Ustazdyq

Биология: Тоқсандық бақылау

416 сұрақ · 1-бет, барлығы 9 бет

Жинақ туралы

«Тоқсандық бақылау» бөліміндегі «Биология» жинағында дұрыс жауаптары бар 416 сұрақ бар.

Тоқсандық бақылау тесттері оқушының тоқсан материалын қаншалықты меңгергенін тексереді: көбіне бір дұрыс жауабы бар сұрақтар кездеседі. Мектеп пәндері бойынша жинақтарды бақылау жұмысына дейін қайталау үшін және өз тапсырмаларыңызды дайындау үшін пайдалануға ыңғайлы.

Әр сұрақ бетінде жауап бірінші жолда тұрады, сондықтан өзіңізді бірнеше секундта тексере аласыз. Жауапсыз жаттығу үшін сұрақ бетіндегі «Тексеріп көру» батырмасын басыңыз.

Осы пәннің сұрақтарынан сынып үшін бес минутта онлайн тест құруға болады: Онлайн тест құру.

  1. Нуклеин қышқылдарының мономері болып табылатын нуклеотид қандай үш негізгі компоненттен тұрады?

    Дұрыс жауап: Азотты негіз, бескөміртекті қант және фосфор қышқылының қалдығы

  2. ДНҚ құрамында кездесетін пуриндік негіздерді атаңыз және олар пиримидиндік негіздерден негізгі айырмашылығы неде?

    Дұрыс жауап: Аденин мен гуанин; олар қос сақиналы (алты және бесмүшелі) құрылымға ие.

  3. ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтер бір тізбекте өзара қалай байланысады?

    Дұрыс жауап: Бір нуклеотидтің дезоксирибозасы мен келесі нуклеотидтің фосфор қышқылының қалдығы арасындағы фосфодиэфирлі байланыс арқылы

  4. Комплементарлық ережесі бойынша ДНҚ-ның қос шиыршығында гуанин (Г) қай нуклеотидпен және қанша сутектік байланыс арқылы жұп түзеді?

    Дұрыс жауап: Цитозинмен (Ц), үш сутектік байланыс

  5. ДНҚ молекуласының бір тізбегінде аденин (А) 30% болса, комплементарлық ережесіне сәйкес, екінші тізбектегі тиминнің (Т) және бірінші тізбектегі гуаниннің (Г) мөлшері қандай болуы мүмкін (егер цитозин (Ц) 20% болса)?

    Дұрыс жауап: Т – 30%, Г – 20%

  6. Жасушалық циклдің интерфаза кезеңінің негізгі мақсаты қандай және ол шамамен жасушалық циклдің қанша пайызын алады?

    Дұрыс жауап: Жасушаның өсуі, ДНҚ репликациясы және бөлінуге дайындық; 80%

  7. Интерфазаның S-кезеңінде (синтетикалық кезең) жүретін ең маңызды үдеріс қандай және оның биологиялық мәні неде?

    Дұрыс жауап: ДНҚ-ның репликациясы (екі еселенуі); генетикалық материалдың келесі жасушаларға теңдей бөлінуін қамтамасыз ету

  8. Интерфазаның G1 кезеңінде жасушада негізінен қандай үдерістер жүреді?

    Дұрыс жауап: Жас, енді ғана бөлінген жасушалардың өсуі, органоидтердің қалыпты санының қалпына келуі, РНҚ мен нәруыздар синтезі

  9. Егер жасуша тіршілік үдерістері тоқтап, G0 кезеңіне өтсе, бұл қандай жағдайларда байқалуы мүмкін?

    Дұрыс жауап: Өсімдіктердің тыныштық күйдегі тұқымдарында немесе анабиоздағы жануарлар жасушаларында

  10. Интерфазаның G2 кезеңінің соңында жасуша митозға өту үшін қандай негізгі шарт орындалуы керек?

    Дұрыс жауап: Барлық қажетті нәруыздардың, ферменттердің синтезделуі және АТФ қорының жинақталуы, бөліну ұршығының қалыптасуына дайындық

  11. Митоздың профазасында байқалатын негізгі өзгерістерді таңдаңыз, бірақ олардың біреуі прометафазаға тән болуы мүмкін:

    Дұрыс жауап: Хромосомалардың шиыршықтануы, ядрошық пен ядро қабықшасының бұзылуы, центриольдердің полюстерге ажырауы.

  12. Метафаза кезеңінде хромосомалардың жасуша экваторына орналасуының маңызы неде, және бұл орналасу қалай аталады?

    Дұрыс жауап: Метафазалық пластинка; бұл хромосомалардың дұрыс ажырауына және кариотипті талдауға мүмкіндік береді.

  13. Митоздың анафазасында жасуша полюстеріне қарай ажырайтын құрылымдар не болып табылады және олардың әрқайсысы қанша ДНҚ молекуласынан тұрады?

    Дұрыс жауап: Бір хроматидті жас хромосомалар (бұрынғы хроматидалар); әрқайсысы бір ДНҚ молекуласынан.

  14. Адамда жынысты анықтаудың негізгі генетикалық механизмі қандай хромосомалар жұбына байланысты?

    Дұрыс жауап: Жыныстық хромосомаларға (әйелдерде ХХ, ерлерде XY)

  15. Телофазаны кейде "керісінше профаза" деп атау себебін түсіндіріңіз, ядроның бөлінуі (кариокинез) аяқталған соң қандай үдеріс басталады?

    Дұрыс жауап: Хромосомалар деспиральданады, жаңа ядро қабықшалары мен ядрошықтар түзіледі; цитокинез (цитоплазманың бөлінуі).

  16. Мейоздың бірінші бөлінуінің (Мейоз I) профазасында жүретін, генетикалық әртүрлілікті қамтамасыз ететін екі маңызды үдерісті атаңыз:

    Дұрыс жауап: Конъюгация (гомологты хромосомалардың жақындасуы) және кроссинговер (айқасу, бөліктерімен алмасу).

  17. Мейоз I анафазасында жасуша полюстеріне қарай нелер ажырайды және бұл митоздың анафазасынан қалай ерекшеленеді?

    Дұрыс жауап: Гомологты хромосомалар (әрқайсысы екі хроматидадан тұратын) ажырайды, ал митозда апалы-сіңлілі хроматидалар ажырайды.

  18. Мейоздың екінші бөлінуі (Мейоз II) қай үдеріске ұқсас жүреді, бірақ оның алдында қандай маңызды кезең болмайды?

    Дұрыс жауап: Митозға ұқсас; ДНҚ репликациясы (интеркинез кезінде) болмайды.

  19. Митоз бен мейоздың негізгі биологиялық айырмашылығы неде және олар қандай жасушалардың бөлінуіне тән?

    Дұрыс жауап: Митоз нәтижесінде хромосома саны сақталады (диплоидты немесе гаплоидты), мейоз нәтижесінде хромосома саны екі есе азаяды (гаплоидты); митоз – дене (сомалық) жасушаларының, мейоз – жыныс жасушаларының (гаметалардың) немесе споралардың түзілуіне тән.

  20. Түраралық будандардың (мысалы, есек пен жылқының буданы – мул) көбінесе ұрпақ бермеуінің негізгі цитологиялық себебі неде?

    Дұрыс жауап: Ата-аналарының хромосомалары гомологты емес болғандықтан, мейоз кезінде конъюгация мен кроссинговер дұрыс жүрмейді, нәтижесінде толыққанды гаметалар түзілмейді.

  21. "Редукциялық бөліну" термині мейоздың қай бөлінуіне қатысты қолданылады және неліктен?

    Дұрыс жауап: Мейоз I-ге, себебі хромосома саны екі есе азаяды (диплоидтыдан гаплоидтыға).

  22. Грегор Мендель өз тәжірибелері үшін асбұршақ өсімдігін таңдауының негізгі себептерінің бірі, оның алдындағы ғалымдардың нәтижеге жете алмауымен салыстырғанда, қайсысы емес?

    Дұрыс жауап: Асбұршақтың барлық белгілерінің бір-бірімен тіркесіп тұқым қуалауы.

  23. Мендельдің бірінші заңы (біркелкілік немесе басымдылық заңы) бойынша, екі таза линиялы (гомозиготалы), бір-бірінен бір жұп баламалы белгі бойынша ажыратылатын дараларды будандастырғанда, бірінші ұрпақ (F1) будандары қанд…

    Дұрыс жауап: Барлық будандар екі ата-аналық белгіні де аралас көрсетеді.

  24. Мендель асбұршақтың сары түсін (А) жасыл түсіне (а) доминантты деп анықтады. Егер сары гомозиготалы (АА) асбұршақты жасыл гомозиготалы (аа) асбұршақпен будандастырса, F1 ұрпағының генотипі мен фенотипі қандай болады?

    Дұрыс жауап: Генотипі Аа, фенотипі сары.

  25. Мендельдің екінші заңы (ажырау заңы) бойынша, бірінші ұрпақ (F1) гетерозиготалы будандарын (Аа) өзара будандастырғанда (немесе өздігінен тозаңдандырғанда), екінші ұрпақта (F2) фенотип бойынша белгілердің ажырау арақатына…

    Дұрыс жауап: 3:1 (үш бөлігі доминантты фенотип, бір бөлігі рецессивті фенотип)

  26. "Гаметалардың тазалық заңы (гипотезасы)" нені білдіреді?

    Дұрыс жауап: Гаметалар түзілу кезінде аллельді гендердің әрқайсысы бір-бірінен ажырап, әр гаметаға тек бір аллельден түседі, яғни гаметалар белгілі бір аллель бойынша "таза" болады.

  27. Аллельді гендер дегеніміз не және олар хромосомалардың қай бөлігінде орналасады?

    Дұрыс жауап: Бір белгінің әртүрлі көріністерін анықтайтын, гомологты хромосомалардың бірдей локустарында (орындарында) орналасқан гендер.

  28. Егер асбұршақтың сары түсі (А) жасыл түсіне (а) доминантты болса, Аа генотипі бар өсімдік қалай аталады және ол қандай гаметалар түзеді?

    Дұрыс жауап: Гетерозигота; А және а гаметаларын (50% А, 50% а).

  29. Пеннет торы генетикалық есептерді шығару кезінде не үшін қолданылады?

    Дұрыс жауап: Ата-аналық даралардың гаметаларының қосылуынан пайда болатын ұрпақтардың генотиптері мен фенотиптерінің барлық мүмкін болатын үйлесімдерін анықтап, ықтималдығын есептеу үшін.

  30. Дигибридті будандастыру кезінде зерттелетін белгілердің саны қанша және Мендельдің үшінші заңы (белгілердің тәуелсіз тұқым қуалау заңы) қандай жағдайда орындалады?

    Дұрыс жауап: Екі немесе одан да көп жұп белгі; зерттелетін белгілерді анықтайтын гендер әртүрлі гомологты емес хромосомаларда орналасқанда.

  31. Егер асбұршақтың сары түсі (А) жасылға (а) доминантты, ал тегіс пішіні (В) бұдырға (в) доминантты болса, АаВв дигетерозиготалы өсімдік қандай типті гаметалар түзеді және олардың арақатынасы қандай?

    Дұрыс жауап: АВ, Ав, аВ, ав; 1:1:1:1.

  32. АаВв х АаВв дигибридті будандастыруында F2 ұрпағында фенотип бойынша ажырау қандай арақатынаста жүреді (егер екі белгі де толық доминантты болса және тәуелсіз тұқым қуаласа)?

    Дұрыс жауап: 9:3:3:1

  33. "Генотип" және "фенотип" ұғымдарының айырмашылығы неде?

    Дұрыс жауап: Генотип – ағзаның барлық гендерінің жиынтығы, фенотип – осы гендердің әсерінен қалыптасқан ағзаның барлық сыртқы және ішкі белгілерінің жиынтығы.

  34. Мендельдің заңдарының цитологиялық негізі не болып табылады?

    Дұрыс жауап: Мейоз кезінде гомологты хромосомалардың және оларда орналасқан аллельді гендердің тәуелсіз ажырауы мен гаметаларға түсуі.

  35. Егер бір белгі бойынша гетерозиготалы (Аа) дара рецессивті гомозиготалы (аа) дарамен будандастырылса (талдаушы будандастыру), ұрпақта фенотип бойынша қандай ажырау байқалады?

    Дұрыс жауап: 1 (доминантты) : 1 (рецессивті).

  36. Дигибридті будандастыруда ата-аналық формалардың бірі AABB, екіншісі aabb генотипіне ие болса, F1 ұрпағының барлық дараларының генотипі қандай болады?

    Дұрыс жауап: AaBb

  37. Толық доминанттылық кезінде гетерозиготалы (Аа) ағзаның фенотипі қандай болады?

    Дұрыс жауап: Доминантты аллельдің (А) фенотипін көрсетеді.

  38. Түнсұлугүл өсімдігінде гүлдің қызыл түсі (А) ақ түсіне (а) толымсыз доминанттылық көрсетеді. АА (қызыл) генотипін аа (ақ) генотипімен будандастырғанда, F1 ұрпағының (Аа) гүлдерінің түсі қандай болады?

    Дұрыс жауап: Қызғылт (аралық)

  39. Егер түнсұлугүлдің F1 ұрпағындағы қызғылт гүлді (Аа) өсімдіктерді өзара будандастырса, F2 ұрпағында фенотип бойынша ажырау қандай арақатынаста болады?

    Дұрыс жауап: 1 қызыл : 2 қызғылт : 1 ақ

  40. Талдаушы будандастыру не үшін жүргізіледі және оның негізгі мақсаты қандай?

    Дұрыс жауап: Доминантты фенотип көрсетіп тұрған дараның генотипін (гомозиготалы АА немесе гетерозиготалы Аа екенін) анықтау үшін, оны рецессивті гомозиготалы (аа) дарамен будандастырады.

  41. Егер белгісіз генотипті (фенотипі доминантты) қара қоянды ақ (аа) қоянмен будандастырғанда, ұрпақтың барлығы қара болса, бастапқы қара қоянның генотипі қандай болғаны?

    Дұрыс жауап: АА

  42. Адамда ұрықтану кезінде болашақ баланың жынысы негізінен қай ата-ананың гаметасына байланысты анықталады?

    Дұрыс жауап: Аталық сперматозоидке, себебі ол X немесе Y жыныстық хромосомасын тасымалдайды.

  43. Гемофилия (қанның ұйымауы) және дальтонизм (түс айыра алмау) ауруларының гендері қай хромосомада орналасқан және олар қалай тұқым қуалайды?

    Дұрыс жауап: Х-хромосомада, рецессивті түрде тіркесіп тұқым қуалайды.

  44. Егер әйел гемофилия генінің тасымалдаушысы болса (генотипі XHXh), ал күйеуі сау болса (XHY), олардың ұл балаларының гемофилиямен ауру болып туу ықтималдығы қандай?

    Дұрыс жауап: 50%

  45. "Жыныспен тіркескен белгілер" дегеніміз не және олардың тұқым қуалау ерекшелігі қандай?

    Дұрыс жауап: Жыныстық хромосомаларда (көбінесе Х-хромосомада) орналасқан гендермен анықталатын белгілер; олардың тұқым қуалауы Мендель заңдарынан өзгеше болуы мүмкін.

  46. Резус-фактордың тұқым қуалауында оң резус (Rh+) теріс резусқа (Rh-) қатысты қалай болады және теріс резусты адамның генотипі қандай?

    Дұрыс жауап: Оң резус доминантты; теріс резусты адамның генотипі rhrh.

  47. Резус-конфликт қандай жағдайда дамуы мүмкін және ол неліктен бірінші жүктілікке қарағанда келесі жүктіліктерде қауіптірек болуы ықтимал?

    Дұрыс жауап: Анасы Rh-, ұрық Rh+; бірінші жүктілікте ана ағзасында антиденелер аз мөлшерде түзіледі.

  48. "Әмбебап донор" және "әмбебап реципиент" ұғымдары қандай қан топтарына қатысты айтылады (АВО жүйесі бойынша)?

    Дұрыс жауап: Әмбебап донор – I топ, әмбебап реципиент – IV топ.

  49. Адам генетикасын зерттеуде гибридологиялық әдісті қолдану неліктен мүмкін емес немесе шектеулі?

    Дұрыс жауап: Адамда ұрпақ ауысуы өте ұзақ уақыт алады және тәжірибелік будандастыру жүргізу этикалық тұрғыдан мүмкін емес.

  50. Генеалогиялық әдіс (шежіре талдау) арқылы қандай ақпаратты анықтауға болады?

    Дұрыс жауап: Белгінің немесе аурудың тұқым қуалау типін (доминантты, рецессивті, жыныспен тіркескен), оның ұрпақтан ұрпаққа берілу заңдылығын.