Дүниежүзілік шаруашылықтың салалары Ауылшаруашылығы және өнеркәсіп

Ереже: Дүниежүзілік шаруашылық экономикалық байланыстар арқылы бірігетін ұлттық шаруашылықтардың тарихи қалыптасқан жиынтығы. Ол бір ғана саладан немесе бір кәсіпорыннан тұрмайды. Елдер арасындағы байланыс сауда, инвестиция, өндіріс және еңбек алмасу арқылы іске асуы мүмкін. Байланыстың болуы барлық елдің экономикасы бірдей дамыған дегенді білдірмейді.

Қолдану: Шарт бүкіл әлем елдерінің ұлттық шаруашылықтарын және олардың өзара байланысын атайды. Сондықтан дүниежүзілік шаруашылық дұрыс. Жеке аймақ немесе бір экономикалық сала бұл ауқымды толық қамтымайды. Дұрыс ұғымды анықтау үшін нысанның кеңістіктік көлемі мен оның құрамдас бөліктерін бірге қарастыру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Ұлттық шаруашылық бір елге қатысты. Салалық кешен байланысты салаларды біріктіреді. Аймақ шаруашылығы белгілі аумақты қамтиды. Кәсіпорын шаруашылығы жеке өндірістік ұйым деңгейінде; бұл төрт деңгей барлық ұлттық шаруашылықтардың әлемдік жиынтығына тең емес.

Қайта орындауға ишара: Барлық елдік экономикаларды қамтитын ауқымға назар аудар.

Ереже: Экономикалық қызметті жіктеу үшін нақты орындалатын жұмысты анықтайды. Егін өсіру табиғи жағдай мен тірі өсімдіктің өсуіне сүйенетін бастапқы өндіріс болғандықтан бірінші секторға жатады. Астықты ұнға өңдеу және дайын өнімді сату өзге әрекеттер. Бір шаруашылық бірнеше қызмет атқарса, олар бөлек жіктелуі мүмкін.

Қолдану: Шарт тек бидай өсіру мен жинауды береді және секторлардың мазмұнын нақтылайды. Сондықтан бірінші сектор дұрыс. Өнім кейін зауытта өңделуі немесе дүкенде сатылуы мүмкін, бірақ бұл кейінгі әрекеттер осы жағдайға қосылмаған. Өнімнің болашақ қолданылуына емес, берілген кәсіптің жұмысына сүйену қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Екінші сектор өңдеуге арналған. Үшінші сектор қызмет көрсетуге қатысты. Бірінші және екінші секторды қатар таңдау өңдеуді негізсіз қосады. Екінші және үшінші секторды таңдау өсірудің бастапқы өндіріс рөлін мүлде ескермейді.

Қайта орындауға ишара: Бидай өсіріліп жатыр ма, өңделіп жатыр ма, әлде тек қызмет көрсетіліп жатыр ма?

Ереже: Өңдеу өндірісі бастапқы шикізаттан немесе аралық өнімнен жаңа материалдық өнім жасайды. Үш секторлы үлгіде ол екінші секторға жатады. Шикізаттың ауылшаруашылықтан алынуы дайын өнім шығаратын зауытты автоматты түрде бірінші секторға ауыстырмайды. Жіктеу кәсіпорынның нақты өндірістік әрекетіне сүйенеді.

Қолдану: Шарт ұннан жаңа өнім, яғни макарон жасауды береді. Сондықтан екінші сектор дұрыс. Зауыт бидай өсіріп тұрған жоқ және тек тасымалдау немесе сауда қызметін атқармайды. Өнім тізбегіндегі әр кезеңнің жеке қызметі бар; осы кезеңдерді ажырату саланы дұрыс анықтауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Бірінші сектор өсіру мен алуға қатысты. Үшінші сектор қызметтерді қамтиды. Бірінші және екінші секторларды қатар таңдау зауытқа егін өсіруді қосады. Екінші және үшінші секторларды қатар таңдау шартта көрсетілмеген қызмет көрсету жұмысын қосады.

Қайта орындауға ишара: Шикізат жаңа материалдық өнімге айналып жатқанын байқа.

Ереже: Қызмет көрсету секторына адамның немесе ұйымның қажеттілігін материалдық өнімді жаңадан жасамай өтейтін әрекеттер жатады. Жолаушы тасымалы үшінші сектордың мысалы. Автобус жасау өңдеу өндірісі болса, оны пайдаланып тасымал ұсыну басқа қызмет. Көліктің материалдық зат болуы компанияның жұмысын міндетті түрде өнеркәсіпке жатқызбайды.

Қолдану: Шарт компанияның жолаушы таситынын және автобус шығармайтынын нақтылайды. Сондықтан үшінші сектор дұрыс. Қызметтің нәтижесі жаңа автобус емес, жолаушыны қажетті жерге жеткізу. Нақты нәтиже мен әрекетті анықтау көлік өндіруді көлікпен қызмет көрсетуден ажыратуға мүмкіндік береді.

Қате нұсқаларды ажырату: Бірінші сектор бастапқы ресурсты алу мен өсіруге қатысты. Екінші сектор жаңа өнім жасауға қатысты. Бірінші және екінші секторлар жолаушы қызметін қамтымайды. Екінші және үшінші секторларды бірге таңдау шартта жоқ автобус өндірісін қосады.

Қайта орындауға ишара: Компания жаңа автобус жасай ма, әлде дайын автобуспен қызмет ұсына ма?

Ереже: Аквакультура су ағзаларын адам басқаратын өсіру үдерісін қамтиды. Ол балықпен ғана шектелмей, моллюск, шаянтәрізді және су өсімдіктерін де қамтуы мүмкін. Өсіруде шабақ жіберу, қоректендіру және қорғау сияқты араласу болады. Табиғи судағы жабайы балықты жай аулау аквакультурамен бірдей әрекет емес.

Қолдану: Шарт шаруашылықтың балықты өсіріп, шабақ жіберіп және күтуін көрсетеді. Сондықтан аквакультура дұрыс. Тоғанның болуы жалғыз өзі жеткіліксіз: табиғи балықты тек аулауға да болады. Мұнда қорды мақсатты өсіру мен басқару нақты берілгендіктен, үдерістің атауы бірмәнді анықталады.

Қате нұсқаларды ажырату: Жабайы балық аулау табиғи қордан балық алуға қатысты. Орман шаруашылығы ағашқа бағытталған. Құс шаруашылығы құс өсіреді. Бағбандық жеміс және бақ өсімдіктерін өсіреді; бұл әрекеттер су ағзаларын басқарылатын ортада өсірудің жалпы атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Табиғи қор тек аулана ма, әлде адам оны арнайы өсіріп, күтіп отыр ма?