Жасанды интеллектіні әзірлеуде мұғаліммен оқыту әдісін қолдану ауқымы
13-14-параграф · Оқулықтың 40–45-беттері · Сұрақ оқулықтың 42-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Жасанды интеллектіні әзірлеуде мұғаліммен оқыту әдісін қолдану ауқымы» тақырыбы, 13-14-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Үй бағасын болжайтын модельге жаңа үйдің ауданы, бөлме саны және қабаты беріледі. Баға — модель табуы керек…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Үйді сипаттайтын кіріс белгілері
Жауап нұсқалары
- A.Үйді сипаттайтын кіріс белгілерідұрыс
- B.Болжанатын мақсатты жауаптар
- C.Модельдің үйренілген салмақтары
- D.Оқыту жылдамдығының параметрлері
- E.Болжам қатесін бағалау көрсеткіштері
Түсіндірме
Ереже: Кіріс белгісі модель өңдейтін объектінің қасиетін сипаттайды. Мақсатты жауап модель табуға тиіс нәтижені білдіреді. Үй бағасын болжауда үй сипаттары кіріс, баға шығыс нысанасы болады. Белгілерді модель параметрлері мен сапа өлшемдерінен ажырату қажет.
Қолдану: Шартта аудан, бөлме саны және қабат жаңа үй туралы дайын ақпарат ретінде беріледі. Сондықтан үшеуі кіріс белгілері. Баға әлі табылуы керек, оны осы үш сипаттың орнына кіріске қоспаймыз. Оқыту кезінде тарихи үйлердің белгілі бағалары мақсат ретінде қолданылуы мүмкін, бірақ жаңа үйді болжау кезеңі бөлек. Бұл айырма модельге не беріледі және одан не алынады деген екі сұрақты нақтылауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Мақсатты жауап бағаға қатысты. Салмақтар өңдеу параметрлері, оқыту жылдамдығы үйрету қадамы, қате көрсеткіші нәтижені бағалау үшін қажет. Олар үйдің аталған сипаттары емес. Бірдей сандық жазылым әртүрлі рөлдерді тең етпейді.
Қайта орындауға ишара: Жүйеге алдын ала қандай дерек беріледі, ал қандай шама есептелуі керек?
Дұрыс жауап: Мұғаліммен оқыту
Жауап нұсқалары
- A.Дайын жауапсыз мұғалімсіз оқыту
- B.Тек марапат пен жаза арқылы оқыту
- C.Мұғаліммен оқытудұрыс
- D.Жауап белгілерін қолданбай тек файл сақтау
- E.Дерек мысалдарын қолданбай тұрақты ереже орындау
Түсіндірме
Ереже: Мұғаліммен оқытуда кіріс мысалдарымен бірге олардың мақсатты жауаптары беріледі. Модель осы сәйкестіктен жаңа мысалға нәтиже ұсынуға үйренеді. Мұғалім атауы әр есептеудің жанында адам отыруы керек дегенді білдірмейді; негізгі белгі — үйретуге арналған жауаптардың болуы.
Қолдану: Шартта үй сипаттары кіріс, тіркелген баға мақсатты жауап ретінде жұпталған. Модель осы жұптарды үйретуде пайдаланады, сондықтан мұғаліммен оқыту дұрыс. Бағаны санмен болжау регрессия міндетіне жатады, ал сұрақ мұнда үйрету тәсілін сұрайды. Міндет түрі мен оқыту тәсілі екі деңгейдегі сипаттама болғандықтан, екеуін бірін-бірі жоққа шығаратын атаулар деп қабылдауға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Мұғалімсіз тәсіл дайын мақсатты жауаптарды қолданбайды. Марапаттық тәсіл әрекет нәтижесінің бағалау сигналына қатысты. Жай сақтау мен тұрақты ереже мысалдардан үйренуді сипаттамайды. Берілген мақсатты жауаптың үйретуде қолданылатынын тексеріңіз.
Қайта орындауға ишара: Үйрету мысалдарында модель болжауы керек дұрыс мән бірге берілген бе?
Дұрыс жауап: Мұғалімсіз оқытудағы кластерлеу
Жауап нұсқалары
- A.Дайын санат белгілерімен мұғаліммен жіктеу
- B.Белгілі баға мәндерімен мұғаліммен регрессия
- C.Мұғалімсіз оқытудағы кластерлеудұрыс
- D.Марапатты арттыруға бағытталған әрекет үйрету
- E.Әр жазбаның дайын санат атауын өзгеріссіз көшіру
Түсіндірме
Ереже: Кластерлеу деректердегі ұқсастықтарға сүйеніп топтар табуға арналған. Дайын санат жауаптары берілмесе, мұндай міндет мұғалімсіз оқытуға жатады. Топтар кейін мағыналық атау алуы мүмкін, бірақ олардың табылуы алдын ала әр жазбаға дұрыс санат берілген жіктеуден өзгеше.
Қолдану: Шарт сенсорлық жазбалардың санат белгілері жоқ екенін және алгоритм ұқсастық бойынша топ құратынын айтады. Сондықтан мұғалімсіз кластерлеу дұрыс. Бұл деректе мүлде сан немесе белгі жоқ дегенді білдірмейді: сенсор мәндері кіріс белгілері ретінде сақталған. Жоқ нәрсе — әр жазбаның дайын мақсатты санаты. Осы екі мағынаны ажырату «белгіленбеген дерек» атауын дұрыс түсінуге көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Мұғаліммен жіктеу мен регрессияда мақсатты жауаптар бар. Марапаттық тәсіл әрекет пен бағалау сигналына сүйенеді, олар берілмеген. Дайын санатты көшіру де жоқ белгіні қолданады. Топтың алдын ала берілгенін не деректен табылғанын анықтаңыз.
Қайта орындауға ишара: Әр жазбаның дұрыс тобы алдын ала берілген бе, әлде топтар ұқсастықтан анықтала ма?
Дұрыс жауап: Себебін тексеруді қажет ететін ықтимал ауытқу ретінде
Жауап нұсқалары
- A.Қосымша дерексіз дәлелденген апат ретінде
- B.Қосымша дерексіз міндетті қалыпты өлшем ретінде
- C.Барлық басқа жазбаның жалған екенінің дәлелі ретінде
- D.Себебін тексеруді қажет ететін ықтимал ауытқу ретіндедұрыс
- E.Бүкіл дерек жиынын дереу өшірудің жеткілікті себебі ретінде
Түсіндірме
Ереже: Деректің басқалардан ерекшеленуі ықтимал ауытқуды көрсетуі мүмкін. Бірақ айырмашылықтың себебі өлшеу, тіркеу жағдайы немесе нысан күйі болуы мүмкін, оны қосымша дерек анықтайды. Ауытқуды табу мен нақты ақауды дәлелдеу бірдей қорытынды емес.
Қолдану: Шарт бір жазба ерекше екенін береді, ал себебі белгісіз. Сондықтан тексеруді қажет ететін ықтимал ауытқу деген жауап дұрыс. Алдымен жазбаның уақыты, сенсор бірлігі, құрылғы күйі және бастапқы дерек дұрыстығы салыстырылуы мүмкін. Бұл сұрақ техникалық апатты болжау нұсқаулығы емес; шектеулі деректен қандай қорытынды жасауға болатынын сұрайды. Ерекше мәнді елемеу де, оны автоматты апат деу де дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Апат пен міндетті қалыпты өлшем бір себепке негізсіз бекітеді. Барлық басқа деректі жалған санау немесе жиынды өшіру бір айырмашылықтан шықпайды. Белгі мен оның түсіндірмесін бөлек ұстаңыз. Қосымша тексеру себептерді ажыратуға арналған.
Қайта орындауға ишара: Ерекшелік байқалғаны оның нақты себебі анықталғанын білдіре ме?
Дұрыс жауап: Жартылай мұғаліммен оқыту
Жауап нұсқалары
- A.Тек белгіленген бөлікті пайдаланатын мұғаліммен оқыту
- B.Жартылай мұғаліммен оқытудұрыс
- C.Тек белгіленбеген бөлікті пайдаланатын мұғалімсіз оқыту
- D.Әрекетке марапат беру арқылы оқыту
- E.Екі бөлікті де пайдаланбай дайын тұрақты ереже орындау
Түсіндірме
Ереже: Жартылай мұғаліммен оқыту белгіленген және белгіленбеген мысалдарды бірге пайдалануға қатысты. Мұғаліммен тәсілдің жауап белгілері мен белгіленбеген деректің құрылымы осы жағдайда бір үйрету міндетіне қатысады. Бұл марапат арқылы оқытумен бірдей емес; марапаттық тәсіл әрекеттердің бағалау сигналына сүйенеді.
Қолдану: Шарт екі дерек бөлігінің бірге қолданылатынын және марапат жоқ екенін нақтылайды. Сондықтан жартылай мұғаліммен оқыту дұрыс. Белгіленбеген мысалдың көп болуы жауап белгілері мүлде қолданылмайды дегенді білдірмейді. Аз жауапты деректі ескеру де маңызды. Бұл тәсіл барлық жағдайда сапаны міндетті арттырады деген кепіл бермейді: деректің құрылымы мен алгоритм шарттары нәтижеге әсер етеді. Сұрақ тәсілдің белгілерін анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек бір бөлікті қолдану шарттағы бірге пайдалануды бұзады. Марапаттық жауап берілмеген бағалау сигналын енгізеді. Тұрақты ереже мысалдардан үйренуді сипаттамайды. Қандай дерек бөлігі нақты үйретуге қатысатынын тексеріңіз.
Қайта орындауға ишара: Белгілі жауаптары бар және жауапсыз мысалдар екеуі де қолданылып отыр ма?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Жасанды интеллектіні қолдану саласы
- Жасанды интеллектіні қолдану саласы Практикум
- Жасанды интеллектіні жобалау
- Жасанды интеллектіні жобалау Жобалық жұмыс
- Жасанды интеллектіні әзірлеуде мұғаліммен оқыту әдісін қолдану ауқымы Практикум
- Виртуалды және кеңейтілген шындық
- Виртуалды шындықтағы адам
- 3D панорама және виртуалды тур
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.