Дүниежүзі елдерінің экономикалық географиялық жағдайы
62-параграф · Оқулықтың 237–238-беттері
«География» оқулығының (7-сынып, Атамұра, 2025) «Дүниежүзі елдерінің экономикалық географиялық жағдайы» тақырыбы, 62-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Елдің сыртқы өткізу нарықтарына, жеткізушілеріне және өндіріс орталықтарына қатысты орны қарастырылады. Бұл…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Экономикалық географиялық жағдай
Жауап нұсқалары
- A.Демографиялық-географиялық жағдай
- B.Физикалық-географиялық жағдай
- C.Экономикалық географиялық жағдайдұрыс
- D.Саяси-географиялық жағдай
- E.Математикалық-географиялық жағдай
Түсіндірме
Ереже: Экономикалық-географиялық жағдай нысанның шаруашылық үшін маңызды сыртқы нысандарға қатысты орналасуын сипаттайды. Нарық, жеткізуші және өндіріс орталықтары осы байланыстарға кіреді. Саясат немесе табиғат экономикаға әсер еткенімен, сұрақ нақты шаруашылық қатынасын бергенде экономикалық түр анықталады. Жалпы географиялық жағдай осы нақты түрден кең ұғым болып табылады.
Қолдану: Шарт өткізу нарығын, жеткізушіні және өндіріс орталығын атайды. Сондықтан экономикалық-географиялық жағдай дұрыс. Бұл елдің тек координатасын немесе басқа мемлекеттің саяси ұстанымын анықтау емес. Аталған нысандардың экономикалық қызметін бірге қарастыру жауаптың нақты түрін тануға көмектеседі және жалпы атауды тар сипаттамамен шатастырудан сақтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Демографиялық түр халыққа қатысты. Физикалық түр табиғи нысандарды қарастырады. Саяси түр саяси қатынастарға бағытталған. Математикалық түр координатаға сүйенеді; бұл төрт түр берілген сыртқы шаруашылық қатынасының нақты атауы емес.
Қайта орындауға ишара: Сипаттамада нарық пен жеткізуші сияқты қандай қызметтік нысандар аталған?
Дұрыс жауап: Саяси географиялық жағдай
Жауап нұсқалары
- A.Көліктік-географиялық жағдай
- B.Математикалық-географиялық жағдай
- C.Экономикалық-географиялық жағдай
- D.Физикалық-географиялық жағдай
- E.Саяси географиялық жағдайдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Саяси-географиялық жағдай мемлекеттердің саяси шекараларына, қатынастарына және саяси ұйымдарға қатысты орналасуымен байланысты. Одақ пен даулы аймақтың саяси маңызы осы сипаттамада ескеріледі. Мұндай қатынастар тарихи кезеңге қарай өзгереді. Сондықтан қазіргі нақты одақ мүшелерін растамай тізу орнына берілген белгінің түрін анықтауға болады.
Қолдану: Шарт әскери одақ, мемлекетаралық қатынас және даулы шекара аймағын береді. Сондықтан саяси-географиялық жағдай дұрыс. Бұл нысандар экономикалық шығынға әсер етуі мүмкін, бірақ зерттеу өлшемі дәл саяси қатынастар ретінде берілген. Жауап нақты елдің саяси бағытын бағаламайды, тек географиялық сипаттау түрін анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Көліктік түр жол қатынасын сипаттайды. Математикалық түр координатаға қатысты. Экономикалық түр шаруашылық байланысына бағытталған. Физикалық түр табиғи нысандарды қарастырады; төрт түр шарттағы саяси қатынастардың нақты атауын алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Одақ пен даулы шекараның саяси сипатын ескер.
Дұрыс жауап: Көліктік географиялық
Жауап нұсқалары
- A.Нарықтық
- B.Рекреациялық географиялық
- C.Өнеркәсіптік географиялық
- D.Демографиялық
- E.Көліктік географиялықдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Көліктік-географиялық компонент шаруашылық нысанының тасымал желілеріне және көлік бағыттарына қатысты орнын сипаттайды. Ол шикізат жеткізу мен өнім өткізудің қолжетімділігіне ықпал етуі мүмкін. Бірақ жолға жақындық барлық шығынды автоматты түрде азайтпайды. Нақты жол сапасы, өткізу қабілеті және ұйымдастыру да бөлек қаралады.
Қолдану: Шарт теміржол, автожол және порт бағытына жақындықты атайды. Сондықтан көліктік-географиялық дұрыс. Нарық немесе еңбек қоры осы жолмен байланысуы мүмкін, бірақ сұрақ оларды емес, тасымал желісіне қатысты орынды бағалайды. Жауапты зерттеу нысанының нақты қызметтік мағынасы бойынша анықтау қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Нарықтық компонент сатып алушыларға қатысты. Рекреациялық компонент демалыс орындарына бағытталған. Өнеркәсіптік компонент өндіріс орталықтарын сипаттайды. Демографиялық компонент халық пен еңбек қорын қарастырады; берілген жолдар мен порттар тікелей көлік компонентіне жатады.
Қайта орындауға ишара: Талдау нақты қандай желілердің қолжетімділігін өлшеп отыр?
Дұрыс жауап: Нарықтық
Жауап нұсқалары
- A.Демографиялық
- B.Көліктік географиялық
- C.Нарықтықдұрыс
- D.Өнеркәсіптік географиялық
- E.Агрогеографиялық
Түсіндірме
Ереже: Нарықтық компонент өнімді сатып алушыларға және өткізу орындарына қатысты жағдайды сипаттайды. Ол өнімге сұранысты және сату мүмкіндігін қарастыруға көмектеседі. Халық саны тұтынуға әсер етсе де, нарықтық талдау демографиялық санақпен бірдей емес. Сұрақта қандай қажеттілік және қандай нысан бағаланғанын ажырату қажет.
Қолдану: Шарт сатып алушылар мен өнім өткізу орталықтарына жақындықты нақты береді. Сондықтан нарықтық дұрыс. Жақын жолдың немесе өндіріс орындарының болуы қосымша артықшылық болуы мүмкін, бірақ берілген зерттеу олардың өзін өлшемейді. Нақты өнімге сұраныс пен сатуға қолжетімділік нарықтық мағынаны анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Демографиялық компонент халық құрамын сипаттайды. Көліктік компонент жол мен тасымал бағыттарына қатысты. Өнеркәсіптік компонент өндіріс орталықтарын қарастырады. Агрогеографиялық компонент ауылшаруашылық аудандарына бағытталған; бұл төрт атау берілген өткізу сұранысын тікелей білдірмейді.
Қайта орындауға ишара: Нысандар өнімді өндіре ме, таси ма, әлде сатып ала ма?
Дұрыс жауап: Өнеркәсіптік географиялық
Жауап нұсқалары
- A.Өнеркәсіптік географиялықдұрыс
- B.Рекреациялық географиялық
- C.Агрогеографиялық
- D.Демографиялық
- E.Көліктік географиялық
Түсіндірме
Ереже: Өнеркәсіптік-географиялық компонент өнеркәсіп орталықтарына және өндірістік байланыстарға қатысты орынды сипаттайды. Кәсіпорындар шикізат, бөлшек немесе аралық өнім жеткізу арқылы байланысуы мүмкін. Мұндай байланыс бір аумақта барлық сала міндетті түрде болуы керек деген шарт емес. Негізгі зерттеу нысаны өндірістік орталықтар болғанда осы компонент анықталады.
Қолдану: Шарт металлургия мен машина жасау орталықтарын және олармен өндірістік байланысты береді. Сондықтан өнеркәсіптік-географиялық дұрыс. Жол мен еңбек қоры жобада қосымша бағалануы мүмкін, бірақ сұрақ нақты өндіріс орталықтарының орнына қатысты. Бір жобада бірнеше компонент қарастырылғанымен, берілген белгіге ең тікелей атау таңдалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Рекреациялық компонент демалыс орындарын қарастырады. Агрогеографиялық компонент ауылшаруашылық аудандарына қатысты. Демографиялық компонент халық құрамына бағытталған. Көліктік компонент тасымал желісін бағалайды; төрт атау шарттағы өндіріс орталықтары мен олардың тікелей байланысын алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Салыстырылып жатқан нысандардың негізгі қызметі өндіріс пе?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Дүниежүзілік шаруашылықтың салалары Ауылшаруашылығы және өнеркәсіп
- Дүниежүзілік шаруашылық пен өнеркәсіп салалары
- Сарамандық жұмыс Дүниежүзінің табиғи байлықтары
- Дүниежүзі елдерінің географиялық орны
- Сарамандық жұмыс Елдердің физикалық географиялық және экономикалық географиялық жағдайы
- Елдердің географиялық жағдайын жақсарту жолдары
- Құрлықішілік мемлекеттер
- Архипелагта орналасқан мемлекеттер
Сұрақтар «География» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2025.