Жасанды интеллектіні жобалау Жобалық жұмыс
11-12-параграф · Оқулықтың 34–39-беттері · Сұрақ оқулықтың 35-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Жасанды интеллектіні жобалау Жобалық жұмыс» тақырыбы, 11-12-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Оқу моделінде таңбалы қате e=d−o: d — күтілетін жауап, o — модельдің шығысы. d=1, o=0 болса, e қанша?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.−1
- B.1дұрыс
- C.0
- D.2
- E.0,5
Түсіндірме
Ереже: Таңбалы қате берілген анықтамада күтілетін жауаптан модель шығысын азайту арқылы табылады. Амалдардың реті маңызды: d−o мен o−d жалпы жағдайда қарама-қарсы таңба береді. Бұл шама модуль алынған абсолютті қатемен бірдей анықталмаған; сұрақ нақты формуланы қолдануды талап етеді.
Қолдану: d орнына 1, o орнына 0 қоямыз: e=1−0=1. Сондықтан дұрыс жауап 1. Модель күтілетін жауаптан бір бірлік төмен берген, осы таңба анықтамасы оны оң қате ретінде көрсетеді. Бұл мысалда абсолютті қате де 1 болар еді, бірақ таңбалы қатені есептеуде модуль қажет емес. Басқа мысалда таңба ерекшеленуі мүмкін, сондықтан берілген формуланың бағытын сақтау маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: −1 азайту ретін кері аударады. 0 екі жауапты тең деп қабылдайды. 2 айырмаға артық бірлік қосады, 0,5 берілмеген орташалау енгізеді. Күтілетін мән мен нақты шығыстың атауларын ауыстырмаңыз.
Қайта орындауға ишара: Формуладағы бірінші сан күтілетін жауап па, әлде модель шығысы ма?
Дұрыс жауап: −1
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.0
- C.−2
- D.2
- E.−1дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Берілген таңбалы қате ережесі күтілетін жауаптан модель шығысын азайтады. Күтілетін мән кіші болса, айырма теріс болуы мүмкін. Теріс таңба есеп қатесі емес: ол осы анықтамада ауытқу бағытын білдіреді. Абсолютті қатенің теріс болмауы басқа анықтамаға қатысты.
Қолдану: Шарт бойынша e=0−1=−1. Сондықтан дұрыс жауап −1. Модель күтілетін жауаптан бір бірлік жоғары берген, сондықтан d−o бағыты теріс нәтиже береді. Егер кейін салмақ түзетуі осы e-ге сүйенсе, оның таңбасы да маңызды болуы мүмкін. Қателіктің тек мөлшерін алғысы келген басқа есеп модульді арнайы көрсетуі тиіс. Мұнда модуль берілмегендіктен оны өздігінен қолданбаймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: 1 модуль алу немесе азайту ретін ауыстыру арқылы шығады. 0 жауаптарды тең деп қабылдайды. −2 және 2 берілген бір бірліктік айырманың мөлшерін өзгертеді. Атауларды орнына қойып, таңбаны сақтап есептеңіз.
Қайта орындауға ишара: Нөлден бірді азайтқанда сан осінде қай бағытқа өтесіз?
Дұрыс жауап: e=0, Δw=0
Жауап нұсқалары
- A.e=0, Δw=1
- B.e=0, Δw=0дұрыс
- C.e=1, Δw=0
- D.e=1, Δw=1
- E.e=−1, Δw=−1
Түсіндірме
Ереже: Күтілетін жауап пен модель шығысы тең болса, олардың айырмасы нөл. Берілген жаңарту формуласында қате көбейткіш болғандықтан, нөлдік қате кез келген ақырлы кіріс пен оқыту жылдамдығында нөлдік түзету береді. Бұл нақты бір мысалдағы жаңарту туралы нәтиже.
Қолдану: d=1 және o=1 үшін e=1−1=0. Содан кейін Δw=LR·0·x=0. Сондықтан жұп e=0, Δw=0 дұрыс. Екі формуланы тізбектеп қолдану керек: алдымен қате, содан кейін түзету. Бұл бір жауаптың сәйкес болуы басқа мысалдардың бәрі дұрыс екенін дәлелдемейді және бүкіл оқыту аяқталды деген қорытынды бермейді. Шарт тек осы мысалдағы салмаққа қосылатын өзгерісті анықтауға жеткілікті.
Қате нұсқаларды ажырату: Қалған жұптар жауаптары тең болғанда нөлден өзгеше қате енгізеді немесе нөлдік көбейткішпен түзетуді бірге теңейді. Әр формулаға дайын аралық мәнді дәл қойыңыз. Нөлдік түзетуді барлық жағдайдағы сапа кепіліне айналдырмаңыз.
Қайта орындауға ишара: Алдымен d−o-ны табыңыз; түзету формуласында нөл көбейткіш бар ма?
Дұрыс жауап: 0,2
Жауап нұсқалары
- A.−0,2
- B.0
- C.0,2дұрыс
- D.1,2
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Берілген түзету үш көбейткіштің көбейтіндісіне тең. Бірге көбейту санды өзгертпейді, сондықтан қате мен кіріс бірге тең болғанда түзету оқыту жылдамдығына тең болады. Бұл нәтиже толық жаңа салмақ емес; жаңа салмақты табу үшін бастапқы салмақ және жаңарту ережесі керек.
Қолдану: Мәндерді қойсақ, Δw=0,2·1·1=0,2. Барлық көбейткіш оң, сондықтан түзету де оң. Жауап 0,2. Мұнда ескі салмақ берілмеген, оны нөл деп ойдан қабылдап жаңа салмақ туралы қорытынды жасаудың қажеті жоқ. Сұралған шама салмаққа қосылатын өзгеріс болғандықтан, үш көбейтіндіні ғана есептейміз. Әр айнымалының рөлін сақтау аралық түзету мен соңғы параметрді шатастырмауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: −0,2 теріс таңба қосады. 0 нөлдік көбейткіш бар деп қате санайды. 1,2 көбейтудің орнына кей мәндерді қосуға ұқсайды. 5 оқыту жылдамдығының кері мәні, бұл формула оны сұрамайды. Түзету формуласын өзгертпеңіз.
Қайта орындауға ишара: Үш көбейткіштің арасында нөл немесе теріс сан бар ма? Көбейтіндіні есептеңіз.
Дұрыс жауап: −0,2
Жауап нұсқалары
- A.−0,2дұрыс
- B.0,2
- C.0
- D.−1,2
- E.1
Түсіндірме
Ереже: Көбейтіндінің таңбасы көбейткіштердің таңбасына тәуелді. Бір теріс және қалған оң көбейткіштер теріс нәтиже береді. Берілген жаңарту ережесіндегі таңбалы қате түзетудің бағытын анықтауға қатысады. Түзету шамасын оның таңбасынан бөлек есептеу ыңғайлы.
Қолдану: Алдымен мөлшері 0,2·1·1=0,2. Қате e=−1 болғандықтан көбейтінді теріс, сондықтан Δw=−0,2. Егер жаңарту кейін ескі салмаққа осы түзетуді қосса, ол ескі мәннен 0,2 азайтады. Бірақ ескі салмақ берілмегендіктен толық жаңа мән мұнда сұралмайды. Теріс түзету жаңа салмақтың міндетті теріс екенін де білдірмейді; нәтиже ескі салмаққа байланысты. Сұрақ тек түзетудің нақты санын табады.
Қате нұсқаларды ажырату: 0,2 таңбаны жоғалтады. 0 нөлдік көбейткіш жоқ кезде алынбайды. −1,2 көбейтуді басқа амалмен алмастырады. 1 қате мен кірісті ғана біріктіріп, LR мөлшерін елемейді. Берілген үш көбейткіштің бәрін пайдаланыңыз.
Қайта орындауға ишара: Теріс көбейткіштер саны нешеу? Мөлшерді есептегеннен кейін таңбаны қойыңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Қарапайым нейрон моделін құру Практикум
- Жасанды интеллектіні қолдану саласы
- Жасанды интеллектіні қолдану саласы Практикум
- Жасанды интеллектіні жобалау
- Жасанды интеллектіні әзірлеуде мұғаліммен оқыту әдісін қолдану ауқымы
- Жасанды интеллектіні әзірлеуде мұғаліммен оқыту әдісін қолдану ауқымы Практикум
- Виртуалды және кеңейтілген шындық
- Виртуалды шындықтағы адам
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.