Феодалдық қоғамның негізгі белгілері мен ерекшеліктері
5-параграф · Оқулықтың 24–27-беттері · Сұрақ оқулықтың 24-бетіне негізделген
«Дүниежүзі тарихы» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Феодалдық қоғамның негізгі белгілері мен ерекшеліктері» тақырыбы, 5-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ортағасырлық «феод» ұғымы нені білдіреді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Мұрагерлік жер иелігін
Жауап нұсқалары
- A.Қожаның өзі басқаратын жеке жерін
- B.Шаруаның пайдалануына берілген үлесті
- C.Қауымның ортақ жайылымын
- D.Шіркеуге мәңгілік сыйланған жер қорын
- E.Мұрагерлік жер иелігіндұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қызмет үшін берілген жер кейін мұраға қалдырылатын иелікке айналған.
Қолдану: Жер қызмет үшін беріліп, уақыт өте мұрагерлікпен ұрпаққа өте алатын иелікке айналды. Ұғымды адамға емес, сол жер иелігіне қатысты қолданамыз; оның иесі мен шаруаның жерді пайдалану үлесі бөлек түсініктер болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жеке домен, шаруа үлесі, ортақ жайылым және діни жер қоры жер пайдаланудың өзге түрлерін білдіреді. Феодты таңдағанда мұрагерлік иелік пен мырзаға қызмет ету байланысын ескер; кез келген жер телімін бір атаумен атама.
Қайта орындауға ишара: Қызметпен байланысты беріліп, кейін ұрпаққа қалдырылған жер үлесін ойлан.
Дұрыс жауап: Феод иесі болған жер иеленушіні
Жауап нұсқалары
- A.Қаладағы саудагерді
- B.Феод иесі болған жер иеленушінідұрыс
- C.Жерсіз жалдамалы жұмысшыны
- D.Қолөнер шәкіртін
- E.Монастырьдағы оқушыны
Түсіндірме
Ереже: Феод иелену табыс пен саяси мәртебе берген; атау жер қатынасынан шыққан.
Қолдану: Бұл тұлғаның табысы мен мәртебесі жер иелігіне және оған байланысты міндеттерге сүйенді. Қоғамдағы кез келген дәулетті адам автоматты түрде осы топқа кірмейді; сауда байлығы мен феодалдық жер иеленудің негізі әртүрлі еді.
Қате нұсқаларды ажырату: Көпес, қолөнерші және жалшы еңбек пен табыстың басқа түрлеріне қатысты. Әскери жасақтағы әр сарбаздың да мұрагерлік жері болуы міндетті емес; атауды жер иелігімен байланыстырған дұрыс.
Қайта орындауға ишара: Адамның дәулетіне ғана емес, феод деп аталатын жер иелігіне назар аудар.
Дұрыс жауап: Жер
Жауап нұсқалары
- A.Кітап қоры
- B.Теңіз кемелері
- C.Сарай әшекейлері
- D.Жердұрыс
- E.Қаладағы дүкен саны
Түсіндірме
Ереже: Ауыл шаруашылығы басым ортада жерді иелену өнім, табыс және тәуелді адамдар еңбегін бақылауға мүмкіндік берді.
Қолдану: Ауыл шаруашылығы үстем қоғамда өнім өсірілетін аумаққа иелік ету тұрақты табыс берді. Сол арқылы жер иесі шаруалардың өнімін және міндеткерлігін пайдаланды; заттардың жеке бағасын негізгі әлеуметтік байлық көзімен шатастыруға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Ақша мен сауда табысы да болды, бірақ сұрақ феодалдық қоғамның негізгі экономикалық тірегін сұрайды. Қару немесе кітап саны жерден алынатын өнім мен билікті жүйелі түрде алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Өнім, шаруалардың міндеткерлігі және саяси ықпал қандай иелікке сүйенгенін ойлан.
Дұрыс жауап: IX–X ғасырларда
Жауап нұсқалары
- A.V–VI ғасырларда
- B.VII–VIII ғасырларда
- C.IX–X ғасырлардадұрыс
- D.XI–XII ғасырларда
- E.XIII–XIV ғасырларда
Түсіндірме
Ереже: IX–X ғасырларда Батыс Еуропада феодалдық жер иелену мен жерге негізделген әскери-вассалдық байланыстар нығайды.
Қолдану: Каролинг империясынан кейінгі кезеңде жергілікті мырзалар күшейіп, әскери қызмет пен жер беру байланыстары орнықты. Бұл бір күнде болған өзгеріс емес; уақыт межесі Батыс Еуропадағы ұзақ үдерістің негізгі белесін жинақтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Барлық нұсқа ортағасырлық тарихқа жатады, сондықтан жалпы дәуір атауы жеткіліксіз. Сұрақ Ұлы Карл империясы ыдырағаннан кейінгі нығаю кезеңін сұрайды; ертеректегі корольдіктердің пайда болуын немесе кейінгі дамыған феодализмді алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Ұлы Карл қайтыс болғаннан кейінгі, қалалар қатты өскенге дейінгі ғасырларды анықта.
Дұрыс жауап: Әскери қызметін өтеу
Жауап нұсқалары
- A.Шаруаның өнім алымын өтеу
- B.Қала көпесінің сауда бажын өтеу
- C.Әскери қызметін өтеудұрыс
- D.Монастырьдың діни қызметін өтеу
- E.Қолөнер шеберінің жалдау ақысын өтеу
Түсіндірме
Ереже: Жер табысы вассалға қару-жарақ ұстап, мырзасына қызмет етуге жағдай жасады.
Қолдану: Жерден алынған табыс бағынышты жауынгерге ат пен қару ұстауға мүмкіндік берді. Мырза мен вассал арасындағы негізгі байланыс осы қызметке сүйенді; ол қарапайым жерді сатып алу немесе қала кәсібіне рұқсат беру емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл төлемдер мен қызметтер басқа әлеуметтік қатынастарға жатады. Вассалға берілген жер оның мырзаға әскери қызметін қамтамасыз етті; шаруаның алымы немесе көпестің бажы вассалдық жер беру мақсатын түсіндірмейді.
Қайта орындауға ишара: Жер табысы мырзаның жасағын ұстауға қандай мүмкіндік бергенін ойлан.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.