Заттардың қасиеті
19-параграф · Оқулықтың 62–67-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Заттардың қасиеті» тақырыбы, 19-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Күкірттің сары болуын сипаттайтын физикалық қасиет қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Түс
Жауап нұсқалары
- A.Тығыздық
- B.Түсдұрыс
- C.Жылуөткізгіштік
- D.Электрөткізгіштік
- E.Ерігіштік
Түсіндірме
Ереже: Түс — заттың көрінетін жарықпен әрекеттесуіне байланысты қабылданатын физикалық қасиет.
Қолдану: Күкірттің сары немесе мыстың қызғылт реңін сипаттағанда жаңа зат түзілмейді. Сондықтан бұл қасиетті химиялық әрекеттесу қабілетімен теңестірмейміз. Қабылданатын рең жарық пен беттің жағдайына да байланысты болуы мүмкін; бір ғана көрінетін белгі арқылы белгісіз затты толық анықтау жеткіліксіз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тығыздық масса мен көлемге, жылуөткізгіштік жылудың берілуіне, электрөткізгіштік токқа қатысты. Ерігіштік ерітінді түзу қабілетін сипаттайды. Шартта көру арқылы байқалатын рең берілген, басқа қасиеттің өлшеуі орындалмаған.
Қайта орындауға ишара: Жаңа зат түзбей көрінетін реңнің сипатталуын байқа.
Дұрыс жауап: Түс
Жауап нұсқалары
- A.Жылуөткізгіштік
- B.Электрөткізгіштік
- C.Түсдұрыс
- D.Ерігіштік
- E.Тығыздық
Түсіндірме
Ереже: Түс — заттың көрінетін жарықпен әрекеттесуіне байланысты қабылданатын физикалық қасиет.
Қолдану: Күкірттің сары немесе мыстың қызғылт реңін сипаттағанда жаңа зат түзілмейді. Сондықтан бұл қасиетті химиялық әрекеттесу қабілетімен теңестірмейміз. Қабылданатын рең жарық пен беттің жағдайына да байланысты болуы мүмкін; бір ғана көрінетін белгі арқылы белгісіз затты толық анықтау жеткіліксіз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тығыздық масса мен көлемге, жылуөткізгіштік жылудың берілуіне, электрөткізгіштік токқа қатысты. Ерігіштік ерітінді түзу қабілетін сипаттайды. Шартта көру арқылы байқалатын рең берілген, басқа қасиеттің өлшеуі орындалмаған.
Қайта орындауға ишара: Жаңа зат түзбей көрінетін реңнің сипатталуын байқа.
Дұрыс жауап: Түс
Жауап нұсқалары
- A.Түсдұрыс
- B.Электрөткізгіштік
- C.Ерігіштік
- D.Тығыздық
- E.Жылуөткізгіштік
Түсіндірме
Ереже: Түс — заттың көрінетін жарықпен әрекеттесуіне байланысты қабылданатын физикалық қасиет.
Қолдану: Күкірттің сары немесе мыстың қызғылт реңін сипаттағанда жаңа зат түзілмейді. Сондықтан бұл қасиетті химиялық әрекеттесу қабілетімен теңестірмейміз. Қабылданатын рең жарық пен беттің жағдайына да байланысты болуы мүмкін; бір ғана көрінетін белгі арқылы белгісіз затты толық анықтау жеткіліксіз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тығыздық масса мен көлемге, жылуөткізгіштік жылудың берілуіне, электрөткізгіштік токқа қатысты. Ерігіштік ерітінді түзу қабілетін сипаттайды. Шартта көру арқылы байқалатын рең берілген, басқа қасиеттің өлшеуі орындалмаған.
Қайта орындауға ишара: Жаңа зат түзбей көрінетін реңнің сипатталуын байқа.
Дұрыс жауап: Тығыздық
Жауап нұсқалары
- A.Түс
- B.Ерігіштік
- C.Жылуөткізгіштік
- D.Электрөткізгіштік
- E.Тығыздықдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Тығыздық — бірлік көлемге келетін масса, яғни массаның көлемге қатынасы.
Қолдану: Көлемдері бірдей екі үлгінің массалары әртүрлі болса, олардың тығыздықтары да әртүрлі. Ал көлемдері белгісіз болса, ауырлау үлгіні бірден тығыздау деуге болмайды. Салыстыруда температура мен материал күйін де ескереді. Бұл қасиет тек дененің жалпы ауырлығын емес, масса мен көлем байланысын сипаттайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Түс реңге, ерігіштік ерітінді түзуге, жылуөткізгіштік жылуға, электрөткізгіштік токқа қатысты. Қажетті қасиет массаны көлеммен байланыстырады; бір үлгінің массасы ғана өлшенсе, көлем туралы дерексіз оның мәні анықталмайды.
Қайта орындауға ишара: Массаны оның алып жатқан көлемімен байланыстыратын қатынасты ойла.
Дұрыс жауап: Тығыздық
Жауап нұсқалары
- A.Ерігіштік
- B.Жылуөткізгіштік
- C.Тығыздықдұрыс
- D.Электрөткізгіштік
- E.Түс
Түсіндірме
Ереже: Тығыздық — бірлік көлемге келетін масса, яғни массаның көлемге қатынасы.
Қолдану: Көлемдері бірдей екі үлгінің массалары әртүрлі болса, олардың тығыздықтары да әртүрлі. Ал көлемдері белгісіз болса, ауырлау үлгіні бірден тығыздау деуге болмайды. Салыстыруда температура мен материал күйін де ескереді. Бұл қасиет тек дененің жалпы ауырлығын емес, масса мен көлем байланысын сипаттайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Түс реңге, ерігіштік ерітінді түзуге, жылуөткізгіштік жылуға, электрөткізгіштік токқа қатысты. Қажетті қасиет массаны көлеммен байланыстырады; бір үлгінің массасы ғана өлшенсе, көлем туралы дерексіз оның мәні анықталмайды.
Қайта орындауға ишара: Массаны оның алып жатқан көлемімен байланыстыратын қатынасты ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.