Тойдан қайтқан қазақтар

Ереже: Сатира әлеуметтік немесе мінездік кемшілікті күлкі арқылы сынайды. Иронияда сөздің сыртқы мағынасы мен астарлы бағасы алшақтайды. Комикалық жағдай әрекет пен талаптың сәйкессіздігін аша алады. Сын нысанын нақты атау керек: бір кейіпкердің мінін тұтас халыққа, барлық кәсіпке немесе салттың өзіне телуге болмайды.

Қолдану: Комедия сыртқы мақтау мен ішкі мүдденің алшақтығын ашады. Сын нақты әрекеттерге бағытталған, тұтас халыққа немесе тойдың өзіне үкім емес. Осы шекараны сақтау сатираның әлеуметтік мағынасын дұрыс түсіндіруге мүмкіндік береді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Техника негізгі моральдық нысан емес.

B) Жалған мақтау зерттеудің бәрін жоққа шығармайды.

D) Сын салттың өзінен гөрі мінезге бағытталған.

E) Нақты мінезді бүкіл халыққа телу негізсіз.

Қайта орындауға ишара: Күлкі кімнің қандай әрекетін әшкерелейді?

Ереже: Дереккөзбен жұмыс жасағанда авторды, жарияланым уақытын, жанрын және дәйексөздің контекстін тексереміз. Көркем мәтін кейіпкерін тарихи адамның толық өмірбаянына теңеуге болмайды. Кейінгі сахналық нұсқа түпнұсқадан өзгеше болуы мүмкін. Өзіміз құрастырған сөйлемді классиктің дәл сөзі деп көрсету деректің шынайылығын бұзады.

Қолдану: Кейіпкер деректен бұрын бедел мен мақтауды алға шығарады. Сондықтан әрекет тарихи зерттеудің емес, оны жеке мүддеге бейімдеудің мысалы болады. Комедия дәл осы сәйкессіздікті сын нысанына айналдырады.

Қате нұсқаларды ажырату: B) Мұндай тең зерттеу жоқ.

C) Шартта дәлелсіздік берілген.

D) Мақтау алдын ала мүддеге бағынған.

E) Дәлелсіз мадақ сақтыққа қарсы.

Қайта орындауға ишара: Мадақтың негізінде тексерілген дерек бар ма?

Ереже: Жанама мінездеуде кейіпкердің қасиеті ісі, таңдауы, сөзі және өзге адамдармен қатынасы арқылы ашылады. Тура мінездеуде баяндаушы қасиетті тікелей атайды. Баға беру үшін әрекеттің себебі мен салдарын бірге қарастырамыз. Кейіпкердің пікірі автоматты түрде автордың ұстанымы бола алмайды; шығармадағы өзге белгілер де ескеріледі.

Қолдану: Кейіпкердің сөзі шынайы бағалаудан гөрі ықпалды адамға ұнауға бағытталған. Қасиет тура аталған анықтамадан емес, сөздің мақсаты мен орынсыздығынан ашылады. Бұл жанама мінездеу әлеуметтік сынды күшейтеді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Жағу ниеті бейтарап емес.

B) Түзету әрекеті берілмеген.

C) Мақтау беделге қарай бағытталған.

D) Орынсыз мақтау тәуелсіздікке қарсы.

Қайта орындауға ишара: Мақтау шын бағалау ма, әлде жағу амалы ма?

Ереже: Сатира әлеуметтік немесе мінездік кемшілікті күлкі арқылы сынайды. Иронияда сөздің сыртқы мағынасы мен астарлы бағасы алшақтайды. Комикалық жағдай әрекет пен талаптың сәйкессіздігін аша алады. Сын нысанын нақты атау керек: бір кейіпкердің мінін тұтас халыққа, барлық кәсіпке немесе салттың өзіне телуге болмайды.

Қолдану: Уәде сырттай жауапкершілік танытқандай болады, бірақ кейінгі әрекет оны жоққа шығарады. Осы алшақтық күлкілі әрі сыншыл жағдай туғызады. Талдауда тек реплика емес, оның орындалуымен салыстыру маңызды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Қайшылық моральдық әрекетте.

B) Жыл айырмасы уәде мен іс мәселесін ашпайды.

C) Уәде мен әрекет керісінше тең емес.

D) Уәде сөз арқылы берілген.

Қайта орындауға ишара: Сөз бен кейінгі іс сәйкес пе?

Ереже: Хронотоп — көркем уақыт пен кеңістіктің өзара байланысты ұйымдасуы. Оқиғаның қашан және қайда өткенін атау алғашқы қадам ғана. Толық талдауда сол орта мен уақыттың кейіпкердің әрекетіне, кездесу мүмкіндігіне, естелігіне немесе дүниетанымына әсері көрсетіледі. Мекеннің географиялық атауы өздігінен әдеби қызметті түсіндірмейді.

Қолдану: Жол үстіндегі орта кездесу мен сөйлесуді табиғи түрде тоғыстырады. Шектелген кеңістік әр мүдденің ашық көрінуіне көмектеседі. Хронотоптық талдау пойыз атауынан гөрі осы ортадағы уақыт пен қатынастың қызметін түсіндіреді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Жеке оқиға барлық бейненің мінезін теңестірмейді.

B) Орта адамдарды біріктіріп тұр.

D) Бір орта қақтығысты да күшейте алады.

E) Кеңістік бұл мақсатпен анықталмайды.

Қайта орындауға ишара: Орта адамдарды кездестіріп, қандай қатынасты ашады?