Мемлекеттердің географиялық жағдайы: мүмкіндіктер мен қатерлер
54-параграф · Оқулықтың 239–240-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Мемлекеттердің географиялық жағдайы: мүмкіндіктер мен қатерлер» тақырыбы, 54-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Елдің орналасуын сипаттауда оның ендігі мен бойлығы берілді. Географиялық жағдайдың қай түрі көрсетілген?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Математикалық-географиялық
Жауап нұсқалары
- A.Экологиялық-географиялық
- B.Экономикалық-географиялық
- C.Тарихи-географиялық
- D.Математикалық-географиялықдұрыс
- E.Мәдени-географиялық
Түсіндірме
Ереже: Математикалық-географиялық жағдай координаттар арқылы орынды сипаттайды. Басқа түрлер табиғи, шаруашылық, мәдени немесе тарихи байланыстарды талдайды.
Қолдану: Ендік пен бойлық — координаттар. Сондықтан олар математикалық-географиялық сипаттамаға жатады.
Қате нұсқалар: A) Қоршаған орта ықпалы бағаланбаған.
B) Нарық пен көлікке қатынас сипатталмаған.
C) Тарихи уақыттағы байланыс берілмеген.
E) Мәдени байланыстар туралы мәлімет жоқ. Ишара: Қай түр координаттарға сүйенеді?
Дұрыс жауап: Физикалық-географиялық жағдай
Жауап нұсқалары
- A.Тек математикалық-географиялық жағдай
- B.Тек мәдени-географиялық жағдай
- C.Тек тарихи-географиялық жағдай
- D.Тек геосаяси жағдай
- E.Физикалық-географиялық жағдайдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Физикалық-географиялық жағдай нысанның табиғи аумақтар мен құбылыстарға қатысты орнын көрсетеді. Бұл координаттан кеңірек табиғи сипаттама.
Қолдану: Таулар, климат және өзен алаптары табиғи ортаға жатады. Шарт олардың елмен кеңістіктік қатынасын сұрайды.
Қате нұсқалар: A) Координаттар бұл табиғи қатынастарды толық алмастырмайды.
B) Мәдени орта шарттың негізгі нысаны емес.
C) Тарихи кезеңдер салыстырылмаған.
D) Саяси қатынастар берілмеген. Ишара: Аталған нысандардың табиғи ортаға жататынын ескер.
Дұрыс жауап: Экономикалық-географиялық
Жауап нұсқалары
- A.Тек мәдени-географиялық
- B.Тек тарихи-географиялық
- C.Тек экологиялық-географиялық
- D.Тек математикалық-географиялық
- E.Экономикалық-географиялықдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Экономикалық-географиялық жағдай нысанның шаруашылық нысандарға және экономикалық байланыстарға қатысты орнын сипаттайды.
Қолдану: Нарық, көлік торабы және шикізат ауданы өндіріс пен алмасуға қатысады. Сондықтан осы қатынас экономикалық-географиялық талдаудың өзегі.
Қате нұсқалар: A) Мәдени байланыстар талданбайды.
B) Өткен кезеңдегі өзгеріс негізгі сұрақ емес.
C) Ластану мен экологиялық әсер негізгі көрсеткіш емес.
D) Ендік пен бойлық қана берілмеген. Ишара: Нысандар өндіріс пен алмасуға қалай қатысады?
Дұрыс жауап: Геосаяси жағдай
Жауап нұсқалары
- A.Тек жер бедерінің жағдайы
- B.Тек математикалық-географиялық жағдай
- C.Геосаяси жағдайдұрыс
- D.Тек мәдени-географиялық жағдай
- E.Тек физикалық-географиялық жағдай
Түсіндірме
Ереже: Геосаяси жағдай мемлекеттің саяси кеңістіктегі орнын және өзге субъектілермен қатынасын сипаттайды. Табиғи орналасу осы талдаудың бір бөлігі болуы мүмкін.
Қолдану: Көршілермен қатынас пен келісімдер саяси байланысқа қатысты. Оларды тек координат немесе бедер арқылы түсіндіру жеткіліксіз.
Қате нұсқалар: A) Бедер саяси институттар мен қатынасты толық сипаттамайды.
B) Координат саяси қатынастың сипатын бермейді.
D) Мәдени байланыс саяси қатынастың орнына жүрмейді.
E) Табиғи орта келісімдегі мәртебені анықтамайды. Ишара: Қай түр мемлекетаралық саяси байланыстарды қамтиды?
Дұрыс жауап: Тарихи өзгергіштігі
Жауап нұсқалары
- A.Шаруашылық байланыстарға тәуелсіздігі
- B.Тарихи өзгергіштігідұрыс
- C.Барлық уақытта өзгермейтіндігі
- D.Координаттарының міндетті ауысуы
- E.Мәдени құрамының автоматты біркелкі болуы
Түсіндірме
Ереже: Экономикалық-географиялық жағдай байланыстар мен инфрақұрылым өзгергенде өзгереді. Координат тұрақты қалса да салыстырмалы экономикалық орын жаңарады.
Қолдану: Теміржол нарыққа қолжетімділікті өзгертті. Қаланың физикалық орнын ауыстырмай-ақ экономикалық қатынасы күшейді.
Қате нұсқалар: A) ЭГЖ дәл осы шаруашылық байланыстарды қамтиды.
C) Шарт байланыстағы нақты өзгерісті береді.
D) Теміржол салу қала координатын ауыстыруды талап етпейді.
E) Көлік өзгерісі мәдени біркелкілікке тең емес. Ишара: Орны тұрақты болғанда байланысы өзгеруі мүмкін бе?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 22-сарамандық жұмыс. Қазақстанның геосаяси ынтымақтастығын арттыру
- Дүниежүзін аймақтарға аудандастырудың қағидаттары мен сызбалары
- 23-сарамандық жұмыс. Ғаламдану жағдайында тарихи-мәдени аймақтардың өзгеруін болжау
- Ғарыштық түсірілімнен Қазақстанның Жер серіктен түсірілген картасына дейін
- 24-сарамандық жұмыс. Жер серіктік онлайн картада Қазақстанның географиялық орнын анықтау
- Азия жүрегіндегі Ұлы дала елі
- 25-сарамандық жұмыс. Аймақтың геосаяси картасында Қазақстанның географиялық жағдайын бағалау
- Қазақстанның бәсекеге қабілеттілік рейтингі
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.