, сол жауап таңдалады. Ұнтақты ыдысқа төккенде оның ыдысқа бейімделуі бөлшектердің орын ауыстыруынан болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Сусымалылықты сұйықтықпен шатастыру қате. Газ немесе бу жеке қатты түйірлер түзбейді, плазма да кәдімгі кір жуу ұнтағының күйі емес. Материалдың күйін оның ұсақталу деңгейінен бөлек қарастыру қажет.
Қайта орындауға ишара: Үйінді мен оны құрайтын жеке түйірдің қасиетін ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Органикалық және бейорганикалық заттар
- Бейтарап қышқыл және сілтілі орта
- Бейтараптандыру реакциясы
- Табиғи және жасанды материалдар
- Тұрмыстық химияны қолданудағы қауіпсіздік ережелері
- Қазақстанның жер қойнауы байлықтары
- Қазақстандағы пайдалы қазбаларды өңдеу орталықтары
- Өндіруші өнеркәсіптің қоршаған ортаға әсері
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.