Қобыланды батыр
3-параграф · Оқулықтың 25–54-беттері
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Қобыланды батыр» тақырыбы, 3-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Қобыланды батыр» жырында басты қаһарманның ерлік сапарлары қандай қоғамдық құндылықпен байланысты?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
- 1
Дұрыс жауап: Елдің қауіпсіздігін сақтау
Жауап нұсқалары
- A.Жеке дәулетті бәрінен жоғары қою
- B.Атақ үшін елден безу
- C.Бейбіт еңбекті менсінбеу
- D.Туыстық байланысты үзу
- E.Елдің қауіпсіздігін сақтаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Батырлық жыр қаһарманның ерлігін елдік мүддемен байланыстыра бейнелейді.
Қолдану: Қобыландының жорықтары жұртты жаудан қорғау идеясымен ұштасады. Батырдың күші жеке басының артықшылығы ғана емес, ел қауіпсіздігіне қызмет етеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ерлікті тек атақ не байлық іздеумен түсіндіру жырдағы қоғамдық мақсатты тарылтады. Кейіпкердің кімнің мүддесі үшін күрескені маңызды.
Қайта орындауға ишара: Батырдың ерлігі өзінен басқа кімдердің тыныштығына қызмет ететінін ойла.
Дұрыс жауап: Тоқтарбай
Жауап нұсқалары
- A.Қазанғап
- B.Байбөрі
- C.Ерназар
- D.Мергенбай
- E.Тоқтарбайдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Эпостағы әке мен бала қатынасы кейіпкерлердің бастапқы таныстырылуынан анықталады.
Қолдану: Тоқтарбай мен Аналық ұзақ уақыт перзент тілейді; Қобыланды олардың ұлы ретінде таныстырылады.
Қате нұсқаларды ажырату: Байбөрі мен Қазанғап сияқты әке есімдері басқа туындылардан таныс болғанымен, бұл отбасыға қатысты емес.
Қайта орындауға ишара: Батырдың анасының жұбайын және перзент тілеген жұпты еске түсір.
Дұрыс жауап: Аналық
Жауап нұсқалары
- A.Аналықдұрыс
- B.Құртқа
- C.Қарлығаш
- D.Гүлбаршын
- E.Ақжүніс
Түсіндірме
Ереже: Кейіпкердің анасы, жары және қарындасы әртүрлі туыстық рөлді атқарады.
Қолдану: Аналық — Тоқтарбайдың жұбайы және Қобыландының анасы. Құртқа батырдың жары, Қарлығаш қарындасы ретінде көрінеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Батырға жақын әйел кейіпкерлердің бәрін бір туыстық рөлге жатқызу дұрыс емес; қатынасын жеке анықта.
Қайта орындауға ишара: Жыр басында перзент тілеген әйелді кейінгі жары мен қарындасынан ажырат.
Дұрыс жауап: Қарлығаш
Жауап нұсқалары
- A.Құртқа
- B.Аналық
- C.Қарлығашдұрыс
- D.Гүлбаршын
- E.Ақжүніс
Түсіндірме
Ереже: Қарындас — ер адамға қатысты өзінен кіші қыз бауырдың туыстық атауы.
Қолдану: Жырда Қарлығаш Қобыландының қарындасы ретінде аталады; Аналық анасы, Құртқа жары болғандықтан бұл сұраққа сәйкес келмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Кейіпкердің батырға көмектесуі оның туыстық рөлін өзгертпейді; көмек пен туыстықты араластырма.
Қайта орындауға ишара: Батырмен бір отбасында өскен қыз бауырды анықта.
Дұрыс жауап: Құртқа
Жауап нұсқалары
- A.Аналық
- B.Қарлығаш
- C.Құртқадұрыс
- D.Гүлбаршын
- E.Ақжүніс
Түсіндірме
Ереже: Батырлық жырда қаһарманға ақылмен және қамқор іспен көмектесетін жар бейнесі маңызды орын алады.
Қолдану: Құртқа Тайбурылды баптап, сапардың қиындығын ескертеді. Сұрақ осы екі қызметті атқарған жарды сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Аналық пен Қарлығаштың туыстық орны басқа; өзге жырлардағы жар есімдерін осы оқиғаға көшірме.
Қайта орындауға ишара: Тұлпарды дайындаған адам мен батырдың жарының бір тұлға екенін ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.