Азия жүрегіндегі Ұлы дала елі
55-параграф · Оқулықтың 244–245-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Азия жүрегіндегі Ұлы дала елі» тақырыбы, 55-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қазақстанның құрлық ішіндегі физикалық-географиялық орнын қай сипаттама дұрыс береді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Еуразияның ішкі бөлігінде, Дүниежүзілік мұхитқа тікелей шықпайды
Жауап нұсқалары
- A.Үнді мұхитындағы аралдық мемлекет
- B.Еуразияның ішкі бөлігінде, Дүниежүзілік мұхитқа тікелей шықпайдыдұрыс
- C.Еуразияның Тынық мұхиттық аралында
- D.Атлант мұхитының батыс жағалауында
- E.Еуразиядан бөлек Антарктида аумағында
Түсіндірме
Ереже: Материк ішіндегі орналасу мұхиттық жағалауға тікелей шығудан өзгеше. Қазақстан Еуразияда орналасқан және мұхитқа тікелей шықпайды.
Қолдану: Қазақстанның Каспий жағалауы болғанымен, Каспий тұйық су айдыны. Сондықтан елдің орнын құрлық ішіндегі жағдай сипаттайды.
Қате нұсқалар: A) Қазақстан Үнді мұхитының аралдық мемлекеті емес.
C) Қазақстан Тынық мұхиттағы арал емес.
D) Ел Атланттың батыс жағалауында жатқан жоқ.
E) Қазақстан Еуразияда, Антарктидада емес. Ишара: Материкті және мұхитқа тікелей шығуды бірге тексер.
Дұрыс жауап: Орталық Азия
Жауап нұсқалары
- A.Орталық Азиядұрыс
- B.Оңтүстік-Шығыс Азия
- C.Шығыс Азия
- D.Оңтүстік Азия
- E.Батыс Азия
Түсіндірме
Ереже: M49 — БҰҰ статистикалық мақсатта қолданатын географиялық жіктеу. Бұл схема мәдени аудандастырудың барлық нұсқасын алмастырмайды.
Қолдану: Қазақстан M49 жүйесінде Орталық Азияға енгізілген. Жіктеудің мақсаты мен атауы шартта нақты берілген.
Қате нұсқалар: B) Оңтүстік-Шығыс Азия басқа географиялық топ.
C) Шығыс Азия бұл жүйеде басқа елдер тобын қамтиды.
D) Оңтүстік Азия Қазақстанның M49 субаймағы емес.
E) Батыс Азия Қазақстан үшін осы жүйедегі топ емес. Ишара: Тарихи атауларды емес, аталған статистикалық схеманы қолдан.
Дұрыс жауап: Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстан
Жауап нұсқалары
- A.Қазақстан, Түркия, Иран, Ирак, Сауд Арабиясы
- B.Қазақстан, Үндістан, Пәкістан, Бангладеш, Непал
- C.Қазақстан, Қытай, Жапония, Корея Республикасы, Моңғолия
- D.Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстандұрыс
- E.Қазақстан, Вьетнам, Таиланд, Малайзия, Индонезия
Түсіндірме
Ереже: Аймақ құрамын атағанда қолданылған жіктеу жүйесі нақты болуы керек. M49 Орталық Азияға бес мемлекетті енгізеді.
Қолдану: Дұрыс тізім Қазақстан және Орталық Азияның қалған төрт елін қамтиды. Басқа мәдени не тарихи анықтамаларды осы статистикалық тізіммен шатастыруға болмайды.
Қате нұсқалар: A) Бұл Батыс Азия елдерімен аралас тізім.
B) Бұл Оңтүстік Азия елдерімен аралас тізім.
C) Тізім негізінен Шығыс Азия елдерімен араластырылған.
E) Бұл Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен аралас тізім. Ишара: M49 Орталық Азияның бес елін еске түсір.
Дұрыс жауап: Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстан
Жауап нұсқалары
- A.Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан
- B.Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстандұрыс
- C.Ресей, Қытай, Қырғызстан, Ауғанстан, Түрікменстан
- D.Ресей, Қытай, Қырғызстан, Иран, Түрікменстан
- E.Ресей, Қытай, Моңғолия, Өзбекстан, Түрікменстан
Түсіндірме
Ереже: Тікелей көрші мемлекетпен ортақ мемлекеттік шекара болады. Бір аймақта болу немесе теңіз арқылы жақындық құрлықтағы ортақ шекарамен тең емес.
Қолдану: Қазақстанның құрлықтағы көршілері — аталған бес ел. Тәжікстан, Моңғолия, Иран және Ауғанстан Қазақстанмен тікелей құрлық шекарасын бөліспейді.
Қате нұсқалар: A) Тәжікстан Түрікменстанның орнына қате енгізілген.
C) Ауғанстан Өзбекстанды алмастырған; тікелей шекара жоқ.
D) Иран Өзбекстанды алмастырған; құрлық шекарасы жоқ.
E) Моңғолия Қырғызстанның орнына енгізілген; ортақ шекара жоқ. Ишара: Аймақтық жақындықты ортақ шекарадан ажырат.
Дұрыс жауап: Орманды дала → дала → шөлейт → шөл
Жауап нұсқалары
- A.Дала → шөл → орманды дала → шөлейт
- B.Орманды дала → шөл → дала → шөлейт
- C.Орманды дала → дала → шөлейт → шөлдұрыс
- D.Шөл → шөлейт → дала → орманды дала
- E.Шөлейт → орманды дала → шөл → дала
Түсіндірме
Ереже: Жазықтағы ендік зоналылық жылу мен ылғал жағдайының бағыттық өзгерісін көрсетеді. Қазақстанда солтүстіктен оңтүстікке жалпы құрғақшылық күшейеді.
Қолдану: Солтүстіктегі орманды дала оңтүстікке қарай дала, шөлейт және шөлмен ауысады. Бұл жазықтағы жалпы қатар; тауда биіктік белдеулік бөлек қаралады.
Қате нұсқалар: A) Зоналардың реті құрғақшылықтың жалпы өзгерісіне сәйкес емес.
B) Шөл дала мен шөлейттен бұрын негізсіз қойылған.
D) Қатар сұралған бағытқа кері жазылған.
E) Солтүстік орманды дала бастапқы орында берілмеген. Ишара: Оңтүстікке қарай жазық табиғат зоналары жалпы құрғақтай түседі.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 23-сарамандық жұмыс. Ғаламдану жағдайында тарихи-мәдени аймақтардың өзгеруін болжау
- Ғарыштық түсірілімнен Қазақстанның Жер серіктен түсірілген картасына дейін
- Мемлекеттердің географиялық жағдайы: мүмкіндіктер мен қатерлер
- 24-сарамандық жұмыс. Жер серіктік онлайн картада Қазақстанның географиялық орнын анықтау
- 25-сарамандық жұмыс. Аймақтың геосаяси картасында Қазақстанның географиялық жағдайын бағалау
- Қазақстанның бәсекеге қабілеттілік рейтингі
- 26-сарамандық жұмыс. Мен Қазақстандағы сыбайлас жемқорлыққа төзімсіздікті және құқық үстемдігін қолдаймын
- Жеке азаматтың өзінің өмір сүру деңгейін жоғарылатудағы рөлі
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.