Византия Римнің мұрагері
3-параграф · Оқулықтың 13–18-беттері · Сұрақ оқулықтың 13-бетіне негізделген
«Дүниежүзі тарихы» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Византия Римнің мұрагері» тақырыбы, 3-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Рим империясы Батыс және Шығыс болып қай жылы ресми бөлінді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 395 жылы
Жауап нұсқалары
- A.330 жылы
- B.410 жылы
- C.476 жылы
- D.1453 жылы
- E.395 жылыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: 395 жылғы бөлінуден кейін Шығыс бөліктің астанасы Константинополь болып қалды.
Қолдану: Бұл дата Феодосийден кейін империяның шығыс және батыс бөліктерге бөлініп басқарылуымен байланысады. Бөліну Рим әлеміндегі барлық байланысты бірден тоқтатпады; сұрақ саяси басқару межесін сұрайды, астананың негізделген немесе құлаған жылын емес.
Қате нұсқаларды ажырату: 330 жыл Константинополь атауы мен астаналық мәртебесіне қатысты. 476 жыл батыстағы император билігінің аяқталуы; 1453 жыл Константинопольдің алынуы, сондықтан әр датаға жеке оқиғаны сәйкестендір.
Қайта орындауға ишара: Бөліну оқиғасын батыстағы соңғы императордың тақтан түсуінен бұрын орналастыр.
Дұрыс жауап: Константинополь
Жауап нұсқалары
- A.Рим
- B.Александрия
- C.Иерусалим
- D.Константинопольдұрыс
- E.Антиохия
Түсіндірме
Ереже: Босфордағы қала маңызды сауда жолдарының торабында орналасып, империяның орталығына айналды.
Қолдану: Қала Босфор бұғазында орналасып, императорлық басқарудың және халықаралық айырбастың орталығы болды. Оны анықтағанда Византияның астанасын бұрынғы Рим астанасынан немесе басқа ірі шығыс қалаларынан ажырату қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Рим батыс бөліктің тарихымен, Александрия Мысырдың саудасымен байланысты. Иерусалим діни орталық болғанымен, сұралған императорлық астана емес; қала маңызы мен астаналық қызметі бір ұғым емес.
Қайта орындауға ишара: Босфор бұғазындағы ежелгі Византий қаласының жаңа атауын еске түсір.
Дұрыс жауап: Византийдің
Жауап нұсқалары
- A.Византийдіңдұрыс
- B.Римнің
- C.Александрияның
- D.Антиохияның
- E.Афинаның
Түсіндірме
Ереже: Константинопольдің бұрынғы Византий атауы бүкіл Шығыс Рим империясына тарихи атау болды.
Қолдану: Константинополь атауы берілгенге дейін Босфордағы қала басқа грекше атаумен белгілі болды. Кейінгі тарихшылар сол ескі атауды бүкіл Шығыс Рим мемлекетіне қолданды; қала атауының өзгеруі оның географиялық орнын ауыстырған жоқ.
Қате нұсқаларды ажырату: Рим, Александрия мен Антиохия империядағы басқа қалалар еді. Олардың маңызы жоғары болғанымен, Константинопольдің бұрынғы атауы емес; мемлекеттің тарихи атауын көршілес кез келген қаладан шығаруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Жаңа астана салынған Босфордағы көне грек қаласының атауын анықта.
Дұрыс жауап: Еуропа мен Азия, Қара теңіз бен Эгей бағыттарын тоғыстыруы
Жауап нұсқалары
- A.Еуропа мен Азия, Қара теңіз бен Эгей бағыттарын тоғыстыруыдұрыс
- B.Атлант жағалауы мен Батыс Еуропа жолдарын тоғыстыруы
- C.Ніл аңғары мен Қызыл теңіз жолдарын тоғыстыруы
- D.Еділ сағасы мен Каспий бағыттарын тоғыстыруы
- E.Балтық жағалауы мен Солтүстік теңіз жолдарын тоғыстыруы
Түсіндірме
Ереже: Босфордағы орналасу транзиттік сауданы дамытуға және стратегиялық жолдарды бақылауға мүмкіндік берді.
Қолдану: Босфор Қара теңізден Жерорта теңізі бағытына шығатын жолды жалғастырды. Қала Азия мен Еуропа арасындағы құрлық және су қатынастарын бақылауға қолайлы болды; осы жағдай сауда мен қорғанысты қатар нығайтты.
Қате нұсқаларды ажырату: Бұл сипаттамалардың бәрі саудаға қолайлы орындарды білдіреді, бірақ басқа өңірлерге жатады. Константинопольдің Босфордағы орнын ескер: оның артықшылығы нақты екі құрлық пен Қара теңізден оңтүстікке шығатын бағыттың тоғысуында.
Қайта орындауға ишара: Қара теңіз бен Жерорта теңізін жалғастырған бұғаздың саудадағы рөлін ойлан.
Дұрыс жауап: Грек тілінде
Жауап нұсқалары
- A.Латын тілінде
- B.Араб тілінде
- C.Грек тіліндедұрыс
- D.Француз тілінде
- E.Ежелгі славян тілінде
Түсіндірме
Ереже: Латын тілі ерте кезеңде ресми болғанымен, көпшілік грекше сөйлеген. Екі ұғымды ажырату қажет.
Қолдану: Империя көптілді болды, ерте ресми құжаттарда латын тілі қолданылды. Алайда шығыс аймақтарындағы кең тараған тіл мен кейінгі басқару тілін ажыратқанда грек мәдени ортасының ықпалын ескеру керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Латынның ерте ресми мәртебесі оны барлық тұрғынның күнделікті тілі етпейді. Араб, француз немесе славян тілдерінің жекелеген аймақта қолданылуы да империяның негізгі тілдік сипатын алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Ресми ерте латын тілі мен шығыс Жерорта теңізінің кең тараған тілін ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.